24.04.2018

Əfrahim Hüseynli - Ucada dayanan haqdı

GÖYLƏR DƏ ÇOX GÖRÜR AY İŞIĞINI

Məni niyə belə böyütdün, ana,-
Məni niyə sevdin "dünyalar qədər"?..
Sən yoxsan, daş-divar adama gəlir,-
Gecəsi açılmır, gündüzü qəhər.

O dünyalar boyda sevgi yarımçıq,..
Nə üzlə bu ömrü sürürəm hələ?
Dərdin dərd içində şahı var imiş
Nökərəm, ya qulam... nə gəlir ələ?

Gecələr içində azıb qalmışam,-
Göylər də çox görür ay işığını.
Qapısı-kandarı cənnət olan ev
Nağıla döndərib yaraşığını.

Bu evin qapısı gör neçə ildir
Çarəsiz-çarəsiz üzümə baxır.
Göylər bulud-bulud qaralır belə-
Yağış əvəzinə qəriblik yağır.

Yollara boylanır nar ağacları,-
Cığır ürəyidaş, yol ürəyidaş!
Elə bil bu dilsiz  ağaclarla da
Zalım günlərin də qərəzi varmış.

Hardasa sən yaşda qadın görürəm,
Ürək bel bağlayır hələ gümana.
Bir səs eşidilir doğma səs kimi,-
Elə bilirəm ki, sən sağsan, ana!

...Gəlmişəm, qəbrini öpürəm yenə,-
Üzümə toxunur isti nəfəsin.
Əllərin torpağı sevdi bir ömür,-
Eh!.. bu da torpağın sevgi əvəzi?!

BAŞIMIN ÜSTÜNDƏ HAQQI BİLMİŞƏM

Dastanlar yazmışam bu ömür boyu...
Doğmaya yazmışam, yada yazmışam.
Seçə bilməmişəm ağı qaradan,-
Vermişəm günləri bada, yazmışam.

Zülmət gecədə də yazdığım şeir
Yüz yerə yozulub sətirbəsətir...
Bölünüb bu ömür yüz ömrə xətir,-
Ələnib başıma qar da, yazmışam.

Dosta yad deməyə dilim gəlməyib,-
Silim yazdığımı?.. əlim gəlməyib.
Məndən uzaq qaçıb... ölüm gəlməyib...
Qalıbdı ömür-gün darda, yazmışam

Ucada dayanan haqdı, bilmişəm,
Haqqa söykənən üz ağdı, bilmişəm.
Başımın üstündə haqqı bilmişəm,-
Harda söz demişəm, harda yazmışam

...Bir evi bəzəyib bir körpə səsi,-
Buludsuz görünüb göyün bənizi...
Bahara dönübdü payız nəfəsi,-
Ən gözəl şeirimi orda yazmışam.

DAYANAN DEYİLMİŞ YAĞAN BU QAR DA

Yazın, payızın da qış üzü varmış,-
Qarıyla öyünür qış nahaq yerə.
Yollara ələnən nə varsa daşdı,-
Adını daş qoyub daş nahaq yerə.

Hər yükü daşıdıq... dedik zaman var,
İndi nə təsəlli, nə də güman var.
Çəkilməz bulud var, bitməz duman var,-
Kim dedi dağları aş nahaq yerə?!

Sel-sular adladıq, gör qaldıq harda?-
Günlər saat-saat sorğu-sualda.
Dayanan deyilmiş yağan bu qar da,-
Göylərə üz tutdıq boş, nahaq yerə.

Kim dedi, ay ömür, sat günü günə?-
Bu qış da yolları saldı düyünə.
Dağdan ağır olan bu söz yükünə 
Elədim ürəyi tuş nahaq yerə.

Dedim gündüzlərdən ömür yarıdı,-
Yazılan gündüzlər cızma-qaradı...
Qaraya ağ söylə, qara qaradı,
Ha düşün, ha sındır baş nahaq yerə.

22.04.2018

Как противостоять манипуляциям

Артур Ломейко

Современный мир пропитан манипуляциями.
Любым человеком вне зависимости от цвета кожи, национальности и вероисповедания с ранней юности вплоть до крышки гроба пытаются управлять ВСЕ и ВСЯ явно или скрыто, с разной степенью успешности. 
Манипуляции пронизывают все - начиная от внутрисемейных и межполовых отношений, оканчивая всеми социальными и государственными и меж государственными институтами. 
Возможно всего две модели взаимодействия с ближними и с окружающим миром. 
1. Взаимовыгодное сотрудничество - когда обе стороны получает справедливую, приблизительно равную выгоду от партнерства. К сожалению данный вид взаимодействия сводится на нет в современном мире, так как он требует больше усилий и труда, чем манипулирование. 
2. Манипулирование - он же способ паразитирования. Это более легкий путь. Манипулятор используя своё превосходство в понимании внешних процессов, или разбираясь в психологии и видя слабые стороны потенциального "партнера" использует их, чтобы получить максимально возможное преимущество, либо полностью получить всю выгоду для себя, переложив обязанности на другую сторону. Получается схема хозяин-раб. Это более легкий и быстрый путь, чем справедливое партнерство. Люди воспитанные в идеологии современного сатанизма - культивирования своего эго, желая собственного превосходства, доминирования и самоутверждения за счет других людей - идут по этому пути разрушения. Этому способствует СМИ культивируя эго, себялюбие, безжалостность и безразличие. 
Как противостоять манипулированию?
Это на самом деле огромная и необъятная тема о которой можно рассуждать часами. Но я кратко выделю основные принципы которые помогут избежать манипуляций по отношению к себе.
1. Самое главное что нужно понимать - что манипулятор всегда умнее и опытнее жертвы, поэтому чтобы не стать жертвой вам нужно развиваться. Это не означает, что для этого вам нужно прочитать тысячи и тысячи книг. Вполне достаточно понимания общих принципов и методов.
Для того чтобы в общем понять какую-либо отдельную сферу человеческой жизни и избежать большинства самых распространенных и фатальных ошибок в ней (например, тема межполосных отношений) достаточно нескольких, хороших и качественных книг, написанных опытными и знающими людьми.
Это скорей всего не будут какие-либо распиаренные и широко известные книги. Скорее наоборот осуждаемые и непопулярные. Так как в царстве лжи правда осуждается.
Просто найдите человека который хорошо разбирается в интересующей вас теме и попросите у него совет. Большинство людей если их вежливо попросить, готовы поделится опытом и знаниями практически безвозмездно, или по меньшей мере указать верное направление или книгу которые кардинально вам может помочь.
Но большинство людей к сожалению не любят читать и считаю себя очень знающими и образованными (количество дипломов - не показать интеллекта и квалификации, за очень редким исключением).
Тем более совремнные люди считают ниже своего достоинства попросить совета у более успешного человека. Людям лень потратить несколько недель на изучение достойных книг, зато не жаль десятилетий потраченных зря на бессмысленные и пустые отношения, которые неизбежно в подавляющем большинстве случаев приводят к краху.
Как избежать этого? – Развиватся. Искать учителей (превосходным учителем может быть книга, не только живой человек). Задавать себе правильные вопросы и искать на них ответы.
2. Даже самые лучшие знания не помогут вам, если вы не умеете говорить НЕТ и не применяете полученные знания на практике. Вы можете видеть и понимать все манипуляции со стороны государства, социальных институтов, половых партнёров, но если вы не развиваете правленые качества своего характера – то знания вам мало в чем вам помогут (Это не должно быть оправданием вашей лени к познанию).
Научитесь говорит НЕТ. Это самое важно слово во вселенной.
Научитесь говорит НЕТ другим, и ДА себе.
Не бойтесь показаться не вежливым, грубым, бестактным – если вы видите что от вас требует того что вам не хочется делать.
Большинство людей думают, что если они будут говорит НЕТ, их перестанут уважать. 
Все с точностью наоборот. Вас будут уважать за твердую позицию достойные люди.
А манипуляторы отпадут сами собой.
Лучше быть "эгоистичным" и "неблагодарным" человеком в глазах манипуляторов и любителей халявы и даже обманутых ими людей которые оклеветали вас, чем быть безотказным и нравственным человеком которого имеют все в хвост и в гриву.
Я не призываю быть бездушным эгоистом. 
Я призываю к трезвой оценке своих и чужих интересов.
Если вы видите что то, что вам предлагают вам не выгодно, или выгоду получит только другая сторона, или человек который навязывается к вам с какими либо целями вам не приятен - смело говорите НЕТ! 
НЕТ тем, с кем вам неприятно общатся (или если невозможно их исключить – максимально удалите их от себя).
НЕТ унизительной работе.
НЕТ, когда на вас пытаются переложить чужие обязанности.
НЕТ когда вас пытаются использовать какие то организации (зачастую можно найти выход даже из очень сложных и невероятно запутанных ситуаций).
И всегда говорите НЕТ! СРАЗУ! Если вы позволили себя использовать, то сказать НЕТ на второй или третий раз будет морально очень сложно 
и за вами закрепится соответствующая репутация.
А разбить уже сформированное о вас мнение будет ОЧЕНЬ непросто.
И все же это лучше сделать...
Если вы по "доброте душевной" не можете напрямую противостоять манипулятору, или ваш оппонент более умен, риторически подкован и сильнее морально - просто максимально избегайте общения с этим человеком, удаляя себя от него, под любыми предлогами... Без обьяснений. Просто прямое игнорирование. Человеку рано или поздно это надоест и отправится искать другую "жертву".
3. Понмните о своих целях и задачах и отсекайте все, что мешает вам их достичь.
Начните видеть зону интересов и выгоду других людей. Что они КОНКРЕТНО хотят от вас получить? Ваши деньги, вашу подпись, право наследства, желают морального или интеллектуального превосходства над вами, они хотят ваш труд, ваши таланты и способности... Ваши знания и ваш опыт...
Приятное общение… Ваша внешность?
Всегда есть то что другому человеку нужно от вас. Иначе бы он не обратился к вам. 
Умение видеть явную и скрытую выгоду – ключ к пониманию любой манипуляций.
4. Прямота и честность. Как бы это парадоксально не звучало. Для манипуляций используется ложь, искажение правды или умалчивание. Если вы научитесь правильно применять правду, не вестись на эмоции и первое впечатление, а спокойно и рассудительно обсуждать темные вопросы, освящая их светом правды и ФАКТАМИ подкрепляя их СВИДЕТЕЛЬСТВАМИ других людей - то большинство манипуляторов даже не будут приближается к вам.
5. Если вам обещают быстрый результат БЕЗ ВЛОЖЕНИЙ И УСИЛИЙ, ИЛИ АНОМАЛЬНО ВЫСОКИЕ ДОХОДЫ И ВЫГОДЫ, ИЛИ ЛЕГКИЕ УСЛОВИЯ то скорее всего это обман.
Если вас приводят в эмоциональное возбуждение, давят на эмоции, вам не комфортно, пытаются заставить принять решение БЫСТРО. То с высокой степенью вероятности вами манипулируют.
Правильные решение не должны принимается быстро.
Они должны принимается РАССУДИТЕЛЬНО и НА ТРЕЗВУЮ ГОЛОВУ, САМОСТОЯТЕЛЬНО, желательно после советов с более опытными лицами, которые не имеют личной выгоды в данной ситуации и вопросе! ...А не под давлением или эмоциональным угаром.
6. Если вы хотите прожить жизнь не как раб, а как личность – возьмите ответственность за свои ошибки и промахи на себя. Признайте их. Сделайте выводы. И двигайтесь дальше. Все люди подвержены обману. Но когда вы совершаете одну и ту же ошибку много раз подряд – это не ошибка – это ВЫБОР. 
Выбор невежества.

19.04.2018

Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısının “soyqırımı əməliyyatı”

Sarvan Kərimov
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü

Ekologiya və Təbii Sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırovun susmasının səbəbi...

