Sülhəddin Əkbər: Rusiya öz ordusunu Azərbaycana soxmaq istəyir, onu heç kim dayandıra bilməyəcək

Müşahidələr onu göstərir ki, ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik üzrə köməkçisi Con Boltonun Rusiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinə səfəri barədə hələ çox danışılacaq. “Amerikalı qırğı”nın postsovet məkanına gəlişində məqsədinin tanışlıq xarakteri daşımadığı elə onun açıqlamalarından da bəlli oldu. Üstəlik, Rusiya və İran ətrafında baş verənlər təhlükəli proseslər astanasında olduğumuz qənaətini yaradır. Azad Demokratlar Partiyasının sədri Sülhəddin Əkbər “Yeni Müsavat”a müsahibəsində Boltonun səfərini şərh edərkən maraqlı mülahizələrini açıqlayıb.

- Sülhəddin bəy, Boltonun səfərilə əlaqədar sizin müşahidə və məlumatlarınız necədir?
– Birincisi, onu nəzərə almaq lazımdır ki, nəhayət Tramp administrasiyası öz xarici siyasətində müəyyən istiqamətlər üzrlə strategiyalar işləyib hazırlamağa nail olub, bəzi sahələrdə də nail olmaq üzrədir. Con Boltonun bu səfəri də həmin istiqamətlərdən biri ilə bağlıdır. Yəni Rusiya başda olmaqla, postsovet məkanına yönəlik Tramp administrasiyasının yeni strategiyasının işlənib hazırlanması ilə bağlı idi. Ona görə də o regiona özü səfər etməklə birbaşa, üzbəüz rəsmilərlə, dövlət və hökumət başçıları ilə, həm milli təhlükəsizlik, həm xarici siyasət sahəsindəki rəhbərlərlə görüşməklə bir daha ABŞ-ın mövqeyini dəqiqləşdirmək istəyirdi. Həm Rusiyanın və Cənubi Qafqaz ölkələrinin siyasi rəhbərliyinin mövqeyini, həm də bunun əsasında öz mövqelərini dəqiqləşdirmək niyyətindəydi. Con Boltonun regiondakı səfər zamanı verdiyi açıqlamalara da diqqət etsəniz, onun əsas məqsədi regionla, yeni rəhbərlərlə birbaşa tanışlıq və region ölkələrinin mövqeyinin bir daha müəyyən olunması idi. Çünki ABŞ bu yaxınlarda həm Rusiyaya, həm də İrana yönəlik çox ciddi strateji addımlar atmaq niyyətindədir. Ona görə də həm Rusiya ilə bağlı, həm də İran ətrafındakı Cənubi Qafqaz ölkələri ilə bağlı öz mövqelərini dəqiqləşdirmək istəyirlər. Yəni Bolton Rusiya və İran strategiyasında son retuşları vurmaq ərəfəsində postsovet məkanına səfər etmişdi. ABŞ-ın regiona yönəlik strategiyasının detallarını dəqiqləşdirmək istəyirdi.

- Noyabr ayında ABŞ-ın Rusiya və İrana qarşı növbəti sanksiyaları işə salınacaq. Bu səfər sanksiyalardan da irəli hansısa bir planın mövcudluğundan xəbər vermirmi?
– Birinci nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ öz milli təhlükəsizlik strategiyasına dəyişikliklər edib. Onun iki başlıca strateji hədəfi var: biri Rusiya, digər Çin. İki də operativ-taktiki hədəfi var: biri İran, digəri də Şimali Koreya. Con Boltonun səfəri bir strateji, bir də operativ-taktiki- İran hədəfinə yönəlik strategiyanın dəqiqləşdirilməsi üçün edilmişdi. Bilirsiniz ki, ABŞ Rusiya ilə imzalanmış Qısa və Orta Mənzilli Raketlərin Ləğvi haqqında Müqavilədən çıxacağını bildirib. Birbaşa bu səfər ərəfəsində prezident Tramp açıqladı ki, ABŞ bu müqavilədən çıxmaq istəyir.

- Bundan qabaq İranla da nüvə razılaşmasından çıxmışdı…
– Bəli, elə onu demək istəyirdim. Ondan öncə də may ayında 5+1 ölkələrinin İranla imzaladığı nüvə sazişindən birtərəfli qaydada çıxdığını bəyan etmişdi. Tramp noyabrın 4-də, birbaşa seçki ərəfəsində İrana qarşı sanksiyaların bərpa olunması haqqında qərar verməyə hazırlaşır. Hər iki addım, yəni həm Rusiya ilə sazişdən çıxmaqla bağlı qərar və İrana qarşı daha sərt sanksiyaların tətbiq olunması postsovet məkanında, həm də İran ətrafında çox ciddi, yeni bir vəziyyət yaradacaq. Cənubi Qafqaz ölkələri də hər iki məkana düşür. Onlar həm postsovet məkanına daxildir, digər tərəfdən də İran ətrafında yerləşən ölkələrdir. O baxımdan Con Bolton bu regiona xüsusi önəm verirdi. Bilirsiniz ki, Trampın Rusiya ilə son danışıqları olacaq – noyabrın 11-də, Parisdə Putinlə görüşü gözlənilir, bu görüşə hazırlıq gedir. Burada da əsas məsələlərdən biri strateji hücum silahları ilə bərabər İran məsələsi olacaq. Ona görə də hər iki məsələ ilə bağlı Bolton həm Rusiyanın mövqeyini öyrənmək istəyirdi, həm də Cənubi Qafqaz ölkələrinin.

- Con Bolton Putini Vaşinqtona dəvət etdiklərini də açıqladı. Belə çıxmırmı ki, ABŞ Rusiyanı İrandan ayırmaq və anti-İran koalisiyası təşkil etmək istəyir?
- Təbii. ABŞ bunu heç gizlətmir də. Amma bu, çox çətin görünür. Çünki Rusiya ilə ABŞ arasında ikitərəfli münasibətlərdə gərginlik getdikcə artır. ABŞ Avropa Birliyi ilə birgə həm Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq edib, həm də bu sanksiyalara yeniləri əlavə olunur. Bir sıra sanksiyalar da Konqresin gündəliyindədir. ABŞ-Rusiya münasibətlərində Konqresin çox ciddi rolu var. Xüsusən də bu seçkilərdən sonra əgər Demokratların çəkisi Konqresdə artarsa, bu təsir daha da çoxalacaq. O baxımdan İran məsələsi olmadan belə, ABŞ-la ikitərəfli münasibətlərdə gərginlik artır. Burada həll edilməmiş Ukrayna, Suriya böhranı var. Eyni zamanda, strateji təhlükəsizlik sahəsində ciddi məsələlər mövcuddur. ABŞ 1972-ci ildə Rusiya ilə Raket Hücumundan Müdafiə Sistemlərinin məhdudlaşdırılması haqqında saziş imzalamışdı. Amma 2001-ci ildə, Buş dövründə bu sazişdən çıxdı. Bunu niyə deyirəm? Çünki qlobal miqyasda strateji sabitlik sahəsində ABŞ-la Rusiya həlledici rol oynayır və onlar arasında üç saziş var. Yəni bu günə qədər sabitliyi pis-yaxşı qoruyub-saxlayan üç saziş. Onlardan biri 1972-ci ildə imzalanan həmin sazişdir. İkincisi, 1987-ci ildə imzalanmış Orta və Qısa Mənzilli Raketlərin ləğvi haqqında müqavilədir, Reyqanla Qorbaçov imzalayıb. Biri də 1991-ci ildə imzalanmış Strateji Hücum Silahlarının ixtisarı haqqında müqavilədir. Bu müqavilələr artıq iki dəfə yenilənib. Sonuncu dəfə 2010-cu ildə Obama ilə Medvedev arasında imzalanan saziş əsasında yenilənib. Strateji hücum Silahlarının İxtisarı haqqında müqavilə deyirlər. Gördüyünüz kimi, artıq ABŞ bu müqavilələrin birindən çıxıb. İkincidən də çıxacağını bəyan edib. Qalır sonuncu müqavilə, onun da vaxtı 2021-ci ildə bitir. Hətta 2021-ci ilə kimi ABŞ o müqavilədən çıxmasa, böyük ehtimalla o müqavilənin vaxtını uzatmayacaq.

- Rusiya XİN-in silahlar üzərində nəzarət və nüvə silahlarının yayılmaması məsələləri üzrə Departamentinin rəhbərinin müavini Andrey Belousov deyib ki, ölkəsi ABŞ-la müharibəyə hazırlaşır. Doğrudanmı dünyanın nizamının pozulması 3-cü Dünya müharibəsinə qədər aparıb çıxara bilər?
- Mən strateji sabitlik və təhlükəsizlik sahəsində olan əsas müqavilələri əsassız yerə sadalamıram. Çünki ABŞ-la Rusiya arasında müharibənin çıxmamasının başlıca səbəbi hər iki tərəfin kütləvi qırğın silahlarına sahib olmasıdır. Nüvə silahının işlədilməsi daxil olmaqla, bu günə qədər Üçüncü Dünya müharibəsinin baş verməməsinin başlıca səbəbi də budur. Bu gün artıq bu müqavilələr bir-bir ləğv olunur. Bu onu göstərir ki, hətta İran məsələsində ABŞ və Rusiya ilə razılaşsa belə, yenə də bu gərginlik sadaladığım səbəblərdən davam edəcək. Çünki hərə iki tərəf çox ciddi şəkildə artıq yeni silahlanmaya başlayıblar. Vaxtilə SSRİ-ni dağıtmaq üçün ABŞ-ın bir neçə əsas silahı oldu. Birincisi, neftin dünya bazarında qiymətini endirməklə SSRİ-nin gəlirlərini kəskin azaltmaq, digər tərəfdən də silahlanmaya və Əfqanıstan müharibəsinə cəlb etməklə xərclərini artırmaq. İndi biz bənzər strategiyanın yeni motifikasiyasının tətbiq olunmağa başladığını görürük.

- Elə söhbəti bu məsələnin üzərinə gətirmək istəyirdim. Belə demək olarmı ki, Rusiyanın də SSRİ kimi parçalanması planı üzərində iş aparılır, yoxsa yekunda savaş qaçılmaz olacaq?
- İndidən hər hansı konkret fikir söyləmək çox çətindir. Çünki köhnə dünya nizamı pozulub, yenisinin qurulması da görünür hələ zaman tələb edəcək. Dünyada strateji durum çox dinamik dəyişilir. Ona görə də ABŞ-dakı seçkilərdən də çox şey asılıdır. Bu seçkilərin nəticəsi olaraq proseslər sürətlənə də, bir müddət yavaşlaya da bilər. Amma mən əsas tendensiyadan danışıram. İndi ABŞ-ın əsas məqsədi zəif idarə olunan, demokratikləşən Rusiyamı olacaq, yoxsa ABŞ bu dəfə Rusiyanın dağılmasına qədər gedib çıxacaq, bunu gələcək göstərəcək. Çünki ABŞ-ın özündə belə bu sahədə çox ciddi diskussiyalar gedir. Yəni hər iki tezisi müdafiə edən tərəflər, qruplar var.

