“11-ə qədər” gözlədik...

Mətləb Ağanın makinada səliqəylə yazılmış şeirlərini Tərcümə Mərkəzinin otaqlarında Əlisəmid Kürün qoltuğundan çıxarıb necə ustufca stol üstünə qoyduğunu yaxşı xatırlayıram. Yenə xatirəsiz keçinmək mümkün olmadı. Onda Mətləbin 16-17 yaşı vardı, onunla Bakı Dövlət Universitetinə sənəd verməyə gələndə tanışdıq.
Mətləb Ağa o illərdə ədəbiyyat camiəsində əməllicə populyarlaşmışdı, onu redaksiyalar həvəslə çap eləyir, televiziyalar verilişlərə çağırırdılar.
İlk test imtahanında (1992-ci ildə!) Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olan Mətləb Ağayla parkda gəzişdiyimiz də gözümün qabağına gəlir. Sonra bilmədim nə oldu, Mətləb Ağa yoxa çıxdı.
İndi bu misralar onun zamanının neçədən-neçəyə gedib çıxdığını göstərən saat zəngi kimi səslənir:

Otuzumun sonudu,
Qırx yaşımın əvvəli...

Bu, bir vaxtlar hayandan hayanasa yola düşmüş, bəlkə gedib-çatıb qayıtmış, bəlkə də heç hara getməmiş Mətləbin “11-ə qədər” şeir kitabından aldığım misralardı.
*** 
Əlbəttə, Mətləb Ağanın kitabı mənə təkcə təmas eləmiş bioqrafiyamızın bir detalı kimi maraqlı deyil. Bəlkə, hər şeydən öncə onun öz ədəbi tərcümeyi-halının faktı olaraq çəkicidi. Şərq aləmində necə deyərlər, 40 yaşın öz magiyası, sirri-sehri, intizarı, gözləntiləri var, çox adam məhz bu yaşda dəyişib başqasına çevriləcəyinin (ah, ümidlər!) səmavi intizarını yaşayır. Ancaq deyəsən, hər şey əvvəlkinin davamıdı.
Şeirlərin yazılma tarixli göstəriciləri də imkan verir deyim - Mətləb Ağa başladığı nöqtədən gəlir. Pisdi, ya yaxşıdı - belədi. Mən bu şeirlərin oxucusuyam. Bu şeirlər ilk misralardan məni aparır. Gəlin baxaq:

Bayırda soyuq gecə
Yəni - qaranlıq, hüzn...
Yaxud:
Kim çəkib bu rəsmini
Harda, nə zaman çəkib?..
Və ya:
Küçədə bir payız var,
İlin-günün bu vaxtı...
*** 
Mətləbin son illər yazdığı şeirlərin otaq əhvalını da qeyd eləmək istərdim. O, sanki payıza, sevgiyə, insanlara, ötən illərə ya pəncərədən, ya balkondan baxır; ya da uzaqbaşı gözünü divara zilləyərək gizlin-gizlin hansısa mənzərəni rəsm kimi canlandırır...
Məhz bu məqamda o, bloknot şeiri yazmaqdan da qorunmağa çalışır; daha dərin, daha təsirli, daha metaforik, daha böyük olmaq üçün bütün istedadının ustalıqlarını dövriyyəyə buraxır.
Amma həyat materialının da öz diktəsi var.
*** 
Sonra bilmədik nə baş verdi, Mətləb Ağa daha görünmədi.  “11-ə qədər” gözlədik. Budu, indi təzədən koordinatlarını nişan verir: Filan meridianda, filan en dairəsində... Otuzun sonunda, qırxın əvvəlində:

...otuzumun sonudu,
Qırx yaşımın əvvəli.
Kimsə döyür qapımı:
- “Mətləb burdadı?”
- “Bəli...”

Qurban Yaquboğlu