Son aylar Sabunçu rayonu Zabrat qəsəbəsində özbaşınalıqlar baş verir. 2018-ci ilin fevral ayınadək Zabrat icra nümayəndəliyinin qarşısında yerləşən 4,5 sot torpaq sahəsində 40-50 yaşı olan 22 ədəd (bunlardan 6-sı tut, 16-sı şam) ağac vardı. Adamlar avtobus dayanacağına yaxın olan bu ağacların altında yayın qızmar günəşindən qorunurdılar.
Bu günlərdə həmin ağaclar soyqırıma məruz qaldı. Bu yeri satın alanlar həmin ərazini hərraca qoyanların köməyi ilə onların ətrafını daş hasarla hördülər.
Ancaq camaatın etirazından sonra daş hörgü söküldı.
Niyyətlərindən dönməyən soyqırımçılar insanları aldatmaq üçün növbəti hiyləyə əl atdılar. Daş hörgünün yerinə həmin ərazidə iki metrlik cavan şamları hörgü halında əkərək guya bağ saldılar. Bunlar o məqsədlə edildi ki, onların mənfur niyyətlərini heç kim görə bilməsin.
Martın əvvəllərində əvvəlcə 6 ədəd tut ağacının baş hissəsi vuruldu. Çox keçmədən buradakı tut ağacları kökündən kəsilərək yox edildi.
Ara sakitləşən kimi ikinci soyqırım əməliyyatı həyata keçdi. Bu, 16 mart 2018-ci il tarixdə gecə 20-dən sonra baş verdi. Ağaclar dibindən kəsilərək Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin 99-JF-584 nömrəli qazelinə yüklənib daşındı.
Ancaq tərəfimizdən göstərilən sayıqlıq nəticəsində, o gecə növbəti soyqırımın qarşısı gec də olsa alındı. Buna baxmayaraq artıq 4 ədəd böyük şam ağacları məhv edilmişdi.
Növbəti gün, 17.03.2018-ci il tarixdə səhər saat 10-dək  “edamçılar” qırılmış ağacların köklərini yox etdilər. Biz bu cinayətin bəzi epizodlarını fotoaparatın yaddaşına köçürə bildik. Həmin gün bizim “Niyə ağacları qırırsız”- sualımıza belə cavab verdilər: “Sizin nə ixtiyarınız var ki, bura girib şəkil çəkirsiz?” Biz etiraz etdikdə isə “Gedin nə bilirsiz eləyin!”- dedilər.
Həmin gün Ekologiya və Təbii Sərvətlər, Daxili İşlər Nazirliklərinin qaynar xəttinə zəng etsək də, nə bizim harayımıza, nə də bu dilsiz ağacların naləsinə cavab  verən olmadı. Ayrı-ayrı günlərdə 4 dəfə “168” xəttinə zəng etsək də, tədbir qılan tapılmadı.
Sonradan bizə telefon vasitəsilə zəng edərək dedilər: “Şakir adlı mütəxəssisimiz hadisə yerində olmuş, onlara tut ağacını kəsdikləri üçün 4650 manat cərimə yazmışdır. Akt tərtib edib təqsirkar şəxs və ya şəxslər barədə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinə müraciət ünvanlamışıq”.
Fikirləşdik, görəsən, digər  şam ağaclarını kim qırıb? Neçə tut ağacı qırıldığını Şakir bəy necə müəyyənləşdirib və aktda bunları necə qeyd edib? 
Digər, “102” xəttinə müraciətimizə isə 15-ci polis bölməsindən: “Vətəndaş, buyurun bizə ərizə ilə müraciət edin”- deyə cavab verilər.
Bizi isə düşündürən başqa məsələ idi:  Biri bir yerə daş qoyanda ərazinin icra məmurları və polis başda olmaqla bütün strukturları orada olur. Amma Sabunçu rayonunun Zabrat qəsəbəsi qarşısında hərraca qoyulan, daha doğrusu, böyük məbləğə satılan bu torpaqda törədilən cinayət hamının gözü qarşısında baş versə də, nə icra məmurları, nə bələdyyə işçiləri, nə də polis görünmür.
Məlumatlı mənbələrdən bizə o da bəlli olmuşdur ki, bu akt yuxarıların göstərişi ilə baş verdiyindən cinayəti törədənlər məsuliyyətdən yaxa qurtara biliblər.
Artıq ağacların yerində obyekt üçün tikinti işləri sürətlə aparılır. Biz isə dövlətimizin qanunlarına söykənərək, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin və birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın lazımi tədbir görəcəyinə ümid edirik. 

Qeyd: Xatırlatmaq istərdik ki, indi satılan bu yer bir dəfə 2000-ci ilin əvvəllərində Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən satılmışdı. O zaman buna ləyaqətlə etiraz edən sabiq Zabrat ərazi icra nümayəndəsi Bəxtiyar müəllim işdən uzaqlaşdırılmışdı. Biz isə bu gün düşünəsi oluruq: demək heç bir kiçik məmur özündən böyük məmurun hiddətinə daha tuş gəlmək istəmir. Amma biz Allahın qəzəbindən, nə də dövlət başçsının qərarından kimsənin cəzasız qalmayacağına inanırıq!
P.S. 11 mart 2018-ci ildə şikayətçi olduğum üçün Sabunçu rayon məmurlarının kimlərəsə verdiyi telefon nömrəmə görüşmək üçün zənglər gəldi. Görüşdən imtina etdim. Nəhayət, 12.04.2018 ci il tarixdə yenidən başqa bir nömrədən mənə zəng olundu. Özünü təqdim edən şəxs ağaclar qırılan yerin sakini olduğunu bildirdi. O, mənimlə görüşmək istəyirdi. Görüşdən yenə də imtina etdim. Bu zaman aramızda belə bir dialoq oldu. "Siz nədən şikayətçisiz?" "Ağacların qırılmağından!" "Heç bir ağac-filan qırılmayıb". "Qırılmayıbsa siz niyə narahatsız?" O yenə görüşmək istədiyini söylədi və dedi: "Müəllim, sizin Zabratda olduğunuzu və harada yaşadığınızı da yaxşı bilirəm". Mən "Nə demək istəyirsiz?" soruşaraq, danışmağın artıq olduğunu gördüm və onunla telefon əlaqəsini kəsdim.
Yəqin əlaqədar təşkilatlar bu dialoqdakı hədə-qorxunu başa düşdülər...





18.04.2018

Azərbaycandakı dönərxanalarla bağlı şok açıqlama – “ÖLMÜŞ İNSAN ƏTİ VURURLAR”

“Azad İstehlakçılar Birliyi tezliklə bütün dönər hazırlayan restoran, kafe və obyektlərdə yoxlamalara başlayacaq. Təkcə Bakıda 15 000 dönərxana var. Lakin rəsmi sertifikat yalnız 2 şirkətə məxsusdur. Bu şirkətlərin isə 60 obyekti var. Digər dönərxanalarda istifadə olunan ətin içində mənşəyi məlum olmayan ət, at, eşşək əti, hətta ölü insan ətinin olması da istisna deyil. Bu bazara heç bir ciddi nəzarət yoxdur, yoxlamalar aparılmır”.
Bu sözləri Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov deyib. O, sertifakatı olan 2 şirkətin adını da açıqlayıb: “Azprotein Foods Group” və “Səhliyalı”.
“2014-cü ildə Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi bu fast növünün hazırlanması və istehlakı standartlarını təsdiq edib, lakin qurumun ölkədə bu standratlara əməl olunub-olunmamasını yoxlaması haqqında məlumat yoxdur”.
Komitənin mətbuat xidmətinin rəhbəri Fazil Talıblı bildirib ki, 2017-ci ildə Dövlət Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi təsis olunduqdan sonra dönər satışına nəzarət bu quruma verilib. Bundan sonra nəzarətlə onlar məşğul olacaq.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin mövzu barədə mövqeyini öyrənmək isə mümkün olmayıb.

14.04.2018

Kasıb Biznesmen

Tələbə vaxtı yataqxanada qalırdım. Astaradan bir qrup və otaq yoldaşım var idi. Tarix fakültəsində oxumamıza baxmayaraq tarixə nifrət edir, dünya tarixinin başdan ayağa yalan olduğunu deyirdi. Bir də ona görə nifrət edirdi ki, insanlıq tarixinin yalnız müharibə və qırğından ibarət olduğunu görürdü. Həm rus, həm alman, həm ərəb dilini bilirdi. Bu dillərdə xeyli kitabı vardı, xaricə gedib gələnlərə pul verib aldırmışdı. Özü köhnə ucuz paltarda gəzirdi, düz-əməlli yemək yemirdi, bütün pulunu kitablara verirdi. Müəllimlərdən güclü idi tarixdə, onların o qədər səhvini tuturdu ki. Elə qədim orijinal mənbələrdən sitat gətirirdi ki, müəllimlərin ağzı açıq qalırdı.
Universiteti bitirdikdən sonra bütün kitabları yandırdı, nə qədər elədim mənə də vermədi. Dedi yalan yazılan kitablar bir qəpiyə dəyməz. Deyirdi ki eyni hadisəni 3 ölkənin tarix elmi hərəsi bir cür təqdim edir, amma üçü də yalandır. Elmə-zada tüpürüb köçdü Rusiyaya. Eşitdiyimə görə fəhləlikdən başlayıb indi tikinti şirkətinin rəhbəridir. Amma çox sadə kənd evində yaşayır, bir də "Niva"sı var. Bütün gəlirini yoxsullara xərcləyir.
İmkanlı olandan sonra evlənmək qərarına gəlib. Bir neçə azərbaycanlı qız məsləhət görüblər, hamısını aparıb evini şəraitini göstərib, deyib ki belə yaşayacağıq, bütün pulumu yoxsullara verəcəm, ancaq minimal xərcimizə bəs edən qədər götürəcəm. Heç biri razı olmayıb. Axırda bir rus qızla tanış olub. Qız elə bilirmiş bu fəhlədi. Evlənmə təklif edib, deyib ki bir balaca həyət evim var, belə yaşamaq istəyirsənsə evlənək. Qız deyib mənə var-dövlət yox, həyat yoldaşı, ailə vacibdir. İndi bu qazanıb gətirir, o da araşdırıb yoxsul, əlil, xəstə adamları tapır, birlikdə gedib kömək edirlər onlara. Beləcə yaşayırlar. Bir neçə dəfə TV-dən gəliblər çəksinlər, hamısını qovub ki reklam olunan kömək günahdır.
Bunu yanında uzun illər işləmiş bir azərbaycanlı danışıb mənə. Özü boynuna alır ki, bir az material oğurlayıb satdığına görə onu qovub yanından. Qovanda da 10 min avro pul verib ki, get özünə balaca bir iş qur, halallıqla yaşa.

"Kasıb Biznesmen" facebook səhifəsi
К началу войны Судного дня 1973 года в составе ПВО Сирии числилось 12 дивизионов ЗРК С-75М, 8 дивизионов ЗРК С-125, 14 батарей ЗРК «Квадрат», а также около 1000 зенитных орудий. В ходе войны силы ПВО Сирии и Египта вместе уничтожили 82 самолета ВВС Израиля, что в итоге составило 85% всех потерь израильской авиации. При этом по типам средств ПВО потери ВВС Израиля распределились следующим образом:
ЗРК «Квадрат» – 27 самолетов;
ЗСУ-23-4 – 27 самолетов;
Артиллерия ПВО – 15 самолетов;
ПЗРК «Стрела-2» – 6 самолетов;
ЗРК С-125 - 4 самолета;
ЗРК С-75 всех модификаций – 2 самолета.
По другим данным потери ВВС Израиля от огня только ЗРК С-75 и С-125 ПВО Сирии составили:
ЗРК СА-75М - 26 самолетов;
ЗРК С-75М - 32 самолетов;
ЗРК С-125 - 33 самолета.
Собственные потери зенитно-ракетных войск Сирии составили 3 ЗРК уничтоженными и 5 ЗРК повреждёнными от авиаударов, и 1 ЗРК был уничтожен или повреждён при обстрелах со стороны сухопутных сил Израиля.

13.04.2018

Rus əsgərlərinin və zabitlərinin Qarabağ müharibəsində Azərbaycan tərəfində iştirakı