- Sizcə, ABŞ Boltonun simasında rəsmi Bakıdan nə istədi və bu mərhələdə Azərbaycanın maraqları -Qarabağla bağlı- nəzərə alınacaqmı?
- Con Bolton özü də bir daha vurğuladı ki, Cənubu Qafqaz strateji baxımdan əhəmiyyətli bir bölgədir. O hər zaman buranın strateji baxımdan çox mühüm region olduğunu vurğuladı və Azərbaycanın yerini də xüsusilə qeyd etdi. Xüsusilə qeyd etməyinin səbəbi də Azərbaycanın eyni zamanda həm Rusiya, həm də İranla həmsərhəd olmasıdır. Əgər siz Con Boltonun bütün açıqlamalarını alt-alta qoysanız və diqqətlə oxusunanız, şəxsən mən bu qənaətə gəldim ki, ABŞ-ı indi əsas narahat edən məsələ budur: İran məsələsinin aktuallaşdığı bir dövrdə İranın şimalında Rusiyamı aktiv, güclü mövqeyə sahib olacaq, yoxsa ABŞ başda olmaqla müttəfiqləri? ABŞ üçün əsas sual budur. Mən Azərbaycan, Rusiya, erməni mətbuatını izlədim, heç kim onun bir ifadəsinə diqqət etmədi. Bolton dedi ki, ABŞ Ermənistanla Rusiya arasında daha yaxşı müqavilə imzalanmasını istəyir. Bu o deməkdir ki, ortada müzakirə olunan müqavilə layihəsi var. Çünki Rusiya İran məsələsi aktuallaşdığı bir dövrdə nəyin bahasına olursa-olsun legitim şəkildə öz silahlı qüvvələrini Azərbaycana soxmaq istəyir. Bunun da əsas yolu Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində aralıq bir sazişin imzalanmasına nail olmaq və “sülhməramlı qüvvələr” adı altında öz silahlı qüvvələrini işğal zonasına yeritməkdir.

- Amma razılaşmaya görə, həmsədr ölkələr bu missiya ilə çıxış edə bilməzlər…
- Əgər tərəflər razı olacaqsa, həmsədrlər buna necə etiraz edə bilərlər? Burada ATƏT-in Minsk Qrupunun mandatına əsasən, iki tərəf var: Ermənistan və Azərbaycan.

- Rusiya sülhməramlılarının yerləşdirilməsi Azərbaycan üçün ciddi təhlükədir…
- Bəli. Amma əgər Ermənistan və Azərbaycan razı olacaqsa, üçüncü tərəflər buna necə etiraz edə bilər? Bunu da ABŞ bilir. Baxmayaraq ki, sizin qeyd etdiyiniz kimi, Budapeştdə belə bir anlaşma əldə olunub ki, əgər gələcəkdə yekun sülh müqaviləsi əldə olunarsa, regional sülhməramlı qüvvələr yeridilsin, amma həmsədr ölkələrin silahlı qüvvələri onlar arasında yer almasın.

- Amma rus ordusunun Qarabağa gəlməsinə ABŞ razı olmaz, elə deyilmi?
- ABŞ razı olmaz. Amma bir daha qeyd edirəm, əgər Bakı və İrəvan buna razılıq verəcəksə, artıq Rusiyanı heç kim dayandıra bilməyəcək. Bu, məsələnin beynəlxalq hüquqi tərəfi. Digər tərəfdən, de-fakto yanaşaq. Deyək ki, Rusiya Ukraynaya təcavüz etdi, Krımı, Donbasın bir hissəsini işğal etdi. Bilirsiniz ki, Budapeşt deklorasiyası var idi. Bunu da ABŞ, Böyük Britaniya və Rusiya imzalamışdı. Ukraynanın nüvə silahını ləğv etməsi müqabilində hər iki ölkə Ukraynanın müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə təminat vermişdi. Amma tərəflərdən biri- Rusiya özü birbaşa Ukraynanın bir hissəsini işğal edib. ABŞ, Böyük Britaniya başda olmaqla beynəlxalq birlik bunun qarşısını almaq üçün nə edə bildi ki? Yaxud ondan öncə, 2008-ci ildə Rusiya Gürcüstanın böyük bir hissəsini işğal etdi. ABŞ, beynəlxalq birlik nə edə bildi ki? İndi əgər Ermənistanla Azərbaycan- münaqişə tərəfləri razı olacaqsa, o zaman bunun qarşısını ala biləcəklərini düşünmürəm. Ona görə də məncə, Con Bolton daha yaxşı müqavilə imzalanmasını istəyirik, deməklə ABŞ-ın hər iki tərəfə pərdə arxasında “daha yaxşı müqavilə” təklif edib, yaxud təklif etmək niyyətindədir. Bununla da ABŞ istəyir ki, Rusiyanın bu istəyi baş tutmasın.

Rza İbadov: Neftin pullarını havaya sovurdular, devalyasiyaya səbəb də bu cür hallar oldu

1995-2000-ci illərdə Milli Məclisin deputatı olmuş,  hazırda Londonda yaşayan Rza İbadov bu yaxınlarda növbəti dəfə Bakıya gəlmişdi. Azərbaycana səfərini başa vuran eks-deputat yenidən İngiltərə paytaxtına qayıdıb. O, 2005-ci ildən sonra Azərbaycanı tərk edib və İngiltərəyə köçüb. Rza İbadov Londonda daşınmaz əmlak biznesi ilə məşğul olan özəl bir şirkət qurub.
Eks-deputat haqda 2006-cı ilin mayın 17-dən Nəsimi Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə elan edilən axtarışa 27 oktyabr 2015-ci il tarixdə xitam verilib. Ondan sonra sabiq deputat bir neçə dəfə vətəni ziyarət edib. Rza İbadov ilə müsahibəni sizə təqdim edirik.

- Rza müəllim, bu günlərdə Azərbaycana səfər etmişdiniz. Deyəsən səssiz gəlib, səssiz də getdiniz.
- İki həftədən artıq Azərbaycanda qaldım. Səssiz gəlib-getməyimin səbəbi o idi ki, gəlişimin ictimailəşməsini istəmədim. Hazırda Londondayam.

- Londondakı işləriniz necədir? Siyasi proseslərə də baş vurusunuz, yoxsa kənara çəkilmisiniz.
- Hər şey yaxşıdır (gülür).

- Övladlarınız hazırda Londonda nə işlə məşğuldurlar?
- Bir qızım London Universitetini bitirib və Finans mərkəzində çalışır. İkinci qızım isə hazırda Londonda tələbədir. Hər iki qızım Azərbaycanı çox sevir və ürəkləri vətən ilə döyünür.

- Bakıda olduğunuz müddətdə köhnə dostlarınızla əlaqə saxladınızmı?
- Düzü ancaq ailə üzvlərimlə, qohumlarla bir arada oldum. Daha əvvəl, 2015-ci ildə də Azərbaycanda olmuşam.

- Ölkəmizdəki dəyişiklikləri müşahidə edə bildinizmi?
- Əlbəttə. Azərbaycanda çox böyük dəyişikliklər var. Prezident İlham Əliyev çox böyük işlər görür. Görülən işlərə baxıb sevinirəm. Bilirsiniz, 1990-cı ildən mərhum prezidentimiz Heydər Əliyevin yanında olmuşam. Ardınca İlham Əliyevin hər zaman daxili və xarici siyasətini dəstəkləmişəm. O zamanlar yalnız haqqın və ədalətin bərpası üçün çalışırdım. Şükürlər olsun ki, haqq-ədalət bərpa olundu və Heydər Əliyev Azərbaycana qayıtdı. Ölkəmizi bəladan, ağır günlərdən qorudu. Azərbaycanı dünya xəritəsindən silinməkdən azad etdi. Açığını sizə deyim: əgər dünyanın siyasi mərkəzi Vaşinqtondursa, kültür mərkəzi Parisdirsə, maliyyə mərkəzi Londondur. 10-15 il bundan qabaq Londonda Azərbaycan adı çəkiləndə kimsə tanımırdı. İndi  “Azərbaycandanam” deyən kimi hamı “Formula-1”, “Eurovision” mahnı yarışmasının Azərbaycanda keçirilməsindən danışır. Bundan başqa, ölkədəki inkişafdan da söhbət edirlər. 
Bu gün əgər AvroLiqada yarışan bir ingilis komandası finala çıxsa, çox adam final oyununun keçirələcəyi Bakıya gəlmək istədiyini deyir. Hətta biletlərin alınmasında onlara kömək etməyimi də istəyənlər var. Bu cür hallar ölkəmizin dünya çapındakı mövqeyini ortaya qoyur. Bakını Avropa stilində olan bir şəhər kimi təqdim edirlər.

- Azərbaycanı sevən biri kimi növbəti illərdə Rza İbadovu yenidən Milli Məclisdə, yaxud da hansısa sahədə vəzifə başında görə bilərikmi?
- Belə bir atalar sözü var: “Həyat sürprizlərlə doludur”. Dünyanın işlərini bilmək olmaz. Dünyanın bir də qədər işi, yəni alın yazısı var. Bir neçə gün bundan qabaq burada Londonda bir hadisə baş verdi. Belə ki İngiltərə çempionatında çıxış edən “Lester Siti” adlı futbol komandası var. Onun sahibi taylandlı biri idi. Məşhur “Forbes” jurnalının açıqlamasına görə, onun 5 milyard pulu vardı. “Lester Siti”nin matç bitəndən sonra helikopterlə göyə qalxan zaman yanğın baş verdi. Özü və 2 nəfər də yandı. Baxmayaraq ki, 5 milyard pulu vardı, futbol klubunun sahibi idi, amma həyat ona pis sürpriz etdi. Məsələn, vaxtilə heç zaman ağlıma gəlməzdi ki, Heydər Əliyev hakimiyyətə gələcək. Çünki o zaman ölkədə elə bir vəziyyət  yaranmışdı ki, gedişatın  necə olacağını bilmirdik. Amma Heydər Əliyev gəldi və ölkə işıqlı günə çıxdı. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində oxuduğum zamanlarda kimsə Heydər Əliyev haqqında nəsə deyəndə dərhal ulu öndəri dəstəkləyirdim. “Haqsız danışmayın” deyirdim. Heydər Əliyevin general formasında olan bir şəkli vardı. O şəkli özümlə Naxçıvandan Moskvaya aparıb otağımdan asmışdım. Söhbət 1989-1990-cı illərdən gedir. Heydər Əliyevin bir sözü heç vaxt yadımdan çıxmaz: “Bu dünyanın quyruğu uzundur”. Mən də elə düşünürəm. Nəyin necə olacağını biz bilmərik. Alın yazısı deyilən bir şey var. Londonda heç bir siyasi fəaliyyətlə məşğul deyiləm və məşğul olmaq fikrim də yoxdur. Çünki  kimsə siyasətlə məşğul olmaq istəyirsə, gərək Azərbaycana gəlsin. Bir fikrim var: Azərbaycanımın hər zaman ancaq uğurlara imza atmasını arzulayıram. Biz də kənardan baxıb sevinək. Şükürlər olsun ki, cənab prezidentin rəhbərliyi altında bunlar həyata keçirilir. Ümid edirəm ki bundan sonra da yaxşı olacaq. İstər xarici, istər regional siyasətində aparılan işləri izləyirəm. Hər bir addımının zərgər dəqiqliyi ilə edildiyini görürəm. Kənardan bunları daha yaxşı görmək olur.

