Paet: Salam.
Eşton: Salam. Necesiz?
Paet: Yaxşı. Siz necəsiz?
Eşton: Mən yaxşıyam. Sizinlə danışmaq və təəssüratlarınız barədə öyrənmək istərdim.
Paet: Mən dünən gecə qayıtmışam, odur ki, orda yalnız bir gün qaldım.
Eşton: Bəli. Təəssüratlarınız?
Paet: Təəssüratlarım ürəkaçan deyil. Mən “Regionlar partiya”sının nümayəndələri ilə, eləcə də, yeni koalisiyanın və vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri ilə görüşdüm. Onun adı Olqadır. Siz onu tanımalısınız.
Eşton: Bəli, Olqa. Mən onunla tanışam.
Paet: Bəli, mənim təəssüratlarım həqiqətən də yaxşı deyil. Etibar yoxdur, həmçinin, koalisiyaya daxil olan və ya çıxan siyasətçilərə də. Maydan və vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri deyir: “Xeyr, onlardan heç biri yeni hökümətdə yer almamalıdır, onların hamısının çirkli keçmişi var”.
Eşton: Belə.
Paet: Olqaya və vətəndaş cəmiyyətinin digər nümayəndələrinə yeni hökumətə daxil olmaq təklif olunur, amma məsələn, Olqa səhiyyədə lazımi islahatları etmək üçün yeni hökumətə yalnız öz komandası və xarici ekspertlərlə daxil olmağa razılıq verir.
Eşton: Aha.
Paet: Odur ki, etibar dərəcəsi sıfırdır. Belə bir vəziyyətin yaranması təhlükəsizliyin təmin olunması, ərazi bütövlüyü, Krım və digər məsələlərlə bağlıdır .”Regionlar partiyası” çox məyus vəziyyətdədir. Onlar deyirlər ki, seçkiləri gözləyirlər. Parlamentin deputatlarına isə böyük təzyiqlər olunur. Partiya üzvlərinin evlərinə gecələr çağırılmamış qonaqlar gəlir.
Eşton: Aha
Paet: Mənimlə olan jurnalistlər gündüz vaxtı əlisilahlı insanların necə parlament binasının qarşısında bir deputatın döyüldüklərinin şahidi oldular.
Eşton: Aha.
Paet: Həqiqətən də bütün bunlar baş verir. Əlbəttə, Olqa və digər nümayəndələr real islahatlar başlamayana qədər insanların küçədən çəkilməyəcəyinə əmindirlər. Yəni, hökümətin dəyişilməsini yetərli hesab etmirlər.
Eşton: Bəli.
Paet: İlkin təəssüratlar bunlardır. Avropa Birliyi, əlbəttə ki, Estoniya da hər an belə maliyyə paketini təqdim etməyə hazır olmalıdır.
Eşton: Bəli.
Paet: Hökumətin dəyişdirilməsi yetərli olmamağı, etibarın və həqiqi islahatların aparılması üçün real fəaliyyət ehtiyac olması barədə dəqiq siqnal vermək lazımdır. Əks halda, bu çox pis qurtara bilər.
Eşton: Bəli.
Paet: “Regionlar partiyası”nın nümayəndələri mənə də dedilər: “Baxarsız, əgər Ukraynanın şərqindəki insanlar həqiqətən ayılsalar, öz hüquqlarını tələb edəcəklər…” Donetskada bir çoxları artıq danışır: ”Biz Ukrayna işğalının Donetskdə nə vaxt bitəcəyini gözləyə bilmərik. Bu Rusiya şəhəridir, biz istəyirik ki, Rusiya işə qarışsın” və s. Qısaca olaraq, bu da mənim təəssüratlarım.
Eşton: Bəli.
Paet: Bəli.
Eşton: Bunların hamısı çox maraqlıdır. Bizim elə indicə Olli Ren və digər müvəkkillərlə böyük bir görüşümüz oldu.
Paet: Belə.
Eşton: Biz mümkün olan yolları müzakirə edirdik.
Paet: Bəli.
Eşton: Yəni, biz qısa, orta və uzunmüddətli maliyyə paketləri üzərində işləyəcəyik.
Paet: Bəli.
Eşton: Bura hər şey daxildir vəsaitlərin tez tapılması, BVF-nin necə dəstəklənməsi və sərmayə paketləri və biznes liderlərinin necə cəlb olunması yolları və s. Siyasi tərəfdən hansı resurslarımız var və vətəndaş cəmiyyətinə necə kömək edə bilərik. Mən vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələrinə, Yanukoviçə, Kliçkoya və dünən görüşdüyüm hamıya dedim: “Biz Sizi siyasi və iqtisadi islahatları keçirə biləcək insanlarla təmin edə bilərik. Ukraynaya yaxın ölkələrin özləri böyükmiqyaslı dəyişikliklərdən və böyük siyasi-iqtisadi islahatlardan keçib. Biz sahib olduğumuz böyük təcrübəni məmnuniyyətlə sizinlə paylaşarıq”. Mən Maydanda olan insanlara dedim: ”Bəli, Siz həqiqi islahatlar istəyirsiniz. Amma ilk öncə, yaxın perspektivlə məşğul olmaq, prosesi işə salmaq lazımdır. Rüşvətə qarşı mübarizəni başlamağın üsulunu tapmaq lazımdır, bəli, bu çətindir. Seçkilərə qədər yaxşı işləyə biləcək insanlar seçmək lazımdır. Sizin bu prosesdə əmin olmağınız lazımdır”. Mən Olqaya dedim: ”Bəli, ola bilsin ki, siz Səhiyyə Naziri olmamısınız, amma, siz gələcəkdə Səhiyyə Naziri olmağınız barədə düşünməlisiniz. Çünki, bütün bunları həyata keçirmək üçün sizin kimi insanlar lazımdır”. Amma, mən eləcə də, onlara dedim : ”Əgər, Siz barikadalar qurub, binaları bağlayıb və bir hökumət kimi fəaliyyət göstərməsəniz, biz Sizə maliyyə yardımı göstərə bilməyəcəyik, çünki, bizə əməkdaşlıq edə biləcəyimiz bir tərəfdaş lazımdır”.