Qəmlo Əsədullah

1993-cü ilin may ayına qədər Azərbaycanda Sovet İttifaqından qalan Sovet-Rusiya qoşunlarının Qarabağ müharibəsində Azərbaycan tərəfdə iştirakı haqqında məlumatlar hamıya maraqlı olar.
Azərbaycan o vaxtı Rusiyada olan vəziyyətdən istifadə edərək Qarabağ münaqişəsini öz xeyrinə həll edə bilərdi və bu istiqamətdə işlər görülmüşdür. Lakin Ayaz Mütəllibovu deviriləndən sonra Azərbaycanın tutduğu siyasi kurs dəyişməyə başladı. Biz bu mövzuya toxunmadan faktlara keçək.
Keçmiş Sovet-Rusiya qoşunlarını Azərbaycanın ölkə rəhbərliyi, o cümlədən cəbhəyani rayonların rəhbərliyi və ayrı-ayrı nüfuzlu şəxslər tərəfindən döyüş əməliyyatlarına cəlb edilirdi. Azərbaycandakı keçmiş Sovet hərbi hissələri və ayrı-ayrı hərbi qulluqçular müharibədə qeyri-rəsmi (muzdlu və yaxub başqa danışıqlar əsasında) iştirak edirdilər. İlk öncə Azərbaycanda yerləşən Quru Qoşunlara aid hərbi hisslər haqında qısa məlumat verim.
Azərbaycanda Sovetin 4-cü ordusu və 104-cü Hava Desant Diviziyası vardı (komandir V.V. Şerbak, sonra V.İ. Orlov). 4-cü ordunun tərkibinə əvvəl diviziya daxil idi, sonra onlardan biri sərhəd qoşunlarına verildi. Ölkəmizdə 295-ci motoatıcı diviziya (Bakı, komandir general-mayor Y.N. Antonov), 23-cü moto-atıcı qvardiya diviziyası (Gəncə, komandir A.P.Budeykin), 60-cı motoatıcı diviya (Lənkəran, komandir V.K. Muratov) və 75-ci moto-atıcı diviziya (Naxçıvan, komandir L.Y. Roxlin) yerləşirdi. Bundan başqa, Hərbi Dəniz Donanmasına, Hərbi Hava Qüvvələrinə və Hava Hücumundan Müdafiəsinə aid digər hərbi hissələr də var idi.
1. 1993-cü ili mart ayına Rusiyanın rəsmi məlumatına görə Azərbaycana təhvil verilən silah və texnika bunlardır: 415 tank, 1159 zirehli texnika (BMP, BTR və s.), 353 artilleriya vasitəsi (kalibri 100 mm çox), 53 döyüş təyyarəsi, 8 vertolyot. Başqa rəsmi mənbələrə görə Azərbaycana 286, yaxud 311 tank və 18 vertolyot qalmışdı. Onlarla L-29 və L-39 döyüş-təlim təyyarələri də Azərbaycan ordusuna təhvil verilmişdi. Bundan başqa Azərbaycana 100 min ədəd atıcı silahlar və 11 min vaqon hərbi sürsat qalmışdı. 1993-cü ilin may ayında 104-cü Hava-Desant Diviziyası Gəncədən çıxarkən 105 ədəd zirehli texnika (desantçıların döyüş maşını və BTR), 42 artilleriya sistemi, 36 ədəd özüyeriyən minaatan “Nona-SVK” Azərbaycana təhvil verilmişdi.
Müharibəyə aid faktlara keçək. Bu faktları mən müharibə veteranlarından, bu haqda araşdırma edən yazarlardan toplamışam.
2. İlk növbədə hələ Ayaz Mütəllibovun vaxtında 1991-ci ildə may-aprel aylarında Azərbaycan OMON-unun və Sovetin daxili qoşun və ordu hissələrinin ermənilərə qarşı birgə keçirdikləri “Həlqə”(“Koltso”) əməliyyatını qeyt etmək lazımdır. Bu əməliyyat sayəsində ermənilərin 21 kəndinə nəzarət bərpa edilmişdir, o cümlədən strateji əhəmiyyətli Çaykənd indiyədək Azərbaycanın nəzarətindədir.
3. Azərbaycan rəhbərliyinin Rusiya rəhbərliyi ilə razılaşdırılmış 15 fevral 1992-ci ildə Xocalıdan dinc əhalinin təhriyyəsi üçün blokadanı yarmaq və ordan Ağdama dəhliz yaratmaq məqsədilə 23-cü motoatıcı divizayanın komandiri general Budeykinin rəhbərliyi atında hərbi əməliyyatın keçirilməsi cəhdi barədə çoxları susur. Bu məqsədlə 23-cü diviziyanın bölmələri 15 fevralda Gəncədən Ağdama gəlmiş, lakin Ağdamın Əhmədavar və Şelli kəndləri arasında AXC fəalı Fəhmin Hacıyevin rəhbərlik etdiyi bir qrup adam tərəfindən kolonun qarşısı kəsilmiş, onlara Əsgəran-Xocalı istiqamətində hərəkət etməyə imkan verilməmişdi.
4. 28 fevral 1992-ci ildə A.Mütəllibov MDB BSQ baş komandanı marşal Şapoşnikova Xocalını qaytarmaq üçün müraciət etmişdi. Şapoşnikovun göstərişi ilə 5 mart 1992-ci ildə 23-cü diviziyanın bölmələri Ağdama gələrək, 6 mart saat 12-də Ağdamın yerli özünü müdafiə batalyonları ilə birgə Əsgəran istiqamətində hücuma keçmiş, Naxçivanik, Xanabad kəndlərini azad edərək Əsgərana daxil olmuşdu. Lakin 6 mart saat 18-də A.Mütəllibovun istefa verməsi xəbəri gəlir və rus qoşunları fəaliyyətlərini dayandırıb, geri- Gəncəyə qayıdırlar. Bu hücum müharibənin gedişini kökündən dəyişə bilərdi.
5. 14 may 1992-ci ildə Ağdamda Əsgəran, Xocalı və Xankəndini tutmaq, Şuşanı azad etmək məqsədilə 23-cü diviziyanın bölmələri cəmləşdirilmişdi. Lakin 15 may 1992-ci ildə A.Mütəllibovun vəzifəsindən yenidən uzaqlaşdırılması ilə qoşunlar da Gəncəyə qayıtmışdı.
6. Hələ 15 may 1992-ci il Daşkənd Sazişinə qədər, hansı ki bu sazişə uyğun olaraq Azərbaycanda yerləşən Sovet qoşunlarının döyüş texnikası, silah-sursat və ləvazimatının bir hissəsi Azərbaycana verilmişdi, aprelin sonlarında Rusiya müdafiə naziri P. Qraçovun göstərişilə Azərbaycana 15 min ədəd atıcı silah və 15 PDM verilmişdi.
7. 15 may 1992-ci ildə Daşkənd Sazişi keçmiş Sovet ordusu silah və texnikasının yeni müstəqil respublikalar arasında bölünməsini nəzərdə tuturdu. Saziş 15 mayda bağlansa da, R.Qazıyevin fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycanın payına düşən silah-sursat və texnika, Ermənistandan fərqli olaraq Azərbaycana dərhal verildi. Bu, Azərbaycan Ordusunun Ermənistan Ordusundan iki ay daha tez silahlanıb, 1992-ci il yay hücumuna keçərək 91-ci ilin sonlarından ilk dəfə hücum təşəbbüsünə yiyələnməsinə şərait yaratdı. Bu isə özünü uğurlu yay-payız hücum kampaniyasında göstərdi.
8. Azərbaycan Prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən Yaqub Məmmədovun və müdafiə naziri Rəhim Qazıyevin səyləri nəticəsində 1992-ci ilin aprel-iyun aylarında 104-cü Hava Desant Diviziyasının instruktorları Goranda 2500 Azərbaycan əsgəri hazırlamışlar.
9. Rəhim Qazıyev 1992-ci ildə iyul ayında Gəncədə yerləşən 104-cü diviziyadan pulla zabitlər gətirərək Azərbaycanın Hava-desant qüvvələrinin ilk taborunu yaratmışdı. Rus hərbçilərin rəhbərliyi altında 360 nəfər desantçı hazırlanmışdı. Məşqlər Goran qəsəbəsinin yaxınlığındakı poliqonda keçirilirdi. Həmin aylarda Perəkəşküldə yerləşən QRU-nun (Baş Kəşfiyyat İdarəsi) 22-ci xüsusi təyinatlı briqadasının instruktorları tərəfindən Şamaxıda 300-ə yaxın Azərbaycan kəşfiyyatçısı hazırlanmışdı. İkinci 300 nəfərlik kəşfiyyatçı qrupun hazırlığı isə briqadanın Azərbaycandan çıxarılması ilə əlaqədar sona çatdırılmamışdı.
11. 1992-ci ilin aprel-may aylarında rus hərbi instruktorları Mingəçevirdəki batalyona da döyüş hazırlığı keçmişdilər.
12. 1992-ci ilin aprel-may aylarında rus hərbi instruktorları Mingəçevirdəki batalyona da döyüş hazırlığı keçmişdilər. Həmin ilin may-avqust aylarında 60-cı diviziyanın instruktorları 820-ci alayın (sonra 704-cü Lənkəran briqadasının) bölmələrinə, o cümlədən Astarada 20-ci alaya, Göytəpədə 22-ci alayın bazalarında 704-cü briqadanın 3 batalyonuna, Port-İliçdə 1073-cü artilleriya alayının bazasında briqadanın artdivizionuna, 769-cu kəşfiyyat batalyonunun bazasında briqadanın kəşfiyyatçılarına və rabitəçilərinə döyüş məşqləri və xüsusi hazırlıq keçmişdilər.
13. 1992-ci ilin noyabr-dekabr aylarında Seyfəli təlim mərkəzində Rusiyanın 104-cü HDD-sinin instruktorları tərəfindən 2-ci Ordu Korpusunun 4500 nəfərlik döyüş ehtiyat qüvvəsi hazırlandı. Plana görə, 10 min nəfər hazırlanmalı idi, lakin hakimiyyətin apardığı xain siyasət nəticəsində bu iş başa çatdırılmadı. 10 minlik korpus 1993-cü ilin aprel-may aylarında irimiqyaslı hücumla Stepanakertə qədər irəliləməli idi. Lakin ətrafında olan qüvvələr Elçibəyə çatdırdı ki, Surət Hüseynov ruslarla birgə hakimiyyətə qarşı qoşun hazırlayır və hazır olan kimi hakimiyət deviriləcək. Buna görə də Elçibəy əmr verdi ki, həmin bu qüvvələr qış aylarında Ağdamda və Ağdərədə hücuma başlasın. Yarımçıq vəziyyətdə olan korpus qış şəraitinə hazırlıqsız hücum əməliyyatlarına göndərildi. 2-ci Ordu Korpusunun komandanlığı, bütün ağılı başında olan hərbçilər bu hücumun əleyhinə idi. Hətta Ali Baş Komandan olan Elçibəyə 2-сi Ordu Korpusunun komandiri Surət Hüseynov tərəfindən məktub yazılmışdır ki, bu hücum faciəli nəticələrə gətirib çıxaracaq. Qış vaxtı dağlarda hücum əməliyyatlarına ordu hazır deyildi. Amma Elçibəy göstərilən səbəblərə məhəl qoymadan inadkarcasına əmrindən dönmədi. Nəticədə qış əməliyyatları faciəli nəticələrlə bitdi. Ordu böyük itkilər verdi, hazırlanmış rezervlər isə döyüşlərdə məhv oldu. Kəlbəcərə olan hücumun qarşısını bu vəziyyətə düşmüş ordu artıq ala bilmədi. Çünki qüvvələr tükənmişdi. İndiki iqtidarın hakimiyyətə gəlməsnin kökləri bax bu faciədən başlanır. Sürət Hüseynova qarşı olan intriqaların nəticəsində Elçibəyin hakimiyəti gedir, bu hakimiyyət gəlir.
14. 4 aprel 1993-cü ildə (artıq Kəlbəcər işğal olunmuşdu) Rəhim Qazıyev Şəkidə idi. Pənah Hüseynov ona zəng elədi və təcili olaraq Binə aeroportuna gəlməyini xahiş etdi. Aeroportda R.Qazıyev Pənah Hüseynov və Abbas Abbasovla görüşdü. Onlar dedilər ki, ermənilər Füzuliyə hücuma keçiblər. Onlar Moskvada olublar, lakin Rusiyanın müdafiə naziri Pavel Qraçov onları qəbul etməyib, ona görə də Rəhim Qazıyevdən Qraçovla görüşmək üçün kömək istədilər. Elə həmin gün onlar Moskvaya uçdular. Azərbaycan və Rusiyanın rəsmi dövlət səviyyəsində Qarabağda gedən hərbi əməliyyatlara aid təmaslarından biri 5 aprel 1993-cü il tarixinə təsadüf edir. Həmin gün ermənilərin Füzuliyə davamlı hücumunu dayandırmaq məqsədilə Pənah Hüseynov, Abbas Abbasov və artıq müdafiə naziri vəzifəsindən ay yarım əvvəl azad edilmiş Rəhim Qazıyev Moskvada Rusiyanın müdafiə naziri P.Qraçovun yanında olmuşlar. Onlar Qraçovdan ermənilərin Füzuli istiqamətində hücumunu dayandırmaları üçün Ermənistan rəhbərliyinə təsir göstərməyi xahiş etmişlər. Qraçov onların yanında Ermənistan prezidenti L.Ter-Petrosyana zəng etmiş və ondan bu hücumu dayandırmağı tələb etmişdir. Bundan sonra ermənilər hücumu dayandırmışlar. Qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlcə Pavel Qraçov Rəhim Qazıyevin yenidən öz vəzifəsinə qaytarılmasını tələb edir, deyir ki, Rəhim Qazıyev onun dostudur, ona görə də ancaq bu şərtlə kömək edəcək. Lakin Rəhim Qazıyev şəxsən yenidən israrla xahiş edir və yalnız bundan sonra Qraçov erməniləri durdurur. Elə ordaca Pəhah Hüseynov Rəhim Qazıyevdən xahiş edir ki, o 104-cü Hava Desant Diviziyasının vasitəsilə Kəlbəcəri geri qaytarmağa da kömək eləsin. Rəhim Qazıyev bu xahişi də edir və Qraçov razılıq verir. O Podkozlinə onların yanında zəng vurur və müvafiq əmr verir ki bu işdə yardımçı olsun. 20 aprel 1993-cü il tarixdə Podkozlin Gəncəyə uçur. Rəhim Qazıyev onunla görüşür. Podkozlin Pavel Qraçovun ona Kəlbəcərin geri qaytarılmasında kömək eləməklə bağlı əmr verməsini və işə başlamağa hazır olduğunu bildirir. Rəhim Qazıyev Pənah Hüseynova zəng vurur və deyir ki Podkozlin burdadı və gözləyir. Pənah isə cavabında deyir ki rusların köməyi artıq lazım deyil və onlar Kəlbəcəri sülh yolu ilə azad edəcəklər. Məsələ budur ki ermənilər danışıqlarda Sürət Hüseynovun müharibədən uzaqlaşdırılması məsələsini qoymuşdular və bunun əvəzində müəyyən şərtlərlə Kəlbəcəri azad edəcəkdilər. Elə bir aydan sonra Gəncə hadisələri başlandı. Ermənilərin fitnəsi məqsədə çatdı.
15. 1993-cü ilin mayında 104-cü HDD Azərbaycandan çıxarılan zaman Azərbaycana əlavə olaraq 105 ədəd DDM (desant döyüş maşını) və 42 müxtəlif artilleriya sistemi saxlamışdı. 1992-ci ilin avqustunda Rəhim Qaziyev Pavel Qraçovla danışır ki Gəncədə duran 104-cü Hava Desant Diviziyasının yarısı azərbaycanlılardan ibarət olacaq. 104-cü HDD-nın şəxsi heyəti 12 min nəfər əsgər olmalı idi. Lakin 1991-ci və 1992-ci il demobilizasiyasından sonra ora Rusiyadan çağırışçılar gəlmirdi. Ona görə də diviziyanın tərkibində cəmi 6 min nəfər qalmışdı. 1992-ci ilin iyul ayında diviziyanın tərkibindən 345-ci paraşut-desant alayı Abxaziyaya göndərlidiyinə görə 104-cü diviziyada 4500 əsgər qalmışdı. Rəhim Qazıyev Pavel Qraçova təklif edir ki diviziyaya 6 min azərbaycanlı çağırışçı göndərilsin ki hərbi hissə tamam olsun. Razılaşmaya görə, iki il ərzində ruslar Azərbaycan üçün 12 min desantçı hazırlamalı idi. Əvəzində isə Azərbaycan 104-cü diviziyanı yanacaq, ərzaq və s. təmin etməli idi. Bu təkliflə Rəhim Qazıyev prezident Əbülfəz Elçibəyin qəbuluna gedir. Lakin Elçibəy bu işə razılıq vermir və deyir ki müstəqil Azərbaycanın əsgəri Rusiya bayrağı altında xidmət edə bilməz. Beləliklə qələbəyə səbəb olacaq çox mühüm iş bir axmaqlığın nəticəsində pozulur.
16. Eynilə yuxarıda göstərilən sxemlə 1992-ci ilin avqustunda Ələkrəm Hümbətov da Lənkəranda duran 60-cı motoatıcı diviziyanın komandiri Bojko ilə və Rusiya Müdafiə Nazirliyinin nümayəndəsi Muratovla danışıqlar aparır. Azərbaycan 60-cı diviziyaya çağırışçılar verir, rus zabitləri onları hazırlayır, əvəzində isə diviziya ehtiyacı olan hər şeylə təmin olunur. Bu təkliflə Ələkrəm Hümbətov Rəhim Qazıyevə müraciət edir. Qazıyev razılıq verir, lakin yenə də prezident Elçibəy buna qarşı çıxır və tələb edir ki 60-cı diviziya Azərbaycandan çıxarılsın! Və yenə də qələbəyə səbəb olacaq işin qarşısı alınır.
17. 1992-ci ilin yay hücumu zamanı Rusiyanın 104-cü desant diviziyasının operativ qrupu polkovnik V.Selivanovun başçılığı altında Azərbaycan ordusuna böyük yardımlar göstərdi. Yay hücum planı rus desantçılarının iştirakı ilə işləndi. Onlar ordunun idarəçiliyində də kömək edirdilər. Bunun tarixçəsi belə idi. Rəhim Qazıyev 104-cü diviziyanın komandanı Şerbakla danışır ki ruslar yay hücumunda kömək etsinlər. Şerbak razılıq verir, lakin Rusiya müdafiə naziri Pavel Qraçovdan icazə lazım idi. 1992-ci il 1-2 iyunda Rəhim Qaziyev Qraçovla görüşür. Qraçov Şerbaka zəng edib deyir: “Onlara kömək et”. Bundan sonra Selivanovun qruppası avqust ayına kimi hücumlarda Azərbaycan ordusuna yardım etdi. Buna mane olan isə bozqurdçu İskəndər Həmidov oldu. O dedi ki rus zabitlərinin bizim qərargahda işləri yoxdur. Nəticədə Selivanovun qruppası geri çağırıldı.
104-cü HDD-nin bir qrup yüksək rütbəli zabitləri Şaumyan və Ağdərənin azad olunması üçün ümumi planın hazırlanmasında da iştirak etmişdilər. Plan Azərbaycan SQ Baş qərargahının 1-ci müavini, Milli Qəhraman (ölümündən sonra) polkovnik-leytenant Şikar Şikarov, o zaman 703-cü briqadanın komandiri olan Nəcməddin Sadıxov və 104-cü HDD-nın əməliyyat şöbəsinin rəisi polkovnik V.Selivanovun başçılığı ilə bir qrup rus zabitləri tərəfindən işlənmişdir. Əlavə edək ki, həmin planın xırda detallarının hazırlanmasında Azərbaycan HHQ-nin pilotu şəhid Vaqif Qurbanov, “Qatır Məmməd” adına batalyonun komandiri şəhid Yaqub Rzayev, Milli Qəhraman (ölümündən sonra) polkovnik-leytenant Şirin Mirzəyev, Milli Qəhraman (ölümündən sonra) Asif Məhərrəmov, Milli Qəhraman (ölümündən sonra) Allahverdi Bağırov, Milli Qəhraman Şahin Tağıyev, Milli Qəhraman Maşallah Abdullayev, Milli Qəhraman Məhəmməd Həsənov və 123-cü alayın qərargah rəsisi Nazim Bayramov da iştirak etmişlər.
18. Rus zabitləri Şaumyan və Ağdərənin azad edilməsində hücumları artilleriya atəşilə dəstəkləyirdilər. Şaumyan hücumunda rus zabitlərdən ibarət 5 tank ekipajı, Ağdərə əməliyyatında isə 1 tank ekipajı iştirak edirdi. Pilotumuz Vaqif Qurbanov həlak olandan sonra, iyun ayının sonlarından etibarən döyüş təyyarələrini rus zabitləri idarə edirdi. Həmin dövrdə demək olar ki bütün istiqamətlərdə hücumlarda rus əsgərləri vardı. Goranboyda və Ağdərədə hücumda Azərbaycan ordusuna 104-cü desant diviziyasının özüyeriyən artilleriya divizionları artilleriya dəstəyi verirdi.
19. 1992-ci ilin sentyabr-oktyabr aylarında 820-ci Lənkəran alayı Qubadlı tərəfdən Laçın istiqamətində hücum əməliyyatları keçirdi. 60-cı motoatıcı diviziyanın silahları təhvil veriləndə Lənkəran alayına 12 ədəd özüyeriyən “Qvozdika” artilleriya qurğusu verilmişdi. Azərbaycan ordusunda mütəxəssislər olmadığından bu qurğuları 60-cı diviziyanın rus zabitləri idarə edirdi. Onlar eyni zamanda azərbaycanlı əsgərlərə bu qurğuları idarə etməyi öyrədirdi. Həmin artilleriya qurğuları döyüşlərin gedişatında mühüm rol oynayırdı, ordunun Laçın istiqamətində irəliləməsini asanlaşdırırdı. Susuzdağ alınandan sonra “Qvozdika”lar Gorus-Laçın-Şuşa yolunu daim atəş altında saxlayırdılar. Lakin rusların bu döyüşlərdə iştirak etməsindən ölkə rəhbərliyi xəbər tutur və qeyzlənir. O vaxt Baş Qərargah rəisi olmuş naxçıvanlı general Nürəddin Sadıxov Laçına gələrək tələb edir ki strateji yolun atəşə tutulması dayandırlırsın, rus zabitləri isə ordan qovulsun. Özüyeriyən artilleriya qurğuları idarəsiz qaldığından Lənkərana göndərilir. Daha bu əməlin adını özünüz qoyun...
20. Azərbaycan Havadan Müdafiə Sistemi və radioelektron mübarizə vasitələri də 1992-ci ilin may-iyun aylarında Surət Hüseynov tərəfindən maaş verilən rus zabitləri tərəfindən bərpa edilib, bir müddət, yəni öz mütəxəssislərimiz hazırlanana qədər idarə olunmuşdur. Döyüş texnikasının təmirini də ruslar aparırdılar. Onların hərbi hissələrindən lazımi ehtiyat hissələri alınıb gətilirdi. Burada, 1993-cü ildə H.Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra Azərbaycanın Rusiya ilə hərbi sahədə əməkdaşlığına toxunulmayıb, bu əməkdaşlıq 1997-ci ilə qədər sürmüşdü.
Beləliklə, Azərbaycan tərəfində sovet-rus hərbiçiləri döyüş əməliyyatlarında geniş iştirak edirdilər. Yüksək rütbəli rus zabitləri döyüş əməliyyatları planlarının hazırlanmasında iştirak edirdilər və Azərbaycan hərbi hissələrinin şəxsi heyətinə döyüş hazırlığı keçirdilər. Onlar Havadan Müdafiə və radioelektron mübarizə sistemlərində xidmət edirdilər və döyüş texnikasının təmir edirdilər. Heç kəs deyə bilməz ki, Azərbaycanın silahı olmayıb deyə, ermənilərin yerinə ruslar döyüşüb deyə Qarabağ müharibəsi uğursuzluqla bitdi. Əksinə Azərbaycanın silahı da, sursatı da Ermənistandan çox idi, ruslar da kifayət qədər kömək edirdi. Rusiya ilə düzgün siyasət qurulsaydı, indi ərazi bütövlüyü də tam təmin olunacaqdı və 25 illik dağıdıcı siyasət də xalqın başına gəlməyəcəkdi. Qarabağ müharibəsində məğlubiyyətin sadə bir səbəbi var: hakimiyyət davası və bunun nəticəsində xəyanət. Xəyanət, xəyanət və yenə də xəyanət! Ortada olan ordu ilə, silah-sursatla Azərbaycan 1993-cü ilin yaz-yay aylarında məsələyə son qoyacaqdı. Bunun qarşısı alındı və faciəli məğlubiyyətlər başladı.
Qeyd: Araşdırmamda Birinci Qarabağ müharibəsi tarixinin təhqiqatçısı M. Vəliməmmədovun materiallarından və apardığım qeydlərdən istifadə etmişəm. Bundan başqa faktları müharibə veteranları ilə araşdırmışam və onların verdiyi məlumatlardan faydalanmışam.