- Son günlər Avropa mediası Azərbaycanla bağlı bir xəbərə önəm verir: Beynəlxalq Bankın İdarə Heyətinin həbsdə olan keçmiş sədri Cahangir Hacıyevin arvadı Zamirə Hacıyeva Londonun məhşur dükanı “Harrods”da 21 milyon dollar xərcləyib. Onun istifadə etdiyi çantaların, ayaqqabıların bahalı qiymətindən də yazırlar. Londonda bu qadın barədə nələr eşitmisiniz?
- Bəlkə də inanmazsınız. Nə qədər insan buna görə mənə zəng edir. Dünən də bahalı iti ilə evdən çıxarkən şəkli çəkilib və mediada yayımlanıb. Sizinlə danışmamışdan qabaq bir ingilis dostum mənə zəng etdi ki, sizin həmyerliniz ən bahalı alış-veriş mərkəzi olan “Harrods” univermağında 16 milyon funt sterlinq xərcləyib. Burada vəkillər məsələni uzatdılar. Guya ki pulları halal yolla qazandığı araşdırılacaq. Hamımız bilirik ki, bu pullar halal yolla qazanılmayıb. Zamirə Hacıyevanın  bədxərcliyinin əziyyətini bütün Azərbaycan xalqı çəkir. Təqaüdçülər,  müəllimlər çəkir. Azərbaycan iqtisadiyyatına ən böyük zərbəni Beynəlxalq Bankın rəhbərliyi etdi. Neftin pullarını havaya sovurdular. Devalyasiyaya səbəb də bu cür hallar oldu. İngiltərədə o cür hallara çox pis baxırlar. Zamirə Hacıyevanın alış-veriş etdiyi dükana yaxın yerdə yaşayıram. Başqa yerdə satılan əşyalar 5 puandırsa,  orada 15 puandır. Orada qiymətlər çox yüksəkdir.

- Belə fikirlər var ki, Yeni Azərbaycan Partiyasının  üzvlüyündən çıxarılmısınız?
- Yalan söhbətlərdir. İndi də YAP-ın üzvüyəm. Yeni Azərbaycan Partiyası gözlərimin önündə yaranıb. Düzdü, Siyasi Şuranın üzvü olmadım. O vaxt Heydər Əliyev özü məni yanına çağırdı. Belə məsləhətləşdik ki, Əli Həsənov Siyasi Şuranın üzvü olsun. Əli müəllim dostumuzdur. Harada yaşamağımdan asılı olmayaraq, YAP-ın üzvüyəm. Hər zaman da bu partiyanı dəstəkləyəcəm.

- Azərbaycandakı dostlarınızla münasibətləriniz qalırmı?
- Əlbəttə qalır. Ad çəkmək istəməzdim. Əlaqə saxladığım və saxlamadığım şəxslər var. Azərbaycanda çalışdığım dönəmlərdə ətrafımdakı insanlarla yaxşı ünsiyyətdə olmağa cəhd etmişəm.

- 2018-ci ildə Azərbaycanda qaynar siyasi ab-hava yaşandı. Öncə prezident seçkiləri keçirildi. Daha sonra isə köklü kadr dəyişiklikləri baş verdi. Prezident İlham Əliyevin budəfəki təyinatları, bəzi köhnə nazirləri işdən uzaqlaşdırması hər kəs tərəfindən bəyənildi. İndi günki gənc kadrlar üstünlük təşkil edir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?
- Sizə açığını deyim ki, budəfəki kadr dəyişikliklərinə çox sevindim. Məsələn, ekologiya və təbii sərvətlər naziri Muxtar Babayev tələbə yoldaşım olub. Çox layiqli kadrdır. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayevin atası Rafiq müəllim dostum olub. Kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov, Gömrük Komitəsinin sədri Səfər Mehdiyev, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradov və adını çəkmədiklərimin hamısı layiqli kadrlardır. Sevinirəm ki, bu insanlar sistem qururlar. Vergi, ekologiya, sosial təminat sistemi qurulduqdan sonra hər şey uğurlu olacaq. Bilirsiniz, kiminsə nazir, deputat, baş nazir olmasının əhəmiyyəti yoxdur. Çünki ölkədə sistem işləyir. Azərbaycanda uğurlu sistemin qurulmasına sevinirəm. İnanıram ki, bunların hamısı yaxın gələcəkdə öz bəhrəsini verəcək.

- Hazırda Cənubi Qafqazda dəyişik siyasi ab-hava hökm sürür. Ötən həftə Gürcüstanda prezident seçkiləri keçirildi. Saakaşvilinin Gürcüstana gələcəyi gözlənilir. Prosesləri necə analiz edə bilərsiniz?
- Namizədlərin topladıqları səs faizləri 38-37 arasında dəyişir. Müstəqil namizəd Salome Zurabişvili ilə müxalifətdən olan namizəd Qriqol Vaşadze arasında səs fərqi çox azdır. Saakaşvili təlatümləri sevən insandır. Düşünürəm ki, seçkilərin II turuna kimi o Gürcüstana gələcək. II tura çıxan namizədlərin hər ikisi Qərb yönümlüdürlər. Bunlardan hansı birininsə seçilməsinin Qərb üçün əhəmiyyəti yoxdur. Belə düşünürəm ki, Saakaşvilinin və partiyasının dəstəklədiyi namizəd namizəd qalib gələcək. Bu, şəxsi fikrimdir.

- Dekabrda Ermənistanda da növbədənkənar parlament seçkilərinin olacağı gözlənilir. Ermənistanın keçmiş rəhbərləri ilə hazırki baş nazir səlahiyyətlərini icra edən Nikol Paşinyan arasında gərginlik yaşanmaqdadır. Ermənistandakı vəziyyət Qarabağ münaqişəsinə necə təsir edə bilər?
- Ermənistanda hazırda köhnə sistem qalır. Yeni sistem yoxdur. Ona görə də Ermənistanda böyük xaos yarana bilər. Ermənistan Rusiyanın forpostudur. Paşinyan Amerika ilə işlədiyindən bu da Rusiyanın xoşuna gəlmir. Düşünürəm ki, Azərbaycan Qarabağ məsələsində hələ ki gözləyir. Rusiya ilə Ermənistanın ciddi problemləri olacaq. Balans ciddi surətdə Azərbaycanın xeyrinə dəyişib və dəyişməkdə də davam edəcək. Bizim bilmədiyimiz nüanslar çoxdur. Amma Rusiya, Amerika, Avropa ilə aparılan işlər düzgün işlərdir. Avropa Azərbaycanla əlaqə qurmaqda maraqlıdır. Rusiyadan  qaz  asılılıqlarına son vermək istəyirlər. Bunun da yeganə yolu Azərbaycandır. Ona görə də Azərbaycan Avropaya daha çox lazımdır, nəinki Ermənistan. Ortada İran faktoru da var. Amerika istəyir ki, Ermənistan İranla olan münasibətlərini zəiflətsin. Bu proseslərin hamısı Azərbaycanın xeyrinə işləyir. Ona görə də Ermənistanda keçiriləcək növbədənkənar seçkiləri gözləməliyik. Düşünürəm ki, seçkilərdən sonra Azərbaycan rəhbərliyi ən düzgün addım atacaq.

modern.az

Deputat Tahir Süleymanov: Baxırsan, tənbəl, işləmək istəməyən adamdır, deyir ki, Qarabağ əliliyəm, pul ver

Milli Məclisin deputatı Tahir Süleymanov ilə müsahibəni təqdim edirik.

- Tahir müəllim, necəsiniz?

- Çox sağ olun, həmişə yaxşı olasınız.

- Deyəsən Bakıya az-az gəlirsiniz. Daha doğrusu Bakıda yaşamağa üstünlük vermirsiniz.

- Mənim Bakıda da evim var. Amma Şabranda yaşayıram, Bakıdan bir saatlıq yoldu. Mən Şabranda, rayonda yaşamağı daha üstün tuturam. Çünki orada doğulmuşam. Həm də orada mənim seçicilərim, tanıdığım, bir yerdə oturub-durduğum insanlar yaşayır. Bu mənim üçün daha yaxşıdır, nəinki Bakı. 

- Yəqin ki, Bakıda sıxılırsınız...

- Bəli. Rayon mühiti, Şabranın, Qalaaltının havası mənə Bakının havasından daha yaxşı təsir edir. 

- Paytaxtda eviniz də var. İl ərzində Bakıda nə qədər vaxt keçirirsiniz?

- 25-30 gün ancaq olar. Bütün il boyu uzağı bir ay Bakıda oluram. 

- Şabranda, təbiət qoynunda gəzirsinizmi?

- Mən həmişə səhər saat 6-da oyanıb, idmanla məşğul oluram. Gəzirəm. Gündəlik 8-10 km səhər və axşam gəzintisində oluram. Yüngül idmanla məşğul olmaq mənə daha yaxşı təsir edir.

- Qidalarınıza necə, diqqət edirsinizmi?

- Əlbəttə. Bir gün Şabrana mənim həyətimə qonaq gəlsəniz, bağımızı, bostanımızı görə bilərsiniz. Həyətimizdə yaxşı yumurta verən toyuqlarımız var. Həyətdə kənd təsərrüfatı məhsulları əkib-becəririk.

- Özünüz edirsiniz, yoxsa adam tutursunuz buna görə?

- O bağ-bağatı ancaq özümüz – ailə üzvlərimizlə birlikdə becəririk. Demək olar, bütün qidamız təbiidir, həyətimizdəndir.