Paet: Tamamilə doğrudur.
Eşton: Və mən tezliklə hökumət üzvləri olacaq əks tərəfin liderlərinə dedim: ”Siz Maydanla danışmalısınız, onunla dialoq aparmalısınız, amma elə danışmalısınız ki, onlar özlərini təhlükəsizlikdə hiss etsinlər. Sizə həmçinin yeni vəzifəsini hiss edənin adi işçilərinin küçəyə qayıtması lazımdır, bu yolla insanlar özlərini təhlükəsizlikdə hiss edəcək”. Mən “Regionların partiyası”nın nümayəndələrinə dedim: “Həyatını itirənlər üçün güllər qoymalısınız, burada nələr olduğunu başa düşdüyünüzü göstərməlisiniz. Çünki, siz indi qəzəblisiz, amma zərərçəkən əsasən də rüşvətdən insanlarda qəzəblidir. Kimlərsə öz yaxınlarını itirib”. Və ümumiyyətlə, şəhərdə çox böyük qəm və şok yaşanır. Əgər ehtiyatla davranmasanız, bu özünü çox gözlənilməz şəkildə göstərəcək. Düşünürəm ki, bütün bunlar üzərində işləmək lazımdır. Biz bu gün böyük görüş keçirdik. Sizin müşahidələriniz də çox maraqlıdır.
Paet: Hamısı elədir. Proşenko haqqında vətəndaş cəmiyyətində müsbət fikir söylənilir.
Eşton: Bəli, bəli.
Paet: O, Maydanın və vətəndaş cəmiyyətinin etibarını qazanıb. Bütün dəlillərə əsaslanaraq demək olar ki, snayper gülləsinə həm polislər, həm də küçədə olan insanlar tuş gəlib. Hər iki tərəfin insanlarını öldürənlər eyni snayperlərdir. Olqa da bu dəlillərlə razılaşır.
Eşton: Bəli, bu çox pisdir.
Paet: O, mənə şəkillər göstərdi və dedi- bir həkim bunun eyni adam imzası olduğunu deyə bilər.
Eşton: Bəli.
Paet: Eyni güllə tipi. Və ən pisi də odur ki, yeni hökumət olanları ətraflı araşdırmaq istəmir. Belə alınır ki, bu snayperlərin arxasında Yanukoviç deyil, yeni koalisiyadan kimsə dayanırdı.
Eşton: Mənə elə gəlir ki, bu məlumatla məşğul olmaq lazımdır. Bu barədə söhbət getmirdi. Amma bu maraqlıdır. Aman Allahım.
Paet: Bəli. Bu həddən artıq qıcıqlandırıcı faktdır . O elə əvvəldə yeni koalisiyanı bölür.
Eşton: Onlar ehtiyatlı olmalıdırlar. İnsanlar ciddi dəyişikliklər tələb edirlər. Amma, Radanın işləməyi lazımdır. Əgər Rada işləyə bilməsə...
Paet: Bəli!
Eşton: Böyük xaos olacaq. Həm aktivist, həm də həkim olmaq çox vacibdir. Amma, bu o deməkdir ki, sən siyasətçi deyilsən. Və ən yaxın zamanda hökumətin necə işləyəcəyi müəyyən olunmalıdır.
Paet: Tamamilə doğrudur.
Eşton: Sonra isə seçkilər olacaq və vəziyyət dəyişə bilər. Mənə elə gəlir ki, onda hər şey yoluna düşəcək. Növbəti həftənin əvvəli qayıtmağı planlaşdırıram. Yəqin ki, bazar ertəsi.
Paet: Ora Avropadan, ümumiyyətlə, Qərbdən insanların getməsi çox vacibdir.
Eşton: Miroslav (Layçak, ) Vişeqrad qrupu ilə cümə günü gedir. Bazar günü Uilyam Xeyq, bazar ertəsi isə mən.
Paet: Mən eşitdim ki, Kanadanın Baş Naziri cümə günü gedəcək və Uilyem Berns artıq orda olub.
Eşton: Bilirəm.
Paet: Bersnla dünən Kiyev görüşdük.
Eşton: Berdin gedəcəyini bilmirdim. Bəli, dostum, çox sağ olun.
Paet: Siz də sağ olun. Avstraliyaya yaxşı yol.
Eşton: Nə?
Paet: Avstraliyaya yaxşı yol.
Eşton: Avstraliya? Xeyr. Ukrayna ilə məşqul olduğuma görə səfərimi təxirə salmalıyam.
Paet: Yaxşı, sağ olun.
Eşton: Sağ olun.
Onu da qeyd edək ki, Estoniya XİN-nin mətbuat katibliyi AB-nın xarici işlər üzrə nümayəndəsi Ketrin Eştonun və Estoniya Xarici İşlər Naziri Urmas Paet arasındakı sözü gedən telefon danışığını təsdiqləyib.
Bəhruz Salmanov xeberlent.az
Комментариев нет:
Отправить комментарий