12.04.2018

Bununçün lazım idi müstəqillik?!

Vidadi İsgəndərlinin çıxışından seçmələr

Azərbaycanda bölgələrin inkişafına 53 milyard pul ayrılıb, onun heç 1 milyardı ünvana gedib çatmayıb.
***
Prokuror təyin olunmaq üçün Azərbaycanda qiymətlər təxminən 300 mindən 1 milyona qədərdir.
***
Bu gün 3 milyondan çox azərbaycanlı bir tikə çörəkdən ötrü ölkəni Rusiyaya tərk edib.
***
100 minlərlə azərbaycanlı Almaniyada, Fransada palatkalarda yaşayırlar, özünü öldürürlər, amma Azərbaycana qayıtmaq istəmirlər, burda dilənçiliyi üstün tuturlar, nəinki Azərbaycanda yaşamağı.
***
Gömrükdə Aydın Əliyevlə Kəmaləddin Heydərov ildə 11 milyard pul qazanıb qara kassaya verir.
***
Misir Mərdanov 1 məktəbin tikilməsini 5 milyona başa gətirirdi. Misir Mərdanov 10 milyarddan çox pulu mənimsəyib işdən azad olundu.
***
Azərbaycan hakimiyyətinin məmurlarının balaları səhər yeməyini Fransada yeyir, axşam yeməyini Amerikada! Bu gün Azərbaycanda turizmə kim gəlir? Ərəblər! Onlar turist kimi gəlmir, onlar bizim dövlətimizi, bizim vətənimizi fahişəxana kimi istifadə edir! Azərbaycanda 15 minə yaxın fahişəxana var. Azərbaycan hakimiyyəti şərəf və ləyaqətini itirib!




“Gömrükdə Aydın Əliyevlə Kəmaləddin Heydərov ildə 11 milyard pul qazanıb qara kassaya verir”. (Vidadi İsgəndərli)

Bununçün lazım idi müstəqillik?!

11.04.2018

Müşfiq Heybətov:

-2001-ci ildən bu yana (yəni 17 ildir) Əli Kərimlinin sədrlik etdiyi partiyanın "bəy"lərindən biri dünən mənə deyir ki, Bəşər Əsəd diktatordur, çünki 2000-ci ildən hakimyətdədir (yəni 18 il) və ona görə də Amerika düz eliyir Suriyanı bombalayır. Deyir ABŞ həmişə diktaturanın əleyhinə olub. Dedim 102 ildi hakimyətdə olan Səud ailəsini nə əcəb bombalamır? Hə hü bilirsən, nəsə demək istəyirdi atboy verdim. Sözümün canı odur ki, bu "bəy"lərin əksəriyəti Amerikaya atası kimi inanır.

10.04.2018

В Грузии обнаружена американская бактериологическая лаборатория

США ведут запрещенные разработки биологического оружия. Счет пострадавших в результате опытов американских экспериментов уже идет на тысячи. Только по самым скромным оценкам, по всему миру действуют 25 секретных лабораторий, в которых ставят опыты над людьми. Причем как минимум два объекта – на границе с Россией на Украине и в Грузии. Грузинские журналисты из "Патриот ТВ" пообщались с теми, кто на своем здоровье испытал опасное соседство.
Она всю жизнь провела в небе и гордилась отменным здоровьем, но теперь Этери Гогитидзе чахнет на глазах. Все началось, когда бывшая стюардесса почувствовала неприятный запах с улицы: пара вдохов, и потеря сознания. Дальше – резкое снижение иммунитета, ухудшение зрения – чтобы хоть что-то разглядеть, нужны специальные корректирующие очки.
"Вот 200 было 5 дней тому назад давление – ни с того, ни с сего. Просто окно открыла, вышла на балкон, вечером. Закружилась голова. Ветер был как раз сильный в тот день, принесло, наверное", – рассказала жительница Алексеевки Этери Гогитидзе.
Гогитидзе живет в Алексеевке – это под Тбилиси, рядом с Исследовательским центром общественного здравоохранения. Но о хорошем самочувствии местные жители давно забыли. Бригад скорой на улицах больше, чем такси. Бактериологическую лабораторию, открытую в 2011 году на деньги США, давно обвиняют в тайных опытах над местными жителями. Но до сих пор все ограничивалось слухами. Журналистам удалось разыскать бывшего сотрудника – он отвечал за безопасность при строительстве центра. Говорит, режим секретности был строжайшим и руководили всем именно американцы.
До официального открытия он не дотянул – уволили, как только выяснили, что будущую лабораторию охраняет полицейский в отставке. Будто не хотели, чтобы кто-то с аналитическим опытом задавал лишние вопросы. Ведь поводы были – по соседству с Эльвирой Ратиани жили филиппинцы, сотрудники закрытого центра. У которых начались странные припадки.
"Когда зашли в комнату, у них была рвота, у них пена изо рта, но тогда это дело замяли, сказали, рыбой отравились. Проходит небольшое время – зовут меня опять, скорую вызвать. И опять эти два филиппинца, которые отравились в первый раз, – они скончались", – рассказывает она.
После этого громкого случая к лаборатории пристроили закрытую клинику. Куда, по заверению местных властей, привозят смертельно больных пациентов. Опыты в центре здравоохранения действительно проводили. В 2014-м там установили оборудование для работы с насекомыми. И очень скоро в Грузии появились невиданные до тех пор тропические комары – разносчики желтой лихорадки и вирусов Чикунгунья и Зика. Потом – летучие мыши, которые могут распространять эболавирус. Сибирская язва. Официально – для борьбы с этими опасными болезнями. На американские деньги.
Джеффри Сильверман – гражданин США, отставной военный, а сейчас журналист. Давно изучает лабораторию и жалуется: грузинские спецслужбы не дают ничего публиковать. Он уверен, там занимаются экспериментами над людьми. И не только над местными жителями.
"Самое главное – почему эта лаборатория рядом с аэропортом? Если это бактерия, вирус — аэропорт и сразу Ирак, Сирия, Иран", – рассказал журналист Джеффри Сильверман.
Такие лаборатории Пентагон или его подрядчики уже открыли в 25 странах мира – в самих Штатах разработка биологического оружия запрещена. Две из них – Украина и Грузия – граничат с Россией. И когда в России бушевал свиной грипп, многие вирусологи называли его источником именно центр под Тбилиси. Еще до его открытия США и Грузия подписали договор, согласно которому все сотрудники лаборатории получили дипломатическую неприкосновенность. Так что неудобных вопросов – что именно там исследуют и на ком тестируют – им теперь не может задать никто.