- Bəs restoranlarda oturub yemək yeyəndə özünüzü necə hiss edirsiniz?

- Hərdən xaricdən gələn, ya da iş yerimizdən dəvət etdiyimiz qonaqlarımız olur. Müəyyən qədər restoran, kafelərə yolumuz düşür. Şabranda, evimizdə də süfrə açıb qonaqlarımızı qəbul edirik. Çalışırıq ki, qonaqlara Bakımızın gözəl, səfalı yerlərini göstərək, onlar da ölkəmizdən xoş təəssüratla ayrılsınlar.

- Seçicilərinizi Şabranda qəbul edirsiniz, yoxsa Bakıda?

- Həm rayonda, həm də paytaxtda müraciət edənlər olur. Hava şəraitindən asılı olaraq, demək olar hər gün evimdən iş yerimə piyada gedib-gəlirəm. Seçicilərimlə xeyir-şər məclislərində də tez-tez görüşürük. Ofisə müraciət edə bilməyənlərin problemlərini də o məclislərdə dinləyirəm. Mən millət vəkili seçilməzdən əvvəl də insanların içərisində olmuşam. Rayonda demək olar, hamısı öz qohum-əqrəbalarımızdır.

- Tahir müəllim, deputatın işi kimisi işə düzəltmək deyil. Bu, təbiidir. Siz seçicilərə problemlərini həll etməkdə köməklik göstərirsiniz. Bəs özünüzdən asılı olmayan səbəblərdən kiməsə yardım edə bilməyəndə narahatlıq keçirirsinizmi?

- Çox narahat oluram. Elə məsələlər var, mənim kömək edə biləcəyim dairədən kənar olur. Mən seçicilərimlə danışır, məsləhətlərimi verirəm. Ayrılıqda bəzi orqanlarla da əlaqə saylayıb, seçicinin problemini həll etməyə çalışıram. Bacardığım qədər seçicilərimə yardım edirəm. Tək Şabran deyil, Siyəzən rayonu da mənim seçildiyim 54-cü seçki dairəsinə daxildir. Ona görə, Siyəzəndə Yeni Azərbaycan Partiyasının qərargahında seçicilərimi qəbul edirəm. Mən seçicilərimin həlli çətin problemlərində onlara kömək etdikdə onlardan çox sevinirəm, rahatlaşıram. Elə seçicilər var, xəstəliyi, tibbi problemi ucbatından bizə müraciət edir. Müalicəsi burada mümkün olmayan şəxsi bəzən xaricə göndəririk. Tələbələr olur ki, ödənişli universitetə daxil olur, ailə pulunu verə bilmir. Belə məsələlərdə bacardığım qədər kömək edirəm.

- Sizin deputat statusunuzdan sui-istifadə edib, yararlanmağa çalışan seçiciləriniz, qohumlarınız olurmu?

- Elə insanlar hər yerdə var. Baxırsan, tənbəl, işləmək istəməyən adamdır, deyir mən Qarabağ əliliyəm, mənə pul ver. Təbii ki, Qarabağ əlilinə kömək etmək lazımdır. Amma bundan sui-istifadə etmək düzgün deyil. Baxırsan, 20-25 yaşında cavan oğlandı. İşləmək imkanı, qabiliyyəti var. Soruşuram niyə işləmirsən, deyir iş yoxdur. Nə ali təhsili, nə də orta təhsili var, amma hansısa sənaye müəssisəsində 300-400 manata işləmək istəmir. Halbuki rayon yerində bu maaş normaldır. Həyat yoldaşı da işləyib ev büdcəsinə yardım etsə, problemləri həll etmək mümkündür. Üstəlik bu insanlar rayonda, kənddə yaşayır, amma yumurtanı, südü, qatığı bazardan alır. Belə adamlarla danışmaq olmur. Mən hesab edirəm ki, bu əmin-aman ölkəmizdə, cənab Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə açılan yeni iş yerlərində çalışmaq lazımdır. Ailəni saxlamaq üçün şəxsi təsərrüfat da inkişaf etdirmək olar. Həmişə qadınlar iş yerlərinin olmamasından şikayətlənirdi. İndi Şabran şəhərində böyük xalçaçılıq fabriki tikilib. Quşçuluq fabriki, Taxıl Məhsulları Kombinatı və s. böyük müəssisələr var. Siyəzəndə "Siyəzən neft”, kərpic zavodu, broyler fabriki fəaliyyət göstərir. Rayon əhalisi bu fabriklərdə çalışa bilər.

- Bu sualı vermək zərurəti yarandı. Taxıl Məhsulları Kombinatının sizinlə hər hansı əlaqəsi varmı?

- Mən 1993-cü ildən 2000-ci ilə qədər kombinatın direktoru olmuşam. 1998-ci ildə açılan birinci özəlləşdirmə proqramında mən kombinatı özəlləşdirmişəm. O vaxtdan etibarən bu müəssisə Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət olub. 2000-ci ildə isə ulu öndərin tövsiyəsi ilə Yeni Azərbycan Partiyasından namizədliyim irəli sürüldü. Deputat seçiləndə qanuna uyğun olaraq işdən çıxdım. Bundan sonra etibar etdiyim bir insanı, yaxınımı müəssisənin direktoru təyin etdim. Artıq 18 ildir müəssisənin direktor vəzifəsi ilə əlaqəm yoxdur. Sadəcə Müşahidə Şurasının sədriyəm. Bu o deməkdir ki, kombinatın inkişafında zəhmətim var. Kollektivə hər zaman öz tövsiyələrimlə yardım etməyə çalışıram. Mənə müraciət edən seçicilərim arasında işə ehtiyacı olanları Taxıl Məhsulları Kombinatına yönləndirirəm. Müəssisənin direktoru mənim tövsiyəmlə seçicilərə köməklik göstərir. Yaxud bəzi sakinlərin kommunal borcları, pula ehtiyacı olur. Həmin müəssisələrlə danışıb, qaydasına qoymağa çalışıram. Çətinlik olanda, həmin müəssisədən seçicilərin ödəyə bilmədiyi borclarını bağlamağı rica edirəm.

- Bəs özünüz niyə ödəmirsiniz?

- Kombinatın çətinlikləri olanda mən də onlara kömək edirəm. Mən özümə aid səhmləri hazırkı rəhbərliyə etibar etmişəm. Ona görə, yaxşı münasibətlərimiz formalaşıb.

- Şabranda məmurlar, nazirlər qonağınız olurmu?

- Bəli. Məmurlar arasında da mənə yaxın, dost olan insanlar var. Bütün həmkarlarımla normal münasibətlər saxlayıram. Amma bəzi məmurlarla münasibətlərimiz daha isti formadadır.

- Məsələn, kimlərlə?

- Dostlarımın adını çəkməyim düzgün deyil. Amma qeyd etməliyəm ki, bütün nazirlərlə, deputatlarla demək olar yaxşı əlaqələrimiz var. Bəzən onlar özləri də maraqlanır ki, Şabran rayonunun deputatı kimdir. Əvvəl telefonla əlaqə yaranır, sonra görüşürük, münasibətlər formalaşır.

- Mətbuatda belə iddialar səslənirdi ki, keçmiş MTN işçiləri çox yerə ilişiblər. MTN sizə də "qarmaq atmışdımı”?

- Mən 2000-ci ildən Milli Məclisin üzvüyəm. Belə fikirdə olan insanlar deputata qarşı o fikirə düşməzlər. Düşünmürəm ki, onlar, MTN millət vəkilinə oyun qurmaq barədə nəsə planlaşdırıb.

- Eldar Mahmudovu şəxsən tanıyırdınızmı?

- Mən onları televizorda, mətbuatda görmüşəm. Başqa nazirləri adətən Milli Məclisdə görürük. Amma milli təhlükəsizlik, müdafiə nazirləri Milli Məclisə gəlmirlər. Onları daha çox dövlət tədbirlərində, mətbuatda görürük.

- Bir qızınız var, səhv etmiriksə...

- Bəli, Kəmalə xanım. Tibb Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Aspiranturada təhsilini davam etdirib, tibb üzrə fəlsəfə doktoru adını alıb. Hazırda Şabran rayon xəstəxanasında baş həkimin müavini olaraq çalışır. Nəvələrim də var və artıq ikisini evləndirmişik. Hər kəsə toy və şadlıq arzu edirəm.

- Həyat yoldaşınız nə işlə məşğuldur? Onunla tanışlığınız necə olub?

- Evdar qadındır. Həyat yoldaşımla orta məktəbdə birinci sinifdən birlikdə oxumuşuq, hətta eyni partada oturmuşuq. Tanışlığımız da məktəb illərindən başlayıb. Bakıda və Moskvada Ümumittifaq Yeyinti Sənaye İnstitutunu bitirmişəm. Taxıl məhsulları üzrə iki ali məktəb oxumuşam. Azərbaycana gələndə məni ən çətin sahələrə yönəltdilər. O vaxt bizdə xalça fabriki var idi və ən çətin müəssisə idi. Məni həmin müəssisəyə 1981-ci ildə direktor təyin etdilər. 1985-ci ildə fabrik mükafat belə aldı. Ondan sonra xalq hərəkatı başladı, çətin dövr başladı. Həmin ərəfələrdə məni Dəvəçi (indiki Şabran) və Siyəzən rayonlarının çörək zavodunun direktoru təyin etdilər. Həmin vaxtlarda bütün ölkədə çörək qıtlığı var idi. Çörək bişirmək üçün Dağıstandan, Dərbənddən un gətirməli olurduq. 1993-cü ildə məni uzun illər tikilən, işə düşməyən Taxıl Məhsulları Kombinatına direktor təyin etdilər. Bu ulu öndərin tapşırığı idi. Cəmi 7-8 aya kombinatı böyük çətinliklə işə saldıq. Respublika rəhbərliyi də həmin müəssisənin açılışında iştirak etdi.

- İndiyə qədər həyat yoldaşınızla sözünüzün çəp gələn vaxt olubmu?

- Xeyr. Onunla təhsil aldığıız müddətdə yaxşı yol getmişik. Ümumiyyətlə mən həmişə qızlarla, xanımlarla yaxşı yola getmişəm. Mən məktəb illərində həm də kəndin kolxoz sədrinin oğlu idim. Ona görə ötkəm olmuşam, sözüm də keçib. Atam bundan başqa 50 il məktəb direktoru olub.

- Maraqlıdır, qızlarla hər zaman mehriban dolanan Tahir Süleymanovun sonuncu parlament seçkilərində rəqibi xanım - Elza Seyidcahan oldu...

- Elza xanımı 2015-ci il seçkilərinə qədər tanımırdım. Onun namizədliyini normal qarşıladım. 54 saylı seçki dairəsindən mənə alternativ 12 nəfər var idi. Onlardan biri də Elza Seyidcahan idi. Eybi yox, nə olar ki?! Bu, Elza xanımın hüququdur. Seçicilər isə kimə istəyir, ona səs verir. Mən qalib gəlmişəmsə, Elza Seyidcahan xanımı pisləməli deyiləm ki?!

- Amma Elza xanım başqa iddialar irəli sürürdü...

- Nə deyə bilərəm?! Mən xanımların kaprizlərinə də göz yumuram. Mən ona can sağlığı arzu edirəm. Allah övladlarını da xoşbəxt etsin.

- Seçkilərdən sonra Elza xanımla görüşə bildinizmi?

- Yox, görüşməmişdik. Nə mən tərəfdən, nə də onun adından təşəbbüs oldu.

- Milli Məclis rəhbərliyi ilə münasibətləriniz necədir?

- 4 çağırış deputat seçilmişəm. Mənim bu fəaliyyətimə ən yüksək qiyməti möhtərəm Prezident İlham Əliyev verib. 10 il bundan əvvəl 60 illik yubileyimdə "Şöhrət” ordeni ilə təltif olundum. Buna görə, Prezidentimə, Milli Məclisin rəhbərliyinə və Mehriban xanım Əliyevaya minnətdaram. Çünki vitse-prezident Siyəzən, Şabran və digər rayonlarda Heydər Əliyev Fondunun hesabına çox işlər gördü. Ona görə biz də seçicilərimizin yanında üzüağ oluruq.

- Tahir müəllim, avtomobilinizi özünüzmü idarə edirsiniz?

- Mən 25 yaşımdan maşın sürürəm. İndi də avtomobilimi özüm idarə edirəm. Sadəcə bəzi hallarda Bakıdakı tıxacı gözləməyə səbrim çatmır, ona görə sürücüm idarə edir. Amma uzun yol gedəndə maşınımı özüm sürürəm və bunu sevirəm.

- Heç sizi yol polisi saxlayıbmı?

- Yol polisləri məni tanıyır, maşınımın nömrəsini bilirlər. Hətta polisin yanından keçəndə xidməti salam da verirlər. Hər kəs mənə hörmətlə yanaşır. Mənim onlara hörmətim də sonsuzdur. Onlar çox ağır şəraitdə çalışırlar, hər cür insanla rastlaşırlar.

- El arasında belə fikir formalaşıb, Şimal zonası kriminal bölgə kimi tanınır. Siz də belə düşünürsünüz?

- Deməzdim. Şimal zonasının insanları qürurludur. Ən çətin zamanda gəlib kiməsə ağız açar, kömək istəyərlər. Hamısı öz halal zəhmətilə çalışan insanlardır. Mən heç zaman doğulub böyüdüyüm, yaşadığım Şabran rayonunda kriminal faktla üzləşməmişəm. Xaçmaz, Quba, Siyəzən, Qusar və s. rayonların camaatı da zəhmətkeşdir. İnsanların zəhmətkeş olduğu yerlərdə kriminallara da çox az rast olunur. Camaatın işləmədiyi, çayxanalara yığıldığı yerlərdə isə cinayətlər, kriminallar baş alıb gedir.

- Heç xaricə dincəlməyə gedirsinizmi?

- Çox oluram xaricdə. 10 il NATO Parlament Assambleyasında ölkəmizi təmsil etmişəm. Dincəlməyə isə getmirəm. Daha çox Qalada oluram. Şimal zonasında, Qalaaltında yerləşən sanatoriyada da tez-tez istirahət edirəm. Orada olan şərait heç yerdə yoxdur.

- Həmişə yaxşı geyinirsiniz. Yerli mallara üstünlük verirsiniz, yoxsa xarici brendlərə?

- Heç vaxt bahalı, brend malları almıram. Həmin paltarlarda özümü rahat hiss etmirəm. Normal qiymətə olan, geyinə biləcəyim geyimləri alıram. 

 

modern.az

Zülfüqar Mikayılzadə: “Bu gün ədəbiyyat aləmində Nizamişünaslar, Füzulişünaslar yetişdiyi halda Füzulilər, Nizamilər yetişmir. Səbəbi də bəllidir. Bu gün ədiblər Füzuli və ya Nizaminin əsərlərini oxuduqları halda heç kəs maraqlanmır ki, görəsən Füzuli özü nə oxuyub Füzuli olmuşdur. Füzuli “Quran”, “Nəhcül-bəlağə” oxumaqla Füzuli məqamına çatıb. Ədiblər bu dəyərli kitablarla yaxın ünsiyyətdə olmayınca şünaslıq həddi ilə kifayətlənməyə məhkumdurlar”.