Siz sionizmin köləsi, Amerikanın qulusuz!

Müşfiq Heybətov

Bu gün Azərbaycan müxalifətinin ən öndə gedənlərindən biri Gültəkin Hacıbəylidir. Fikir versəz necə savadsız, bəsirətsiz, dünyada gedən proseslərdən qafil birisi olduğunu görərsiniz.
Bir müxalifətin başbiləni necə belə cılız təfəkkürə sahib ola bilər, İlahi?
Niyə cılız təfəkkür? İndi izah edəcəm.
Deməli belə...
1. Yazır ki, Donald Trampın əmri ilə Suriya silah bazasına 59 hava zərbəsi endirilib- bu Bəşər Əsədin körpələri, qocaları dəhşətli kimyəvi qazla boğmasına cavab idi.
Bu dahi feyləsofa deyən lazımdır ki, ay xanım, əvvəla Əsədin əlində kimyəvi silah varsa, onu niyə düşmənləri olan İŞİD, Nusra, ASO, Suriyadakı Amerika əsgərlərinə qarşı tətbiq etmir, ancaq və ancaq körpələri qocaları qırır?! Elə hazır öz düşmənlərinə qarşı işlədər də kimyəvi silahı. Sonrası da ki, bəs kimyəvi silah bazasına bomba atılanda ordakı zəhərli qazlar ətrafa yayılmır?! Necə olur ki Əsəd qazı atanda körpələr qırılır, amma ABŞ o boyda anbarı bombalayanda bu körpələrə heç nə olmur? Yəni bu qədər savadsız və cahilsiniz?! Gülməlisiz vallah!
2. Sonra yazır ki, Obama bu addımı vaxtında atsaydı Suriyada 400 000 insan Əsəd tərəfindən qırılmazdı!
Adam gərək nə qədər həyasız ola ki, Amerikan bombardmanları nəticəsində ölən müki əhalini, İŞİD-in kəsdiyi başları, mülayim müxalifət adlandırılan zombilərin insanları sırf şiə olduqlarına görə kütləvi qətliam etməklərini, Qərb dövlətləri və Səudiyyə tərəfindən dəstəklənən onlarla terror qruplarının Şamda, Hələbdə, Kobanidə və Suriyanın digər iri şəhərlərində elədikləri bombalı hücumlarda qırılan mülki əhalini, İsrail təyyarələri tərəfindən bombalanan Suriya ordusu əsgərlərini, minlərlə Suriya əsgərinin şəhid olmasını görməzdən gələ və bu müharibə zamanı bütün ölənləri Əsədin ayağına yaza!
Ey xainlər, məgər Suriyanı içərdən zəiflədib Hizbullahı təkləmək, bölgədə İsrailin əmniyyətini qorumaqdan ötrü başladılan bu qatmaqarışıqlığa qədər Suriya ən inkişaf etmiş ərəb dövləti deyildimi?
Ey cılız təfəkkürlülər, məgər bütün Şərqi qan gölünə Amerika çevirməyibmi?
Yazılası o qədər məsələ var ki, adam bilmir hisslərini necə ifadə eləsin. Bircə onu bilirəm ki, siz və sizin kimilər sionizmin köləsi, Amerikanın qulusuz. Bu cür yazılar yazmaqda məqsəd də öz ənkələrivizdən yal güdməkdir, vəssalam.

P.S. Milli Məclisdə deputat olan zaman YAP-ın ən sadiq nökərlərindən biri olan, mitinqlərdə xalqı YAP-a səs verməyə cağıran və bunun müqabilində haram pullar qazanan birinin bu cür xain olması əslində başa düşüləndir. Yediyi haramların təsirindəndir yəqin. Nə vaxt ki deputatlıq dövrü başa çatdı və növbəti deputatlığa seçilmədi, bu xanım 180 faiz çöndü oldu müxalifətçi! Bunlar ya elə ya belə onsuz da ciblərini doldururlar, bunlara inanıb ortalıqda qalan isə yazıq xalqa olacaq.
Və sonda, ay nə bilim filan məmurun villasından niyə danışmırsan, bu hakimiyyətin oğurladığı milyonlardan niyə danışmırsan kimi şablon iradlar bildirənlərə cavabım budur ki, Allah əməvilərə də lənət eləsin Abbasilərə də (bilməyənlər bu cümlənin nə demək olduğunu bilənlərdən soruşsunlar).

09.04.2018

“Kimlər ki Həzrəti Əlini tərk etməyib ona dəstək durdular, onlara şiə dedilər. Həzrəti Əli ilə qalanlar bu gün terrorçularla mübarizə aparır. Bu dünyanı həmin tərəfdarlar qoruyur. Bu dünya həmin tərəfdarlara bü gün gecə-gündüz salavat göndərməlidir. Bu gün əgər bizim boğazımız kəsilmirsə, başımıza minlərlə oyun gəlmirsə, necə ki İraqda, Suriyada gəlir, hamısı Əli əmir əl-möminin bərəkətindəndir. Hizbullah ondandır, Qasimi ondandır. O küfrün qabağını alanlar ondandır. Hamısı Əli əleyhissəlam məktəbidir. Gör bu şəxs nələr eləyib! 1400 il qabaq şəhid olub, amma bu gün onun əməllərinə bax! Osmanı yox, Əlini seçsəydilər, indi İŞİD olmazdı. Qoymadılar taxta otursun, xütbə oxusun milyonlara. Bu gün dünya nə qədər dəyişib, baxın, bir tərəfdə İngiltərə, Amerika, Avropa, o biri tərəfdə isə Əli Məktəbi, Rusiya, İran, Suriya, Livan. Bu məktəbin həqiqətən də böyük bərəkəti var. Bu məktəb bizi ağ günə çıxardıb, sabah da çıxardacaq. Bu məktəbin bərəkətindəndir ki, cəngdə deyil, sülh içində yaşayırıq. Həzrəti Əli məhəbbəti bizi qoruyub saxlayıb. Biz gözəl bilirik ki, bu gün bizim davamız Amerika və Avropa ilədir. İstəyirlər ki kişini kişi ilə, qadını qadın ilə evləndirsinlər, indi də istəyirlər insest deyərlər, qardaş bacı söhbətini ortaya atsınlar. Dava bunun davasıdı. Slavyanlarla müsəlmanlar – Əhli Beyt məktəbi bu gün birləşib, həmin zülmə qarşı vuruşur. Bəli, harda zülmə qarşı mübarizə var, biz də Əli məktəbi kimi ordayıq!”

Musa Mirzə Qurbanov

Sahil Qənbərli:

-Daşnakları Mikoyandan çox qıran olmayıb. Bu tarixi faktdır. Hər millət öz alaq otunu təmizlədi. Elə bilirsən 40 min qoçamaq, qudurğan bəy-xandan ötrü heyfsilənəcəm? İndikilərin tayı olublar da... İndi Rance Roverlə basdalayırlar kasıbı, o vaxt faytonla...

İcra başçısı diz çökərək göyərtisatan qadından üzr istədi

Eastnews.org-un verdiyi xəbərə görə, İranın Mazandaran əyalətinin Tonekabon şəhəri icra başçısı, satdığı göyərtiləri icra işçiləri tərəfindən suya atılan qadından üzr istəyib. Ötən həftə İranda icra məmurları tərəfindən göyərtisatan qadına qarşı edilən hərəkət sosial mediada yayılmışdı. Sosial şəbəkə istifadəçiləri icra məmurlarının addımını tənqid etmişdilər. Hadisədən sonra narahat olan icra başçısı qadını qəbul edərək, qarşısında diz çöküb və ondan üzr istəyib. İcra başçısı qadına bildirib ki, icra məmurları cəzalanırılıb və işdə çıxarılıb. İcra başçısıın tövsiyələrini dinləyən qadın işdən çıxarılan işçiləri bağışladığını bildirərək, onların işlərinə geri dönməsinin təmin edilməsini istəyib.
Müşfiq Heybətov:

-Oxudular, oynadılar, çaldılar. Sonra bir az keçmiş ərlərinin onları anlamadıqlarına görə boşanmaqlarından danışdılar. Daha sonra aparıcının "Eşitmişik uşağınız dünyaya gəlib, uşağın atasının adını açıqlayacaqsız?" sualına "Qoy sirr olaraq qalsın" cavabı verərək, hamılıqla bir yerdə "O gün olsun belə verilişlərdən doğma Qarabağımızda, işğal olunmuş torpaqlarımızda çəkək" deyib, "Anadır arzularım hər zaman Qarabağ" musiqisinin sədaları altında verilişi bağladılar.
P.S. Məni yandıran bu mütrüf tayfası deyil e, bunların adı üstündədi. Məni yandıran yekə-yekə bığıburma kişilərin, ağsaqqalların, nəvəsiylə oynamaq yaşında olan ağbirçəklərin bunlara züy tutub ürəklə alqışlamalarıdır.

03.04.2018

"Naxçıvan klanı mənə gecə-gündüz zəng edib deyir ki, Mehribanı söy!"

Vidadi İsgəndərli
Qüdrət Həsənquliyev Əbrəqunus kəndində damxada yaşayırdı. İndi Bakıda 7 yerdə ev-eşik, villa, maşını var. Kim idi ki bu, yetim uşaq idi, qoyun otaran olub. Demək istəyirəm ki, harda sosial ədalətsizlik var, orda mütləq inqilab olacaq.

Vidadi İsgəndərli

"İndiki ağlım olsaydı, bu hakimiyyətdə olan naxçıvanlıların birinə də nəfəs almağa imkan verməzdim"

Müşfiq Mədətov... Bu ad bəzi oxuculara, xüsusən də gənc nəslə bəlkə də heç nə demir. Amma vaxt vardı ki, bu ad mətbuatda, ictimaiyyətdə, adi adamlar arasında tez-tez çəkilirdi, çox populyar idi. Ondan az qala hər gün yazırdılar, onu ittiham və müdafiə edirdilər. O sıradan, adi bir məhbus deyildi. Çünki o tutduğu posta görə adi adam olmamışdı. Prezidenti qoruyan şəxsin siyasi və sair ittihamlarla həbsi Azərbaycan kimi avtokratik ölkələrdə əsl hadisəyə çevrilməli idi və çevrildi də...
Ulduzu birdən-birə parlayan Müşfiq Mədətovun gözqamaşdırıcı karyerası qəfildən də yarıda kəsildi. Çoxunun gözünü qamaşdıran o parlaq ulduz da çox tez söndü. Tale ona qəribə sürprizlər hazırlayıbmış. Hələ çox gənc ikən - 24 yaşında Heydər Əliyev kimi böyük və nüfuzlu bir adamın şəxsi mühafizəçisi mərtəbəsinədək yüksələn Müşfiq Mədətov haradan biləydi ki, 29 yaşında polis rəisi qismində, buz baltası kimi, sapsağlam halda həbsə düşüb oradan bir də 15 il sonra sözün əsl mənasında yarımcan halda, keçmiş siyasi məhbus statusu ilə çıxacaq?! Belə taleli insanlar az-az olur... Həsəd aparılası tale də deyil heç.
Ömrünün 15 ilini həbsxana divarları arasında keçirmiş, üst-üstə aylar uzunu təkadamlıq kamerada qalmış, hər cür işgəncələr, basqılar, təzyiqlər görmüş bu adamı yaxşı, “yumşaq” müsahib saymaq olmaz. Amma o da var ki, çox maraqlı müsahibdir. Danışdıqca maraqlı məqamlara toxunur. O məqamlara ki, onlar zaman-zaman kimlərəsə sərf etməyib deyə təhrif olunub, unudulub, unutdurulub. O məqamlara ki, Azərbaycanın son dövr ictimai-siyasi tarixinin ən həssas nöqtələri məhz onların üstündə qurulub.
Dediyimiz kimi, Müşfiq Mədətovla ütülü söhbət çətin alınan işdir. Ona görə də diqqətli və tələbkar oxucuların bu müsahibədə rastlaşa biləcəyi qüsurlar, tutaq ki bir sualın başqa formalarda bir daha verilməsi, artıq haqqında söz açılmış mövzuya bir də qayıdılması “pinti redaktə”nin ayağına yazılmasın. Müşfiq Mədətovun dediklərini olduğu kimi, “sığallayıb tumarlamadan” təqdim etməyi üstün tutduq...

- Türmədən çıxandan sonra Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etməyə getdinizmi?
- Bəli, getdim. Mən indi də əliyevçiyəm, köhnə “91-lər” komandasındanam. Biz indi də bir komandayıq.

- Heydər Əliyev vəfat edəndə həbsxanada idiniz. Bu hadisə sizə necə təsir elədi?
- Mən 16-cı kolonda Heydər Əliyevin yasını saxlamışam, 500 nəfər üçün ehsan süfrəsi açmışam. O zaman həbsxana rəisi Məmmədəli Zeynalov idi.

- Bu itki sizi ağladar yəqin...
- Yox, mən ağlaya bilmirəm. Ən əziz adamım olan atam rəhmətə gedəndə həbsdə idim. Bir kənara çəkilib ağlaya bilmədim. İndi də yaxınlardan, doğmalardan kimsə rəhmətə gedəndə, ağlaya bilmirəm. Bu, özümə də pis təsir edir ki, necə olur, hamı ağlayır, mənsə ağlaya bilmirəm. Amma təsirli filmlərə baxanda hərdən ağlayıram.

 - Söhbətimizin əvvəlində Rəsul Quliyevlə münasibətlərinizdən danışmışdınız. Onunla əlaqələriniz necə idi?
- Mən mühafizədə olanda o da spiker idi. Heydər Əliyevin yanına gələndə görürdüm. Nə mənim cinayət işimdə Rəsul Quliyevin adı keçib, nə də ona cinayət işi qaldırılanda mənim adım çəkilib. 15 il həbsdə oldum, bir dəfə məni axtarmadı. Atam da rəhmətə gedəndə başsağlığı da vermədi.

- Yəni siz həbsdə olarkən ailənizə mənəvi dəstək olanlar az oldu...
- Nə qədər qalstuklu varsa, hamısına nifrət edin. Polis rəisi olanda tutduğum neft, siqaret oğruları, narkomanlar var idi, onlar gəlib məni tapdı. Vəzifədə kimə köməklik etmişdimsə, demək olar ki heç birini görmədim.

- Sözünüzdən belə çıxır ki, sizin xidmətlərinizi tez unudublar, çünki kimlərinsə xoşuna gəlmirdiniz. Kim idi sizə qarşı çıxanlar?
- Sizə bir şey danışım, maraqlı olar. O vaxt Rza İbadovu qabağa çəkən də mən olmuşam. Hüseyn Abdullayev bizə ağız açırdı, hörmət edirdi, pul verirdi ki, Rzanı prezidentin qəbuluna salın, ona kömək edin. Rza o vaxt heç kəs idi. Anası evdar qadın olub, atası da sürücü. Kim olub ki?! Mənim tutulmağıma əsas səbəbkar da elə Rza İbadovla Hüseyn Abdullayev oldu.

- Niyə?
- Paxıllıqdan. Rza İbadov deputat olanda mən onu Bakıda döymüşdüm. O, bunu unuda bilmirmiş yəqin.

- Niyə döymüşdünüz?
- Polis bölməsi rəisi olan vaxtım idi, Naxçıvanla bağlı bir cəmiyyət yaratmaq istəyirdim. Rza gəldi ki, sən kimsən axı belə bir iş görürsən. Bu da mənə pis təsir elədi. Rza İbadov kim idi axı mənə göstəriş verə? Mənimlə bu söhbəti heç nazirlər edə bilmirdi. Bu sözündən bərk əsəbiləşib onu vurdum. Rza İbadovu döyəndən sonra o, Hüseyn Abdullayevlə gedib indiki prezidentimizin qəbuluna girmişdi. Onlar İlham Əliyevə deyiblər ki, Müşfiq Mədətov Rəsul Quliyevin tərəfdarıdır, rəsulçudur, sizə qarşıdır, daha nələr. Yəni dalımca danışmışdılar. Allah sonda kimin kim olduğunu göstərdi. Sonradan hər ikisi - həm Rza İbadov, həm də Hüseyn Abdullayev dövləti satdılar. İndi ikisi də gedib Rəsul Quliyevlə oturub-dururlar. Bu dövlətdən pul qazanan “Quska”, yəni Hüseyn Abdullayev deputat olmuşdu. “Quska”nı deputatlıq mərtəbəsinə gətirən adamı da sonralar sıxışdırırdılar ki, sən bunu gətirib bizə problem elədin. Rza da indi durub deyir ki, müxalifətəm. Mən bir dəfə demişəm ki, əliyevçiyəm, vəssalam. Yalnız Heydər Əliyevlə işləmişəm, onu tanımışam. O, əlini bir dəfə masaya vuranda hər kəs öz yerini bilirdi.  İndiki YAP mənlik deyil. Mən həbsdə olanda “Quska” yanıma gəlib dedi ki, Müşfiq, sən gəl mənimlə düşmənçilik eləmə, Rza səndən gedib prezidentə nələr deyibsə, hamısını yazmışam diskə. “Quska”ya dedim ki, bunu ikinizin də etdiyini bilirəm, amma indi çətinə düşən kimi gəlib Rzanı satırsan. Onlar o qədər adama pislik etdilər ki... Axırda nə oldu? Rzanın taleyi dağıldı, özü didərgin düşdü. İndiki ağlım olsaydı, bu hakimiyyətdə olan naxçıvanlıların birinə də nəfəs almağa imkan verməzdim. Onlara qarşı həmişə yaxşı olmuşam. Kişi kimi arxalarında durmuşam.

- Rza İbadovu harada vurdunuz? Bu hadisə baş verəndə yanınızda çox adam var idi?
- Rzanı Milli Məclisdə döymüşəm. Yanımızda polis rəisləri də var idi.

- Gələk sizə qarşı daha bir maraqlı məqama. Sizi 2005-ci ildə “Lotu Quli” ilə birlikdə zorlamada ittiham etdilər. Həbsxanada belə bir şey olmuşdumu?
- Bizə heç nə sübut edə bilmədilər. Bundan sonra bizə qarşı cinayət işi başladı ki, guya Cahangir Hacıyevin (Beynəlxalq Bankın prezidenti- red.) həyat yoldaşını biz, yəni “Lotu Quli” və onun dəstəsi oğurlayıb. Belə bir bəyanat getdi. Dedilər ki, bu cinayəti həbsxanadan telefon zəngləri ilə siz təşkil etmisiniz. 2005-ci ilin yanvar ayında bizi “bandotdel”ə apardılar. Mən, “Lotu Quli”, boksçu Fariz Məmmədov... 7 nəfər idik. “Lotu Quli”ni qardaşını da tutdular. Adam oğurluğu işini bizim üstümüzə qoymağa çalışırdılar.

- Elmar Hüseynov işini də sizinin üstünüzə yıxmaq istəyirdilər deyəsən...
- Elmar Hüseynov öldürüləndən sonra məlum oldu ki, Cahangir Hacıyevin həyat yoldaşını martın 10-da Hacı Məmmədovgil oğurlayıbmış. Sonra bizə dedilər ki, artıq məsələ həll olunub, siz də gedirsiniz evinizə. Həbsdən çıxmağıma 9 gün qalırdı. İyunun 1-də bizi istintaqa apardılar. Ayın 10-da vaxtım tamam olurdu. Amma işimi uzatdılar. Biz 7 nəfərə dedilər ki, sizi gətirib saxladıq deyə məcbur olub zorlama ittihamı veririk. Dediklərini elədilər, amma heç nəyi sübuta yetirə bilmədilər. Mənə əlavə 13 il iş verdilər. Məndən nə istintaqda, nə məhkəmədə ifadə almayıblar. Məhkəməyə də çıxmamışam. Mən zorlamada təqsirli bilindiyim halda üzləşdirmə olmadı. Axırda iki qızla üzləşdirdilər, onlar da dedilər ki, biz bu adamları tanımırıq. Qızlar dedilər bizi aparıb döydülər ki durun üzlərinə. Bütün bunların heç birini nəzərə almayıb mənə əlavə 13 il verdilər. 10 il yatmağım sayılmadı, əlavə 13 il iş verdilər. Bundan üç ay sonra atamın ürəyi partladı.

- Sizcə, bu sifariş idi?
- Əlbəttə. Mən heç kimin arvadını görməmişdim, oğurlamamışdım. Bu da sübuta yetirildi.

- “Lotu Quli” ilə münasibətləriniz sonra necə oldu?
- Yaxş idi. Biz 7 nəfəri tutanda tək mən idim ağ vərəqə qol çəkməyən. O birilər təzyiqlərə tab gətirə bilmədilər deyə izahat yazdılar. Amma təkcə mən yazmadım. Dedilər yaz ki, şərdir, yalandır. Mən yenə də yazmadım. Dedim olmayan şeyi yaza bilmərəm. Bunu bütün DİN, avtoritetlərin hamısı bilir.

- Çox döyürdülər sizi?
- Bəli.

- Sizə xeyli işgəncə verilib. Azadlıqda olanda sizi döyən insanlarla üz-üzə gəlmisinizmi heç?
- Gəlmişəm.

- Və...
- Deyirəm ki, onları Allaha tapşırmışam. Allah ömür verər, qisasımızı alarıq.

- O insanlarda sizə münasibətdə sıxıntı hiss etdinizmi heç?
- İki gün əvvəl bulvarda gəzirdim. O adamlardan üçünü - Arzu Daşdəmirovu, Bağırı və Akifi gördüm. Məni görüb üstümə gəldilər ki, görüşələr. Mənsə görüşmək istəmədim. Dönüb gedəndə arxadan çağırdılar ki, Müşfiq, getmə, gözlə. Dedim nə var, nə istəyirsiniz. Dedilər ki, sən bizi bağışla, yuxarıdan deyirdilər, biz də deyiləni edirdik. Dedim mən də gedim indi nazirə deyim ki, bunlar deyir biz nazirin əmrini yerinə yetirmişikmi? Üzümü çevirib getdim. Mən onlarla danışmaq, əlaqə saxlamaq istəmirəm. Belə vəziyyətlərlə rastlaşmışam. Axırıncı dəfə Ağaməmməd Məmmədovu gördüm. Söydüm, dedim indi də apar məni sal karsa.

- Müşfiq bəy, bir neçə gün əvvəl əməliyyat olunmusunuz. Niyə?
- Əməliyyat olundum. Ayaq barmaqlarımın ikisini kəsdilər. 6 ay karsda qalmışam. Bu, onların nəticəsidir. Taxta çəkiclə ayaqlarıma o qədər vurublar ki, şişləri hələ də qalır. Mən axıra qədər sözümü demişəm. Məni sındıra bilməyiblər. Karsa düşdünsə, dözməlisən. Dözə bilməsən, hamının gözündən düşürsən. Məhbəs hər adamın yeri deyil. Bir şeyi deyim. 2005-ci idə mənə qarşı zorlama ittihamı ilə iş gedirdi. Hüseyn Abdullayev də təzəcə deputat seçilmişdi. Deyirdi ki, Müşfiq çıxıb Heydər Əliyevin kortejinin qabağına. Mənim silahlı dəstəmi də guya “Quska” zərərsizləşdirib. “Quska”, indi çıx qabağıma, de görüm bunları. Deyə bilməz. Əlində hansı faktlar vardı ki, belə deyirdin? Mən onda rəis idim. Yanımda olanlar da qanunla silah daşıyırdı. Amma “Quska”nın özünün qanunsuz dəstəsi var idi.

- “Quska”nın qanunsuz silahlı dəstəsi var idi?
- Bəli, 300 nəfərlik dəstəsi var idi.

- O dəstəni niyə yaratmışdı?
- Guya mitinqləri dağıdırdılar. Əslində neftin pulundan yaxşıca qazanırdı. Adam döyürdülər. “Razborka”lara gedirdilər. Kommersantları döyüb pullarını alırdılar.

- Bəs sonra “Quska”nın dəstəsi dağıldımı?
- Hə. Yuxarıdan göstəriş verdilər. Həm də o daha deputat seçilmişdi. Dedi pulum boş yerə getməsin. Onun əlindən nefti aldılar. O da uşaqları dağıtdı.

- O 300 nəfər harda qalırdı?
- Hərəsi bir yerdə qalırdı. Lazım olanda zəng edirdilər, yığışıb gəlirdilər.

- Onların silahı var idi?
- Silahlı idilər. “Quska”nın özü də neçə dəfə Qaradağ rayonunda qanunsuz silah işlədib. Amma ona cinayət işi açmayıblar. “Quska” haqqında faktlarım var. İndi “Quska”nın yanında heç kim yoxdu. O tutulanda da yanında heç kim yox idi. Kişi kimi yata da bilmədi. Həbsxanada “sındı”. Yaxınları girib kamerada ona-buna yalvarırdı. Müğənnilər çıxıb televiziyada bunun xahişini edirdilər.

- Siz hardan bildiniz ki, o “sındı”?
- Əlaqə saxlayıb məlumat alırdıq. Dustaqlar gəlib deyirdilər ki, “Quska” türmədə özünü dəliliyə vurub ağlayır. Anası girib kamerada ona uşaq kimi qaşıqla yemək yedirirmiş. Kürdəxanının rəisi Azər Seyidov özü mənə danışdı bunu. Dedi girdim kameraya “Quska”ya deyim ki, bura nazirlər düşüb, özünü “sındırma”.  Naranın üstünə çıxıb qışqırıb ki, gəlməyin, məni öldürmək istəyirsiniz. “Quska” Bayılda olanda olub bu hadisələr.