Сталин об искусстве

ВСТРЕЧА С ТВОРЧЕСКОЙ ИНТЕЛЛИГЕНЦИЕЙ. В 1946 г. Сталину неоднократно докладывали, что представители творческой интеллигенции убедительно просят его принять для беседы о путях дальнейшего развития советской литературы и искусства. Сталин, до предела перегруженный работой по восстановлению экономики страны, несколько раз откладывал эту встречу. Однако он прекрасно понимал, что развитие литературы и искусства происходит в условиях идейной борьбы против влияния чуждой советским людям буржуазной культуры, против отживших представлений и взглядов, во имя утверждения новых, социалистических идеалов.
Советская разведка работала в высшей степени эффективно, и Сталин точно знал о содержании секретных документов об американской политике в отношении Советского Союза. В них прослеживалась одна из основных мыслей, что к главной цели - уничтожению или серьезному ослаблению СССР - ведут два пути: война и подрывная деятельность. Помимо чисто военных, определялись и другие вполне конкретные задачи: настойчиво добиваться лучшего понимания США среди влиятельных слоев советского общества и противодействовать антиамериканской пропаганде Кремля. В самых широких масштабах, какие потерпит Советское правительство, необходимо доставлять в страну книги, газеты, журналы и кинофильмы, вести радиопередачи на СССР.
Наконец И.В.Сталин выбрал время для встречи. В Малом зале Кремля собрались наиболее видные представители советской творческой интеллигенции. Появление вождя они встретили стоя, долгими аплодисментами.
Остановившись напротив Александра Фадеева, возглавлявшего тогда Союз писателей СССР, он спросил:
-Что хотите мне сказать, товарищ Фадеев?
Справившись с волнением, которое охватывало почти всех без исключения людей при встречах со Сталиным, Фадеев заговорил:
-Товарищ Сталин, мы пришли к вам за советом. Многие считают, что наша литература и искусство как бы зашли в тупик. Мы не знаем, по какому пути их дальше развивать. Сегодня приходишь в один кинотеатр - стреляют, приходишь в другой - стреляют. Повсюду идут кинофильмы, в которых герои без конца борются с врагами, где рекой льется человеческая кровь. Везде показывают одни недостатки и трудности. Народ устал от борьбы и крови. Мы хотим попросить вашего совета - как показывать в наших произведениях другую жизнь: жизнь будущего, в которой не будет крови и насилия, где не будет тех неимоверных трудностей, которые сегодня переживает наша страна. Одним словом, назрела необходимость рассказать о счастливой и безоблачной нашей будущей жизни.
Фадеев замолчал.
Сталин начал медленно прохаживаться от одного конца стола президиума до другого. Присутствующие, затаив дыхание, ожидали, что же он скажет. Опять задержавшись около стоящего Фадеева, Сталин заговорил:
-В ваших рассуждениях, товарищ Фадеев, нет главного, нет марксистско-ленинского анализа задач, которые сейчас жизнь выдвигает перед литературными работниками, перед деятелями искусства. Когда-то Петр I прорубил окно в Европу. Но после 1917 года империалисты основательно заколотили его и долгое время, боясь распространения социализма на их страны, перед Великой Отечественной войной представляли нас миру посредством своих радио, кино, газет и журналов как каких-то северных варваров - убийц с окровавленным ножом в зубах. Так они рисовали диктатуру пролетариата. Наших же людей изображали одетыми в лапти, в рубахах, подпоясанных веревкой и распивающих водку из самовара. И вдруг отсталая "лапотная" Россия, эти пещерные люди-недочеловеки, как нас изображала мировая буржуазия, разгромила наголову две могущественные силы в мире - фашистскую Германию и империалистическую Японию, перед которыми в страхе трепетал весь мир. Сегодня мир хочет знать, что же это за люди, совершившие такой великий подвиг, спасший человечество. А спасли человечество простые советские люди, которые без шума и треска, в труднейших условиях осуществили индустриализацию, провели коллективизацию, коренным образом укрепили обороноспособность страны и ценою своих жизней, во главе с коммунистами, разгромили врага. Ведь только за первые шесть месяцев войны на фронтах в боях погибло более 500 тысяч коммунистов, а всего во время войны - более трех миллионов. Это были лучшие из нас, благородные и кристально чистые, самоотверженные и бескорыстные борцы за социализм, за счастье народа. Их нам сейчас так не хватает... Если бы они были живы, многие наши сегодняшние трудности уже были бы позади. Вот сегодняшняя задача нашей творческой советской интеллигенции и состоит в том, чтобы в своих произведениях всесторонне показать этого простого, прекрасного советского человека, раскрыть и показать лучшие черты его характера. В этом сегодня и состоит генеральная линия в развитии литературы и искусства. Чем нам дорог литературный герой, созданный в свое время Николаем Островским в книге "Как закалялась сталь" Павел Корчагин? Он дорог нам прежде всего своей безграничной преданностью революции, народу, делу социализма, своим бескорыстием. Художественный образ в кино великого летчика нашего времени Валерия Чкалова способствовал воспитанию десятков тысяч бесстрашных советских соколов - летчиков, покрывших себя в годы Великой Отечественной войны неувядаемой славой, а славный герой кинокартины "Парень из нашего города" полковник-танкист Сергей Луконин - сотни тысяч героев-танкистов. Нужно продолжать эту сложившуюся традицию -создавать таких литературных героев- борцов за коммунизм, на которых советским людям хотелось бы равняться, которым хотелось бы подражать.
Переждав аплодисменты присутствующих, Сталин продолжил:
-У меня перечень вопросов, которые, как мне сказали, интересуют сегодня советскую творческую интеллигенцию. Если не будет возражений, я отвечу на них.
Возгласы из зала: "Очень просим, товарищ Сталин! Ответьте, пожалуйста!"
Сталин зачитал первый вопрос:
-Какие главные недостатки, на Ваш взгляд, шлются в работе современных советских писателей, драматургов и кинорежиссеров?
Сталин: "К сожалению, весьма существенные. В последнее время во многих литературных произведениях отчетливо просматриваются опасные тенденции, навеянные тлетворным влиянием разлагающегося Запада, а также вызванные к жизни подрывной деятельностью иностранных разведок. Все чаще на страницах советских литературных журналов появляются произведения, в которых советские люди - строители коммунизма изображаются в жалкой карикатурной форме. Высмеивается положительный герой, пропагандируется низкопоклонство перед иностранщиной, восхваляется космополитизм, присущий политическим отбросам общества. В репертуарах театров советские пьесы вытесняются порочными пьесами зарубежных буржуазных авторов. В кинофильмах появилось мелкотемье, искажение героической истории русского народа".
Медленно перебрав лежащие перед ним листки с вопросами, Сталин зачитал следующий вопрос:
-Насколько опасны в идеологическом отношении авангардистское направление в музыке и абстракционизм в произведениях художников и скульпторов?
Сталин: "Сегодня под видом новаторства в музыкальном искусстве пытается пробиться в советской музыке формалистическое направление, а в художественном творчестве - абстрактная живопись. Иногда можно услышать вопрос: "Нужно ли таким великим людям, как большевики-ленинцы, заниматься мелочами - тратить время на критику абстрактной живописи и формалистической музыки. Пусть этим занимаются психиатры". В такого рода вопросах звучит непонимание роли в идеологических диверсиях против нашей страны и особенно молодежи, которую играют эти явления. Ведь при их помощи пытаются выступать против принципов социалистического реализма в литературе и искусстве. Открыто это сделать невозможно, поэтому выступают под прикрытием. В так называемых абстрактных картинах нет реальных образов людей, которым бы хотелось подражать в борьбе за счастье народа, в борьбе за коммунизм, по пути которых хотелось бы идти. Это изображение заменено абстрактной мистикой, затушевывающей классовую борьбу социализма против капитализма. Сколько людей приходили во время войны вдохновиться на подвиги к памятнику Минину и Пожарскому на Красной площади! А на что может вдохновить груда ржавого железа, выдаваемая "новаторами" от скульптуры за произведение искусства? На что могут вдохновить абстрактные картины художников? Именно в этом причина того, что современные американские финансовые магнаты, пропагандируя модернизм, платят за такого рода "произведения" баснословные гонорары, которые и не снились великим мастерам реалистического искусства. Есть классовая подоплека и у так называемой западной популярной музыки, так называемого формалистического направления. Такого рода, с позволения сказать, музыка создается на ритмах, заимствованных у сект "трясунов", "танцы" которых, доводя людей до экстаза, превращают их в неуправляемых животных, способных на самые дикие поступки. Такого рода ритмы создаются при участии психиатров, строятся таким образом, чтобы воздействовать на подкорку мозга, на психику человека. Это своего рода музыкальная наркомания, попав под влияние которой человек уже ни о каких светлых идеалах думать не может, превращается в скота, его бесполезно призывать к революции, к построению коммунизма. Как видите, музыка тоже воюет. В 1944 году мне довелось прочитать инструкцию, написанную одним офицером английской разведки, которая была озаглавлена: "Как использовать формалистическую музыку для разложения войск противника"".
-В чем конкретно заключается подрывная деятельность агентуры иностранных разведок в области литературы и искусства?
Сталин: "Говоря о дальнейшем развитии советской литературы и искусства, нельзя не учитывать, что они развиваются в условиях невиданного еще в истории размаха тайной войны, которую сегодня мировые империалистические круги развернули против нашей страны, в том числе в области литературы и искусства. Перед иностранной агентурой в нашей стране поставлена задача проникать в советские органы, ведающие делами культуры, захватывать в свои руки редакции газет и журналов, оказывать решающее воздействие на репертуарную политику театра и кино, на издание художественной литературы. Всячески препятствовать выходу в свет революционных произведений, воспитывающих патриотизм и поднимающих советский народ на коммунистическое строительство, поддерживать и продвигать в свет произведения, в которых проповедуется неверие в победу коммунистического строительства, пропагандируется и восхваляется капиталистический способ производства и буржуазный образ жизни. В то же время перед иностранной агентурой поставлена задача добиваться в произведениях литературы и искусства пропаганды пессимизма, всякого рода упадничества и морального разложения... Один ретивый американский сенатор сказал: "Если бы нам удалось показать в большевистской России наши кинофильмы ужасов, мы бы наверняка сорвали им коммунистическое строительство". Недаром Лев Толстой говорил, что литература и искусство - самые сильные формы внушения. Надо серьезно подумать, кто и что у нас сегодня внушает при помощи литературы и искусства, положить конец идеологическим диверсиям в этой области, до конца пора, по-моему, понять и усвоить, что культура, являясь важной составной частью господствующей в обществе идеологии, всегда классовая и используется для защиты интересов господствующего класса, у нас для защиты интересов трудящихся - государства диктатуры пролетариата. Нет искусства ради искусства, нет и не может быть каких-то "свободных", независимых от общества, как бы стоящих над этим обществом художников, писателей, поэтов, драматургов, режиссеров, журналистов. Они просто никому не нужны. Да таких людей и не существует, не может существовать. Тем же, кто не может или не хочет, в ситу пережитков, традиций старой контрреволюционной буржуазной интеллигенции, в силу неприятия и даже враждебности по отношению к власти рабочего класса преданно служить советскому народу, получат разрешение на выезд на постоянное место жительства за границу. Пусть они там воочию убедятся, что означают на деле утверждения о пресловутой буржуазной "свободе творчества", в обществе, где все продается и покупается, а представители творческой интеллигенции полностью в своем творчестве зависят от денежного мешка финансовых магнатов.
К сожалению, товарищи, из-за острого дефицита времени я вынужден закончить нашу беседу. Хочу надеяться, что в какой-то степени я все же ответил на интересующие вас вопросы. Думаю, что позиция ЦК ВКП(б) и советского правительства по вопросам дальнейшего развития советских литературы и искусства вам ясна".
***
Представители творческой интеллигенции приветствовали Сталина аплодисментами и возгласами: "Да здравствует великий и мудрый Сталин!" Сталин какое-то время постоял, с удивлением посмотрел на аплодирующих и кричащих, махнул рукой и вышел из зала.
Вскоре вышли четыре постановления ЦК ВКП(б) по вопросам литературы и искусства: "О журналах "Звезда" и "Ленинград", обнародованное 14 августа 1946 г.; "О репертуаре драматических театров и мерах по его улучшению", обнародованное 28 августа 1946 г.; "О кинофильме "Большая жизнь", обнародованное 4 сентября 1946 г. 10 февраля 1948 г. было обнародовано Постановление ЦК ВКП(б) "Об опере "Великая Дружба" В.Мурадели".
Вот наиболее характерные положения из этих постановлений, поставивших задачу устранения недостатков и наметивших главный путь дальнейшего развития советской литературы и искусства.
О ЖУРНАЛАХ "ЗВЕЗДА" И "ЛЕНИНГРАД". Появились "произведения", в которых советские люди представляются в уродливо карикатурной форме, примитивными, малокультурными, глупыми, с обывательскими вкусами и нравами. Появились стихотворения, проникнутые духом пессимизма и упадничества, выражающие вкусы старой салонной поэзии, застывшие на позициях буржуазно-аристократического эстетства и декадентства - "искусства для искусства". Такого рода, с позволения сказать, поэты не желают идти в ногу со своим народом и наносят большой вред делу правильного воспитания молодежи. В литературных журналах появились произведения, культивирующие несвойственный советским людям дух низкопоклонства перед буржуазной культурой Запада, проникнутые духом низкопоклонства по отношению ко всему иностранному. Отчетливо просматривается стремление всемерно распространять антисоветские идеи космополитизма. Руководящие работники журналов забыли то положение ленинизма, что наши журналы, являются ли они научными или художественными, не могут быть аполитичными. Они забыли, что наши журналы являются могучим средством Советского государства в деле воспитания советских людей и в особенности молодежи и поэтому должны руководствоваться тем, что составляет жизненную основу советского строя - его политикой. Советский строй не может терпеть воспитания молодежи в духе безразличия к советской политике, в духе наплевизма и безыдейности. Сила советской литературы, самой передовой литературы в мире, состоит в том, что она является литературой, у которой нет и не может быть других интересов, кроме интересов народа, интересов государства. Задача советской литературы состоит в том, чтобы помочь государству правильно воспитать молодежь, ответить на ее запросы, воспитать новое поколение бодрым, верящим в свое дело, не боящимся препятствий, готовым преодолеть всякие препятствия.