- Sonra onu necə buraxdılar?
- Bilmirəm. Kimsə havadarlıq etdi və azad etdilər. Digər tərəfdən də artıq o heç kimə lazım deyildi. Onun milyonları var. Nə istəyirsən daha? Get yaşa da. Kim olmusan axı sən? Deyirlər ki, 15 iyunda “Quska” belə elədi, elə elədi. 15 iyunda “Quska” olub ki? Bu adamlar Heydər Əliyev üçün heç nə etməyiblər. “Quska” Gəncədə olub? Ora adam göndərib? Bunların heç birini etməyib. 1993-cü ilin iyununda “Quska”nı heç kim görməyib.

- O, öz dəstəsini nə zaman yaratmışdı?
- 1994-də. Aramızda sonra söhbətlər oldu. Onu ən çox “nakazat” eləyən mən olmuşam. Ona görə də Rza İbadovla birləşib məni tutdurdular. “Quska” pul verdi Rzanı deputat seçdirmişdi. Rzanın pulu yox idi. Naxçıvanda bütün kommersantların əlini vurdular, hamının işini əlindən aldılar. Bir adama da yaxşılıq eləmədilər. Kimə çörək veribsə, sonradan başına vurub. Tutulanda da yanında heç kim olmadı.

- Ona görə müxalifətə keçib?
- Yəqin ki... Kişisənsə, əqidəni niyə dəyişirsən? Mənim kimi 15 il yatmısan? Mən əvvəlcədən əliyevçi olmuşam, indi də əliyevçiyəm.

- Heydər Əliyev sizə çox etibar edirdi yəni?
- O, mənə həmişə etibar edib. Hər çətin vəziyyətdə də mənə etibar edib.

- Məsələn, hansı çətin vəziyyətlərdə?
- Məsələn, Ələkrəm Hümbətov məsələsində. Gəncəyə Surət Hüseynovla görüşə gedəndə Gəncədəki qonaq evinə Heydər Əliyevlə bərabər təkcə mən girmişəm.

- Necə yəni təkcə siz girdiniz?
- Qonaq evinə rəsmi şəxslərdən başqa heç kimi, o cümlədən mühafizəçiləri də buraxmırdılar. İçəri yalnız Heydər Əliyevi, Bəylər Əyyubovu və Mahmud müəllimi (Heydər Əliyevin kürəkəni Mahmud Məmmədquliyevi nəzərdə tutur- red.) buraxmışdılar. Mühafizəçilərdən isə heç kimi buraxmırdılar. Bizi çöldə saxladılar. Mən Surətin mühafizəçiləri ilə mübahisə etdim. Axır ki, mən də içəri girdim. İki gün qaldılar orada. Həmin iki günü orada da elə dəhlizdə qaldım, orada da yatdım.

- Lənkəranda Ələkrəm Hümbətovu niyə həbs edə bilmədiniz?
- Ələkrəmi həbs etmək üçün Lənkərana getmişdik. Amma alınmadı. Biz ora gedəndə artıq o qaçıb getmişdi. Qabağını ala bilmədik. Bizdən qabaq da ora Biləsuvar OMON-u getmişdi.

- Heydər Əliyev prezident olandan sonra onunla ünsiyyətiniz olurdumu?
- Yox. Əsas ünsiyyətimiz 1994-95-ci il hadisələrində olub.

- O zaman vəzifəniz nə idi?
- Mühafizə idarəsində növbə rəisi idim. O zaman Bakıya alışmışdım. İşim də rahat gedirdi. Hər kəs hörmətimi saxlayırdı. Həbsdə olanda da, indi də həmin insanlar məni axtarırlar, halımı soruşurlar.

- 1994-cü il də gərgin il idi. O olayları necə xatırlayırsınız?
- 1994-cü il OMON hadisələrində hər kəs qaçmışdı. Biz o zaman Heydər Əliyevlə Amerikada idik. Tariyel Ağayev bizə zəng vurdu ki, Afiyəddin Cəlilovu, Şəmsi Rəhimovu öldürüblər.

- Heydər Əliyevin bu xəbərə reaksiyası necə oldu? Siz onun yanında idiniz. O həyəcanlandımı?
- Ümumiyyətlə, Heydər Əliyev həyəcanını, hisslərini biruzə verən insan deyildi. O, çox soyuqqanlı, təmkinli, iradəli adam idi. Bu xəbəri alandan sonra Türkiyə prezidenti Süleyman Dəmirəlin təyyarəsi gəldi. Biz ABŞ-dan Türkiyəyə uçduq. Türkiyədə bizə dedilər ki, Heydər Əliyevə sui-qəsd olacaq. Bakı qvardiyasından Türkiyəyə - bizə kömək gəldi. 10 nəfər xüsusi təyinatlı gəlmişdi. Səhərisi gün Bakıya gəldik. Rəhmətlik Afiyəddin müəllimin evi Hökumət Evinin yanında idi. Yas mərasimi də orada keçirilirdi. Sonra Heydər Əliyev bizim müşayiətimizlə onun dəfninə getdi. O zaman yasda da heç kim yox idi. Bunun 10-12 şahidi var. Onlardan biri də mənəm. Tariyel Ağayev bilir ki, orada kimlər var idi.

- O yas mərasimində kimlər yox idi?
- Nazirlərin demək olar ki, heç biri yox idi. Hamısı qorxurdu. Prezidentin mühafizəçilərinə həyəcan siqnalı verilmişdi. Amma 30 nəfərdən cəmi 7 nəfər gəldi. Qalanları qorxurdular. Hamı gözləyirdi ki, görək axırı nə olacaq. O vaxt Heydər Əliyev dedi ki, Rövşən Cavadovun atası Bəxtiyar Cavadovu gətirin danışıqlara. Rövşənlə danışıqlara getməyə də adam yox idi. Akif Muradverdiyevlə ikimiz getdik. İndi hamı kitab yazır ki, belə hadisələr olub, nə bilim nə olub. Onlar oturub televizora baxıb kitab yazırlar. Həmin hadisələrin canlı şahidi mənəm, bir də qalan OMON-çulardır.

- Bəxtiyar Cavadovla görüşə elə siz və Akif Muradverdiyev getdiniz?
- Bəli. OMON-un bazasında bizə bildirdilər ki, Bəxtiyar kişi Heydər Əliyevin qəbuluna gedəndə onun yerinə girov kimi bir nəfər burada qalmalıdır. Dedim mən qalaram. Allaha şükür ki, Tariyel Ağayev sağdır, yaşayır, bilir hər şeyi və təsdiq edə bilər. Daha onu deyə bilmərəm ki, Tariyel Ağayev bəlkə dinini-məzhəbini dəyişə, deyə mən görməmişəm. Amma məsələ belə olub. 

- Siz könüllü olaraq dedinizmi “mən girov qalaram” sözünü?
- Mən heç rəsmi adam deyildim axı. Getdim görüşə. Dedim məni girov saxlayın, əgər bir şey olsa, məni öldürərsiniz.

- Beləliklə, girov qaldınız..
- Yox, Rövşən Cavadov məni yaxşı tanıyırdı. Dedi bu, burada qalmayacaq, bizimlə birgə gedəcək. Onlarla birgə Prezident Aparatına girəndə tələb etdim ki, hamı silahlarını təhvil verməlidir, əks halda içəri buraxmayacağam. Cahangir Müslümzadə də söhbətə qarışdı. Dedim bura mühafizədir, silahları verməlisiniz. Rövşən Cavadov da silahını mənə təhvil verdi. Prezidentin yanına silahla heç kəs girə bilməzdi. Məndən qorxmurdular, sadəcə hörmət edirdilər. Hadisələr səngiyəndən sonra, ertəsi gün  mitinq oldu. Sirus Təbrizli xalqı meydana çağırdı. Bundan sonra hamı, özünü əliyevçi sayan bütün məmurlar mitinqə axışıb orada şəkil çəkdirməyə başladılar.

- Sonra nə oldu?
- Heydər Əliyevlə Rövşən və Bəxtiyar kişi bütün məsələləri müzakirə etdilər. Barışıq oldu. Ara sakitləşdi.

- Bu olaylardan sonra sizə etimad güclənməli idi...
- Hə. Bu hadisələrdən sonra Heydər Əliyevin görüşünə kim gəlirdisə, onu içəri yalnız mən buraxırdım. Rza İbadovu, başqalarını.

- Rza İbadov Heydər Əliyevin qəbuluna düşə bilmirdi bəyəm?
- Yox. Rza İbadov və onun kimilər o zaman kim idi ki?! Mən gedib Bəylər müəllimə deyirdim ki, Rza gəlib, onu qəbul edin. Rzanın hansı səlahiyyəti var idi ki?! Bir keçmişə baxın. Tək o da deyildi. Hüseyn Abdullayev və onun kimilər bu hadisələrin heç birində olmayıb. Onlar 1997-ci ildən sonra ortaya düşdülər. Bunların hamısını sübut edərəm. İstəyirlərsə, məni məhkəməyə də verə bilərlər. Amma dediklərimi sübut edərəm.

- Rza İbadovun Heydər Əliyevə birbaşa çıxışının olmadığını dediniz...
- Bəli. Ona heç yaxınlaşmağa da ixtiyarı yox idi. Rza gəlib Bəylər müəllimlə görüşüb məsləhətlər alardı və bütün xahişlərini də onun əli ilə çatdırardı. Rza heç vaxt ondan yuxarı qalxa bilməzdi. Rzanı Heydər Əliyevin qəbuluna ilk dəfə bilirsiniz haçan buraxmışıq?! Naxçıvandan Heydər Əliyevlə görüşə gələn bir qrup sakinlə birgə. Orada da Rza guya natiq idi. Durdu danışdı.

- 1995-ci ilin mart hadisələrini necə yadda saxlamısınız? Orada da fəal iştirak etmisiniz?
- O zaman OMON polis idarəsinə hücum elədi. Mən də Nizami Rayon Polis İdarəsi 23-cü polis bölməsinin rəisi idim. Bu vəzifəyə həmin il martın 3-də təyin olunmuşdum. 1994-cü il oktyabr hadisələrindən sonra, 1995-ci il, fevralın 28-də mühafizədəki işimdən çıxdım. Çıxarılmadım, çıxdım. Mən qırmızı adamam, hər kəsin üzünə deyirdim ki, ən təhlükəli günlərdə siz Heydər Əliyevi tək qoyub qaçmışdınız, gizlənmişdiniz. Həqiqəti deməyim də belə insanların xoşuna gəlmirdi.

- Yəni siz onlara irad tuturdunuz ki, Heydər Əliyevin çətin günündə niyə onun yanında olmamısınız?

- Mən onları sata bilərdim. Heydər Əliyevə deyərdim ki, oktyabrda onların çoxu qaçıb. Heydər Əliyev onların birini də işdə saxlamazdı. Amma biz həmkar idik, mən belə şeyi dostluğa, kişiliyə sığışdırmıram.

- Və sizinlə o insanlar arasında qarşıdurma yarandı...
- Onlar mənimlə qarşıdurmaya gedə biləcək insanlar deyildi. Bir gün məni Vaqif Axundov yanına çağırdı. Haşiyə çıxıb deyim ki, oktyabr hadisələrindən sonra mənə baş leytenant rütbəsi verilmişdi. İşimdə də heç bir nöqsanım yox idi. Vaqif Axundov isə mənə dedi ki, sən işdən azad olunursan və bu, Heydər Əliyevin göstərişidir. Dedi səni DİN-ə sərəncama vermişik, işə götürəcəklər, get orada işlə. Mən də dedim ki, niyə getməliyəm, nə səhvim var. Dedim əgər Heydər Əliyev get desə, gedərəm. Dedim siz hamınız Surətin və Rövşənin qabağından qaçmışdınız, mən isə Heydər Əliyevin qapısının ağzında öz postumda idim, mən niyə getməliyəm. Sonradan mühafizədə gördüyünüz yeni adamlar təhlükəli günlərdən sonra üzə çıxdılar. Məsələn, 1994-cü il hadisələrindən sonra Nehrəmdən Molla Muradəli Bakıya gəlib, indiki növbə rəisləri Abdulla ilə Səftəri Heydər Əliyevə etibarlı insanlar kimi təqdim edib, onların mühafizəyə işə götürülməsini xahiş etmişdi. Halbuki Naxçıvanda hamı bilirdi ki, Abdulla cəbhəçi olub, sonra da Naxçıvanda “bandotdel”in rəisi vəzifəsinə gətirilib. 1994-cü ildə bunlar gəldi, düşdülər mühafizə idarəsinə, oldular qəhrəman. Biz də o pis günləri keçdik, olduq heç nə.

- Sizi bundan sonra 23-cü polis bölməsinə rəis göndərdilər?
- Yox. Mən onlara dedim ki, Heydər Əliyevlə görüşməsəm, işdən çıxmayacam.

- Heydər Əliyev sizi qəbul etdimi?
- Bəli. Sadəcə mən bu insanlara sübut etmək istəyirdim ki, son qərarı verən adam onlar deyil. Sonra Heydər Əliyevlə görüşüm oldu.

- Təkbətək?
- Yox. Rəsul Quliyev də içəridə idi. Heydər Əliyev mənə dedi belə məsləhət görmüşük ki, səni Nizami Rayon Polis İdarəsi 23-cü polis bölməsinə rəis verək. Mən də dedim, necə məsləhətdirsə, elə də olsun. Amma sual da verdim. Dedim, cənab prezident, mən niyə getməliyəm? Dedi mən belə məsləhət bilirəm, o generaldır, onu işdən çıxarsam, qalmaqal olar, sən isə hələ cavansan. Sonra Heydər Əliyev Ramil Usubovu çağırdı. Dedi bunu 23-cü polis bölməsinə rəis ver. Ramil Usubov o bölmədə başqa adamın rəis olduğunu bildirdi. Amma Heydər Əliyevin tapşırığı əmr idi. İcra olunmalı idi. 23-cü polis bölməsinin rəisini çıxarıb Suraxanıya bölmə rəisi göndərdilər. Gərək ki 33-cü bölməyə.