О РЕПЕРТУАРЕ ДРАМАТИЧЕСКИХ ТЕАТРОВ И МЕРАХ ПО ЕГО УЛУЧШЕНИЮ. После анализа репертуара драматических театров отмечается, что после войны пьесы советских авторов на современные темы оказались фактически вытесненными из репертуара крупнейших драматических театров страны. Их заменили пьесами низкопробной и пошлой зарубежной драматургии, открыто проповедующими буржуазные взгляды и мораль. Постановка театрами пьес буржуазных зарубежных авторов явилась, по существу, предоставлением советской сцены для пропаганды реакционной буржуазной идеологии и морали, попыткой отравить сознание советских людей мировоззрением, враждебным советскому обществу, оживить пережитки капитализма в сознании и быту. Многие же советские драматурги стоят в стороне от коренных вопросов современности, не знают жизни и запросов народа, не умеют изображать лучшие черты и качества советского человека. Совершенно неудовлетворительно ведутся газета "Советское искусство" и журнал "Театр", призванные помогать драматургам и работникам театров создавать идейно и художественно полноценные пьесы и спектакли. На их страницах робко и неумело поддерживаются хорошие пьесы, в то же время безудержно захваливаются посредственные и даже идейно порочные спектакли. ЦК ВКП(б) ставит перед драматургами и работниками театров задачу - создать яркие, полноценные в художественном отношении произведения о жизни советского общества, о советском человеке. Способствовать дальнейшему развитию лучших сторон характера советского человека, с особой силой выявившихся во время Великой Отечественной войны. Отвечать на высокие культурные запросы советских людей, воспитывать советскую молодежь в духе коммунизма. Неудовлетворительное состояние репертуара драматических театров объясняется отсутствием принципиальной большевистской театральной критики. Рецензии на пьесы и спектакли пишутся часто заумным языком, малодоступным для читателей. Газеты "Правда", "Известия", "Комсомольская правда", "Труд" недооценивают огромного воспитательного значения театральных постановок и отводят вопросам искусства крайне незначительное место. ЦК ВКП(б) обязал Комитет по делай искусств и Правление Союза советских писателей сосредоточить внимание на создании современного советского репертуара, провести осенью текущего года совещание драматургов и деятелей театрального искусства по вопросу о репертуаре и совместной творческой работе драматургов с театрами.
О КИНОФИЛЬМЕ "БОЛЬШАЯ ЖИЗНЬ" (ВТОРАЯ СЕРИЯ). Восстановление Донбасса занимает в фильме незначительное место, а главное внимание уделено примитивному изображению всякого рода личных переживаний и бытовых сцен. Ввиду этого содержание фильма не соответствует его названию. Больше того, название фильма "Большая жизнь" звучит издевкой над советской действительностью. В фильме явно смешаны две разные эпохи в развитии нашей промышленности. По уровню техники и культуре производства, показанных в фильме "Большая жизнь", кинокартина отражает скорее период восстановления Донбасса после окончания гражданской войны, а не современный Донбасс с его передовой техникой и культурой, созданной за годы пятилеток. В фильме фальшиво изображены партийные работники. Постановщики фильма изображают дело таким образом, будто бы партия может исключить из своих рядов людей, проявляющих заботу о восстановлении хозяйства. Фильм "Большая жизнь" проповедует отсталость, бескультурье и невежество. Совершенно немотивировано и неправильно показано постановщиками фильма массовое выдвижение на руководящие посты технически малограмотных рабочих с отсталыми взглядами и настроениями. Режиссер и сценарист фильма не поняли, что в нашей стране высоко ценятся и смело выдвигаются люди культурные, современные, хорошо знающие свое дело, а не люди отсталые и некультурные, и что теперь, когда Советской властью создана собственная интеллигенция, нелепо и дико изображать в качестве положительного явления выдвижение отсталых и некультурных людей на руководящие посты. В фильме "Большая жизнь " дано фальшивое, искаженное изображение советских людей. Рабочие и инженеры, восстанавливающие Донбасс, показаны отсталыми и малокультурными людьми, с очень низкими моральными качествами. Большую часть своего времени герои фильма бездельничают, занимаются пустопорожней болтовней и пьянством. Самые лучшие по замыслу фильма люди являются непробудными пьяницами. Художественный уровень фильма также не выдерживает критики. Отдельные кадры фильма разбросаны и не связаны общей концепцией. Для связи отдельных эпизодов в фильме служат многократные выпивки, пошлые романсы, любовные похождения, ночные разглагольствования в постели. Введенные в фильм песни проникнуты кабацкой меланхолией и чужды советским людям. Все эти низкопробные постановки, рассчитанные на самые разнокалиберные вкусы и особенно на вкусы отсталых людей, отодвигают на задний план основную тему фильма - восстановление Донбасса. ЦК ВКП(б) устанавливает, что Министерство кинематографии (т. Большаков) за последнее время подготовило, кроме порочной картины "Большая жизнь", ряд других неудачных и ошибочных фильмов. Так, во второй серии фильма "Иван Грозный" имеет место искажение в изображении исторических фактов. Прогрессивное войско опричников Ивана Грозного представлено в виде шайки дегенератов, наподобие американского Ку-Клус-Клана. Иван же Грозный, человек с сильной волей и характером, вопреки исторической правде, представлен зрителям слабохарактерным и безвольным, чем-то вроде Гамлета. В незнании предмета, в легкомысленном отношении сценаристов и режиссеров к своему делу заключается одна из причин выпуска негодных фильмов. Министерство кинематографии безответственно относится к порученному делу и проявляет беспечность и беззаботность в отношении идейно-политического содержания и художественных достоинств фильмов. ЦК ВКП(б) считает, что работа Художественного Совета при Министерстве кинематографии организована неправильно и Совет не обеспечивает беспристрастной и деловой критикой подготовленных к выпуску фильмов. Художественный Совет часто проявляет аполитичность в своих суждениях о картинах, мало обращает внимания на их идейное содержание. Работники искусств должны понять, что те из них, кто и впредь будет безответственно и легкомысленно относиться к своему делу, легко могут оказаться за бортом передового советского искусства и выйти в тираж, ибо советский зритель вырос, его культурные запросы и требования увеличились, а Партия и государство будут и в дальнейшем воспитывать в народе хорошие вкусы и высокую требовательность к произведениям искусства.
ОБ ОПЕРЕ "ВЕЛИКАЯ ДРУЖБА" В.МУРАДЕЛИ. ЦК ВКП(б) считает, что опера "Великая Дружба", поставленная Большим театром Союза ССР в дни 30-й годовщины Октябрьской революции, является порочный как в музыкальном, так и в сюжетном отношении, антихудожественным произведением. Основные недостатки оперы коренятся прежде всего в музыке оперы. Музыка оперы невыразительна, бедна. В ней нет ни одной запоминающейся мелодии или арии. Она сумбурна и дисгармонична, построена на сплошных диссонансах, на режущих слух звукосочетаниях. Отдельные строки и сцены, претендующие на мелодичность, внезапно прерываются нестройным шумом, совершенно чуждым для нормального человеческого слуха и действующим на слушателей угнетающе. В погоне за ложной "оригинальностью" музыки композитор Мурадели пренебрег лучшими традициями и опытом классической оперы вообще, русской классической оперы в особенности, отличающейся внутренней содержательностью, богатством мелодий и широтой диапазона, народностью, изящной, красивой, ясной музыкальной формой, сделавшей русскую оперу лучшей оперой в мире, любимым и доступным широким споям народа жанром музыки. Исторически фальшивой и искусственной является фабула оперы, претендующая на изображение борьбы за установление советской власти и дружбы народов на Северном Кавказе в 1918-1920 гг. Из оперы создается неверное представление, будто такие кавказские народы, как грузины и осетины, находились в ту эпоху во вражде с русским народом, что является исторически фальшивым, так как помехой для установления дружбы народов в тот период на Северном Кавказе являлись ингуши и чеченцы. ЦК ВКП(б) считает, что провал оперы Мурадели есть результат ложного и губительного для творчества советского композитора формалистического пути, на который встал т. Мурадели. Как показало совещание деятелей советской музыки, проведенное в ЦК ВКП(б), провал оперы Мурадели не является частным случаем, а тесно связан с неблагополучным состоянием современной советской музыки, с распространением среди советских композиторов формалистического направления. Характерными признаками такой музыки является отрицание основных принципов классической музыки, проповедь атональности, диссонанса и дисгармонии, являющихся якобы выражением "прогресса" и "новаторства" в развитии музыкальной формы, отказ от таких важнейших основ музыкального произведения, какой является мелодия, увлечение сумбурными, невропатическими сочетаниями, превращающими музыку в какофонию, в хаотическое нагромождение звуков. Эта музыка сильно отдает духом современной модернистской буржуазной музыки Европы и Америки, отображающей маразм буржуазной культуры, полное отрицание музыкального искусства, его тупик. Попирая лучшие традиции русской и западной классической музыки, отвергая эти традиции, как якобы "устаревшие", "старомодные", "консервативные", высокомерно третируя композиторов, которые пытаются добросовестно осваивать и развивать приемы классической музыки, как сторонников "примитивного традиционализма" и "эпигонства", многие советские композиторы, в погоне за ложно понятым новаторством, оторвались в своей музыке от запросов и художественного вкуса советского народа, замкнулись в узком кругу специалистов и музыкальных гурманов, снизили высокую общественную роль музыки и сузили ее значение, ограничив его удовлетворением извращенных вкусов эстетствующих индивидуалистов. Все это с неизбежностью ведет к тому, что утрачиваются основы вокальной культуры и драматургического мастерства и композиторы разучиваются писать для народа, свидетельством чего является тот факт, что за последнее время не создано ни одной советской оперы, стоящей на уровне русской оперной классики. Отрыв некоторых деятелей советской музыки от народа дошел до того, что в их среде получила распространение гнилая "теория", в силу которой непонимание музыки многих современных советских композиторов народом объясняется тем, что народ якобы "не дорос" еще до понимания их сложной музыки, что он поймет ее через столетия и что не стоит смущаться, если некоторые музыкальные произведения не находят слушателей. Эта насквозь индивидуалистическая, в корне противонародная теория в еще большей степени способствовала некоторым композиторам и музыковедам отгородиться от народа, от критики советской общественности и заикнуться в свою скорлупу. Культивирование всех этих и им подобных взглядов наносит величайший вред советскому музыкальному искусству. Терпимое отношение к этим взглядам означает распространение среди деятелей советской музыкальной культуры чуждых ей тенденций, ведущих к тупику в развитии музыки, к ликвидации музыкального искусства. Порочное, антинародное, формалистическое направление в советской музыке оказывает также пагубное влияние на подготовку и воспитание молодых композиторов в наших консерваториях, и, в первую очередь, в Московской консерватории (директор т. Шебалин), где формалистическое направление является господствующим. Студентам не прививают уважение к лучшим традициям русской и западной классической музыки, не воспитывают в них любовь к народному творчеству, к демократическим музыкальным формам. ЦК ВКП(б) констатирует совершенно нетерпимое состояние советской музыкальной критики. Руководящее положение среди критиков занимают противники русской реалистической музыки, сторонники упадочной, формалистической музыки. Вместо того, чтобы разбить вредные, чуждые принципам социалистического реализма взгляды и теории, музыкальная критика сама способствует их распространению, восхваляя и объявляя "передовыми" тех композиторов, которые разделяют в своем творчестве ложные творческие установки. Музыкальная критика перестала выражать мнение советской общественности, мнение народа и превратилась в рупор отдельных композиторов. Все это означает, что среди части советских композиторов еще не изжиты пережитки буржуазной идеологии, питаемые влиянием современной упадочной западноевропейской и американской музыки. Комитет по делам искусств при Совете Министров СССР (т. Храпченко) и Оргкомитет Союза советских композиторов (т. Хачатурян) вместо того, чтобы развивать в советской музыке реалистическое направление, основами которого являются признание огромной прогрессивной роли классического наследства, в особенности традиций русской музыкальной школы, использование этого наследства и его дальнейшее развитие, сочетание в музыке высокой содержательности с художественным совершенством музыкальной формы, правдивость и реалистичность музыки, ее глубокая органическая связь с народом и его музыкальным и песенным творчеством, высокое профессиональное мастерство при одновременной простоте и доступности музыкальных произведений, по сути дела поощряли формалистическое направление, чуждое советскому народу. Оргкомитет Союза советских композиторов превратился в орудие группы композиторов-формалистов, стал основным рассадником формалистических извращений. Руководители Оргкомитета и группирующиеся вокруг них музыковеды захваливают антиреалистические, модернистские произведения, не заслуживающие поддержки, а работы, отличающиеся своим реалистическим характером, стремлением продолжать и развивать классическое наследство, объявляются второстепенными, остаются незамеченными и третируются. Советские композиторы имеют аудиторию, которой никогда не знал ни один композитор в прошлом. Было бы непростительно не использовать все эти богатейшие возможности и не направлять свои творческие усилия по правильному реалистическому пути.
***
Постановление ЦК ВКП(б) призвало советских композиторов проникнуться сознанием высоких запросов, которые предъявляет советский народ к музыкальному творчеству, и, отбросив со своего пути все, что ослабляет нашу музыку и мешает ее развитию, обеспечить такой подъем творческой работы, который быстро двинет вперед советскую музыкальную культуру и приведет к созданию во всех областях музыкального творчества полноценных, высококачественных произведений, достойных советского народа.
***
Встреча И.В.Сталина с представителями творческой интеллигенции и Постановления ЦК ВКП(б) надежно парализовали идеологические диверсии в областях литературы и искусства со стороны агентуры американо-английского империализма, в то же время помогли ошибающимся творческим работникам исправить допущенные ошибки.
Космополиты были разгромлены, правильное развитие советских литературы и искусства обеспечено.
Встреча Сталина с представителями творческой интеллигенции и написанные им постановления ЦК ВКП(б) по вопросам литературы и искусства показывают, каким разносторонним был его ум, как Сталин далеко, на многие десятилетия, видел вперед. Он понимал, что в будущем, после того, как его не станет, обязательно начнутся активные попытки реставрировать капитализм в СССР и что здесь идеологические диверсии в литературе и искусстве, пресеченные им, будут играть далеко не последнюю роль.
Впоследствии так оно и получилось.
ПРИМЕЧАНИЯ. В своих мемуарах Уинстон Черчилль писал, что когда Сталин, занятый руководством операциями на фронтах, как-то опоздал на одно из заседаний Ялтинской конференции, они договорились с Рузвельтом, что как руководители великих держав не будут вставать при его появлении в зале. Когда же Сталин вошел, то к своему огромному удивлению, Черчилль обнаружил, что приветствует его стоя вместе со всеми. Приподнялся на руках на своей коляске и Рузвельт.
Таков был общепризнанный вес и авторитет этого необыкновенного человека.

http://uznai-pravdu.com/viewtopic.php?f=27&t=3932&start=0&sid=ab73f5cb5a66878184a0721efe4f755d

Высказывание Сталина на встрече с писателями 14 мая 1947 года, записано Константином Симоновым:
"Если взять нашу среднюю интеллигенцию, научную интеллигенцию, профессоров, врачей, у них недостаточно воспитано чувство советского патриотизма. У них неоправданное преклонение перед заграничной культурой. Все чувствуют себя еще несовершеннолетними, не стопроцентными, привыкли считать себя на положении вечных учеников. Эта традиция отсталая, она идет еще от Петра. Сначала немцы, потом французы, было преклонение перед иностранцами-засранцами. Простой крестьянин не пойдет из-за пустяков кланяться, не станет ломать шапку, а вот у таких людей не хватает достоинства, патриотизма, понимания той роли, которую играет Россия. У военных тоже было такое преклонение. Сейчас стало меньше. Теперь нет, теперь и они хвосты задрали. Почему мы хуже? В чем дело? В эту точку надо долбить много лет, лет десять эту тему надо вдалбливать. Бывает так: человек делает великое дело и сам этого не понимает. Вот взять такого человека, не последний человек, а перед каким-то подлецом-иностранцем, перед ученым, который на три головы ниже его, преклоняется, теряет свое достоинство. Так мне кажется. Надо бороться с духом самоуничижения у многих наших интеллигентов".

Берия о Сталине:
«Сегодня я впервые видел слезы в глазах Кобы. Я говорил ему про Сталинград, о том, как люди сражаются. Когда я дохожу до этого места, я много ругаюсь и чувствую себя лучше. Но он старается сдерживаться, держать себя в руках. А как же его сердце? Он не может все время держать это в себе».

Михаил Ромм - В дни смерти Сталина

Малоизвестный эпизод. Воспоминания: Ромм М. - "В дни смерти Сталина" о человечности Сталина.

Сталин очень любил несколько картин, в том числе «Огни большого города», «Чапаева», «Волгу-Волгу» и «Ленин в Октябре». Да, еще «Большой вальс». И, оказывается, члены Политбюро всегда знали, что в любой момент им могут показать любую из этих картин, и надо смотреть. Ничего тут не сделаешь — смотри. Хозяин хочет сегодня смотреть «Волгу-Волгу» — смотри «Волгу-Волгу», «Большой вальс» — смотри «Большой вальс». Но вот на этот раз решил смотреть почему-то «Огни большого города».
... Он стал спрашивать меня что-то. Потом поглядывает все на экран. И я поглядываю на экран. Идут «Огни большого города». Все потихоньку переговариваются, но очень негромко, очень почтительно, так сказать, тихо. И Сталин говорит со мной иногда, иногда смотрит на экран.
В последней части, когда уже Чаплин выходит из тюрьмы, идет по улице оборванный, грязный, порванные штаны у него, мальчишки его дразнят,- смотрю: что такое? Лезет Сталин в карман, вынимает платок. Кончиком платка вытирает глаз.
Ну, тут девушка, бывшая слепая, продает цветы. Чаплин ее узнает, она его — нет.
Вдруг Сталин встал, отошел в угол, встал там в углу, сморкается и бросает косые взгляды на экран.
Потом узнала его девушка, реплика идет: «Это вы?» — «Да, это я».
И Сталин отчетливо всхлипнул.
Кончилась картина, все встают, ждут. Сталин поворачивается, сморкается, вытирает глаза. Взгляд смягченный, умиленный. Подходит к Ворошилову: «Клим, дорогой, что-то ты плохо выглядишь. Наверное, работаешь много, не отдыхаешь». «Да,— говорит Ворошилов, не понимая еще ничего,— работаю, не отдыхаю». «Лаврентий,— говорит Сталин, подзывает Берию, кладет Ворошилову на плечо руку,— Лаврентий, о таких людях заботиться надо. Он может ошибаться, но это наш человек. Ты это запомни, Лаврентий».
Ну, все тут просияли. И Ворошилов просиял, еще не понимая, что гроза прошла. И Лаврентий усмехнулся. Сталин потрепал Ворошилова по плечу: «Ну, ладно, до свидания».
Стали расходиться. Простил. Картина его умилила, размягчился. Простил.
Вот такая черта характера.

В своих мемуарах Уинстон Черчилль писал, что когда Сталин, занятый руководством операциями на фронтах, как-то опоздал на одно из заседаний Ялтинской конференции, они договорились с Рузвельтом, что как руководители великих держав не будут вставать при его появлении в зале. Когда же Сталин вошел, то к своему огромному удивлению, Черчилль обнаружил, что приветствует его стоя вместе со всеми. Приподнялся на руках на своей коляске и Рузвельт.

Таков был общепризнанный вес и авторитет этого необыкновенного человека.

Нет искусства ради искусства, нет и не может быть каких-то "свободных", независимых от общества, как бы стоящих над этим обществом художников, писателей, поэтов, драматургов, режиссеров, журналистов. Они просто никому не нужны. Да таких людей и не существует, не может существовать. Тем же, кто не может или не хочет, в ситу пережитков, традиций старой контрреволюционной буржуазной интеллигенции, в силу неприятия и даже враждебности по отношению к власти рабочего класса преданно служить советскому народу, получат разрешение на выезд на постоянное место жительства за границу. Пусть они там воочию убедятся, что означают на деле утверждения о пресловутой буржуазной "свободе творчества", в обществе, где все продается и покупается, а представители творческой интеллигенции полностью в своем творчестве зависят от денежного мешка финансовых магнатов.

И.Сталин

Говоря о дальнейшем развитии советской литературы и искусства, нельзя не учитывать, что они развиваются в условиях невиданного еще в истории размаха тайной войны, которую сегодня мировые империалистические круги развернули против нашей страны, в том числе в области литературы и искусства. Перед иностранной агентурой в нашей стране поставлена задача проникать в советские органы, ведающие делами культуры, захватывать в свои руки редакции газет и журналов, оказывать решающее воздействие на репертуарную политику театра и кино, на издание художественной литературы... В то же время перед иностранной агентурой поставлена задача добиваться в произведениях литературы и искусства пропаганды пессимизма, всякого рода упадничества и морального разложения... Один ретивый американский сенатор сказал: "Если бы нам удалось показать в большевистской России наши кинофильмы ужасов, мы бы наверняка сорвали им коммунистическое строительство". Недаром Лев Толстой говорил, что литература и искусство - самые сильные формы внушения.

И.Сталин

Сегодня под видом новаторства в музыкальном искусстве пытается пробиться в советской музыке формалистическое направление, а в художественном творчестве - абстрактная живопись... В так называемых абстрактных картинах нет реальных образов людей, которым бы хотелось подражать в борьбе за счастье народа, в борьбе за коммунизм, по пути которых хотелось бы идти. Это изображение заменено абстрактной мистикой, затушевывающей классовую борьбу социализма против капитализма. Сколько людей приходили во время войны вдохновиться на подвиги к памятнику Минину и Пожарскому на Красной площади! А на что может вдохновить груда ржавого железа, выдаваемая "новаторами" от скульптуры за произведение искусства? На что могут вдохновить абстрактные картины художников? Именно в этом причина того, что современные американские финансовые магнаты, пропагандируя модернизм, платят за такого рода "произведения" баснословные гонорары, которые и не снились великим мастерам реалистического искусства. Есть классовая подоплека и у так называемой западной популярной музыки, так называемого формалистического направления. Такого рода, с позволения сказать, музыка создается на ритмах, заимствованных у сект "трясунов", "танцы" которых, доводя людей до экстаза, превращают их в неуправляемых животных, способных на самые дикие поступки. Такого рода ритмы создаются при участии психиатров, строятся таким образом, чтобы воздействовать на подкорку мозга, на психику человека. Это своего рода музыкальная наркомания, попав под влияние которой человек уже ни о каких светлых идеалах думать не может, превращается в скота, его бесполезно призывать к революции, к построению коммунизма. Как видите, музыка тоже воюет. В 1944 году мне довелось прочитать инструкцию, написанную одним офицером английской разведки, которая была озаглавлена: "Как использовать формалистическую музыку для разложения войск противника".

И.Сталин

Новый генеральный консул Франции в Лос-Анжелесе Филипп Бессон с супругой

Elmar Məmmədyarovun bu çıxışını heç kim anlamadı

İstanbulda Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstanın xarici işlər nazirlərinin 7-ci üçtərəfli görüşündə Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun çıxışı sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə yol açıb. Nazir Elmar Məmmədyarovun ana dilində çıxışındakı rabitəsiz ifadələr nəninki anlaşılmaz olub, üstəlik bir çox mühüm əhəməiyyətli layihələrin təqdimatı belə düzgün olmayıb. Həmin çıxışı şərhsiz oxuculara təqdim edirik.