- Dediniz ki, Heydər Əliyevlə görüşəndə Rəsul Quliyev də orada idi. Cəmiyyətdə sonradan belə bir söz-söhbət yayılmışdı ki, sizin Rəsul Quliyevlə yaxınlığınız var. Yaxın idiniz doğrudan da?
- Bütün nazirləri Rəsul Quliyev çağırırdı. O nə deyirdisə, dərhal icra edirdilər. Mən də Heydər Əliyevlə görüşdə Rəsul Quliyevə deməli idim ki, siz çıxın çölə, mənim prezidentlə söhbətim var? Rəsul Quliyev hakimiyyətdə ikinci adam idi. Nazirlər gedib onun qapısında növbə gözləyirdi. Rəsul Quliyev məni çağırıb iclas keçirib, yoxsa mənə vəzifə verib, nə edib ki?! Onunla heç bir yaxın münasibətimiz olmayıb. Mən Heydər Əliyevin mühafizəçisi olmuşam.

- Deməli, 23-cü polis bölməsinə rəis təyin edildiniz…
- 1995-ci il, martın 3-də yeni iş yerimə çıxdım. Martın 7-8-də isə Qazaxda OMON hadisələri baş verdi. Onda bildim ki, məni elə “rasxod”a vermək üçün bu bölməyə göndəriblər.

- Yəni sizi əslində qaynar nöqtəyə göndərmişdilər...
- Bəli. Bilirdilər ki, mən heç nədən qorxan, geri çəkilən deyiləm.

- 1995-ci ilin mart hadisələrində iştirakınız, rolunuz nədən ibarət olub?
- Biz onda Nizami Rayon Polis İdarəsində otumuşduq. Maştağadan Vidadi adlı OMON-çu var idi. O gəlib Nizami Rayon Polis İdarəsinin rəisi Sahib Mirzəyevlə görüşdü. Yedilər-içdilər, söhbət etdilər. Vidadi gedəndən yarım saat sonra bizə hücum oldu. Bizdən iki nəfər yaralandı. Onlardan da yaralanan olmuşdu. Bizdən yaralananlardan birinin adı Kamal idi. İndi o, Naxçıvanda gömrükdə işləyir. Danışa bilmir, güllə ağzına dəymişdi. Bir də Azər idi bizdən yaralanan. İndi hamı qəhrəmanlıqdan danışır. Amma onda hamısı qaçıb divanın altında gizlənmişdi. Biri də yaxına gəlmirdi. Orada bizimlə birgə vuruşanlar Naxçıvan uşaqları idi.

- Deyirlər o zaman Naxçıvandan da dəstə gəlmişdi...
- Deyirlər, amma mən görməmişəm.

- Və o hadisələrdən bir il sonra siz həbs olundunuz…
- Bəli.

- Nə baş verdi? Sizi niyə tutdular?
- Heç nə. Öz ətrafımdakı adamların paxıllığından tutuldum. Yəqin özlüklərində deyirmişlər ki, Müşfiq niyə belə sürətlə qalxır. Mən dövlətçiliyə qarşı heç bir şey etməmişdim. Ayaz Mütəllibov ikinci dəfə hakimiyyətə gələndə onu Keşlə məscidinə aparıb xeyir-dua verib gətirmişdilər. Ətrafındakıların hamısı bakılılar idi. Mühafizəçisi, sürücüsü keşləli idi. Onlar özbaşınalıq edirdilər. Mənsə orada, Nizami rayonunda qayda-qanun yaratmışdım, vəssalam. Ayrı nə etmişdim ki?! Bakı qarnizonunda cinayətlərin açılma səviyyəsinə görə ən güclü bölmə mənim bölməm olub. Onlarsa bunu qəbul edə bilmirdilər. Mən polisə təzə uşaqlar götürmüşdüm. Mənim paxıllığımı çəkənlər isə deyirdilər ki, Müşfiq cinayətkarları döyür. Nə etməli idim?! İndiki polislər idmançıdır, seçib götürürlər. O vaxt mən də Kikboksinq Federasiyasının vitse-prezidenti idim. Federasiyanın prezidenti şəkili balası Azər idi. İndi Uşu-Sando Federasiyasındadır. O uşaqları mən öz hesabıma, dostlarımın köməyi ilə yarışlara, dünya çempionatına aparmışam. 4 nəfər apardım, üçü medal gətirdi. Mən belə işlər görürdüm. Amma çoxu bunu görməzliyə vururdu.

- 1996-cı ildə səni həbs elədilər. Harada həbs elədilər?
- Daxili İşlər Nazirliyində həbs olundum. Rəisim Sahib Mirzəyev mənə dedi ki, bu gün nazirlikdə iclasdır, səni də çağırırlar. Halbuki nazir biz bölmə rəislərini heç vaxt nazirliyə yığmırdı. Onda Elçin Əmiraslanov həbs olunmuşdu. Mən soruşdum ki, Sahib, qardaş, bizi nə məqsədlə nazirliyə yığırlar. Dedi ki, bu iclas Elçinin həbsi ilə bağıldır.

- O vaxt belə bir söhbət də var idi ki, Elçin Əmiraslanovu sən gizlətmisən...
- Hə, belə söhbətlər var idi. Hətta Elçini içəridə döyürdülər ki, üzümə dursun. Ona deyirdilər ki, de düşmənimdir. Mən də vəkil Namizəd Səfərova dedim yazıqdır, işgəncələrə dözməkdənsə qoy yalandan boynuna alsın. Onsuz da döyə-döyə “sındırır”lar. Sonra bizi Elçin Əmiraslanovla üzləşdirəndə işgəncələrə baxmayaraq o dedi ki mən qarşımdakı adamı tanımıram. Amma bütün problemləri mənim üstümə yıxmağa çalışırdılar. Məni hətta Afiyəddin Cəlilovun, Şəmsi Rəhimovun ölümünə bağlamaq istəyirdilər. Müstəntiq Vahid Məmişov var idi. Onun yadından çıxmışdı ki, Afiyəddin Cəlilov, Şəmsi Rəhimov öldürülən gün mən Heydər Əliyevlə birgə Amerikada olmuşam. Mən də vəkilim Yusifbəyliyə “zapiska” göndərdim. Ona yazdım ki, bu Amerika söhbətini müstəntiqə demə, qoy çaşsın, bu cəfəng iddianı cinayət işinə salsın. Məhkəmə başlayanda bu iş pis “partlayacaq”. Həmin gün Heydər Əliyevlə Amerikada olmağım bunların ağlına da gəlməmişdi. Mən necə oldu ki, Amerikadan uçub gəlib adam öldürmüşəm? Demə, vəkil Yusifbəyli də bunların adamı imiş. Vəkil sonra özümə dedi ki, həbsxanadan çıxanda guya üstünü axtarıb məktubu tapıblar. Beləliklə, qətl məsələsini mənim üstümdən götürdülər. O alçaq vəkilə 8 min dollar da pul vermişdim.

- Qayıdaq həbsinizə. Siz DİN-ə iclasa gedəndə nə baş verdi?
- DİN-ə gedəndə məni heç vaxt yoxlamırdılar. Çünki uşaqların hamısı məni yaxşı tanıyırdı. Çoxu naxçıvanlılar idi. Mən üstümdə silah gəzdirmirdim. Həmişə çantama qoyurdum. Nazirliyin binasına bu dəfə girəndə ilk dəfə üstümü yoxlamaq istədilər. O uşaqlara çox hörmət eləmişəm. Bakıda ev, maşın alanda hamısına yardım eləmişəm. Onlar məni görəndə qabağıma gəlib görüşərdilər. Amma bu dəfə üstümü yoxladılar. Heç ağlıma da gəlməzdi bu. Öz-özümə dedim yəqin göstəriş veriblər ki, hər kəsin üstü yoxlansın. Mən, Sahib Mirzəyev, Suraxanı Rayon Polis İdarəsinin rəisi Etibar Qazıbəyov birlikdə girdik nazirliyə. İçəri girəndən sonra onlar mənə dedilər ki, sən burada gözlə, biz gedib nazir müavini Əsgər Ələkbərovla görüşüb gəlirik. Demə, onlar mənim həbs olunacağımı bilirmişlər. Əslində onların heç biri mənim həbsimi istəmirdi, amma vəziyyət belə gətirmişdi. Nə isə, nazirin qəbuluna girdim. İclasda məni ayağa qaldırıb dedilər ki, sən iplik fabrikinin müdirindən rüşvət almısan. Fabrikin sahibinin qardaşı Zakir 9-cu polis bölməsinin rəisi idi. Fabrikin müdiri bir dəfə mənim yanıma görüşə gəlib. Təbrik etmək üçün. Bundan başqa mənim onunla görüşüm olmayıb. Yəni bu ittiham əsassız idi. Mənim üstümə başqa bir şey qoya bilmədilər. Sonra gedib evimdə axtarış aparmışdılar. Evdən də heç nə tapa bilməmişdilər.

- Sizi elə DİN-in binasında da qandalladılar?
- Bəli. Məni nazir Ramil Usubovun maşınına mindirib apardılar.

- Kim apardı?
- İndi Nəsimi Rayon Polis İdarəsinin rəisi olan Musa və nazirin sürücüsü apardı. Məni aparıb MTN-ə təhvil verdilər.

- Niyə MTN-ə?
- Dedilər ki, sən DİN-də işləmisən, orada dost-tanışın çox ola bilər. Ona görə də məni qanunsuz olaraq MTN-ə aparıb orada əsassız şəkildə saxladılar. Amma mənimlə həbs edilənləri DİN-də, “bandotdel”də qaldı.

- İstintaq isə rüşvət maddəsi ilə gedirdi?
- Yox, nazirin göstərişi ilə mənə əvvəl 10 sutka həbs verildi. 5 gün keçəndən sonra gəldilər ki, sənin evindən qumbara “tapdıq”. Buna görə mənə 220-ci maddə ilə cinayət işi açdılar. Halbuki evimdə yoxlama aparmışdılar və heç nə tapılmamışdı. 5 hal şahidi də gətirmişdilər. Amma heç biri imza atmamışdı. Bu barədə əlimdə sənəd-sübut da var. Bunu məhkəmədə də dedilər.

- Sizə birinci dəfə neçə il verdilər?
- 12 il.

- Müşfiq Mədətov… Prezidentin mühafizəçisi… Polis rəisi… İndi də məhbəs həyatı, 12 il həbs… Bunlar sizə necə təsir edirdi? İlk gündən özünüzü necə hiss etdiniz?
- İnanmırdım ki, məni həbs edələr. Mən tutulanda Heydər Əliyev Lissabon sammitində idi. Qəzetlərdə xüsusi olaraq kampaniya təşkil etdilər, belə yazılar verdilər ki, guya Elçin Əmiraslanovun istintaqda gizlənməsinə kömək etmişəm, qətllər törətmişəm və sair. Amma mənim işimdə nə bir ölüm-itim vardı, nə də başqa bir şey. Evimdə o vaxt Hacı Məmmədov axtarış aparmışdı. Yeri gəlib, bir məqamı da deyim. Hacı Məmmədovun ikinci həyat yoldaşı Nailə Quliyeva özünün Keşlədəki məşhur evində yaşayırdı. Mənə demişdilər ki, onun evinə çeçenlər gəlib-gedir. Həmin çeçenlərə ilk hücumu mən təşkil etdim, onları tutub döydüm. Çeçenlərin “Nissan Patrul” maşını vardı, onu da əllərindən aldım. Qoymazdım ki, kimsə orada artıq-əskik hərəkət eləsin. Mən Keşləyə qayda-qanun gətirmişəm. Nardarandan sonra ən “narahat” kənd Keşlə idi. Orada zavodlar çox idi. Keşləlilərin hamısı da yaxşı yaşayırdı. Heç kimə tabe olmaq istəmirdilər. Divara yazırdılar ki, “Keşlə keşləlilərindir”. Kənar kəndlərdən gələnləri sevmirdilər, yerlipərəst idilər.

- Deməli, çeçenlərlə birinci qarşıdurma sizinlə yarandı?
- Bəli.

- Bəs bilirdinizmi ki, onlar Hacı Məmmədovun evinə gedib-gəlirlər?
- Yox, uşaqlar dedilər ki, onlar o evə gedib-gəlirlər. Tutub gətirdilər yanıma, cəzalandırdım.

- Sonra Hacı Məmmədov sizdən xahiş etdimi ki, onları buraxasınız?
- Bəli. DİN-də də tanış adamlar var idi. Onlar da xahiş etdilər, buraxdım. Sonra isə mənim evimi onlar gəlib axtardılar.

- Həbsdə olarkən fikirləşdinizmi ki, Heydər Əliyevə məktub yazasınız?
- Heydər Əliyevə müraciət elədim. Amma müraciətimin gedib ona çatmasına imkan vermirdilər. Bu əngəllərə baxmayaraq mənə qarşı irəli sürülən ittihamların heç biri sübuta yetmədi. Hətta valyutadəyişmə məntəqələrindəki ölüm işlərini də üstümə qoymağa cəhd etdilər. Sonra ordubadlı şair Rüstəm Behrudinin qardaşının qətlini də mənim üstümə yıxmağa çalışırdılar. Rüstəmi gətirdilər mənimlə üzləşməyə. Onu həyatda ilk dəfə də elə həmin üzləşmədə gördüm. Mən xalq arasında ondan da hörmətliyəm. Nə olsun ki, şeirlər yazıb?! Behrudi üzləşmədə üzümə durub dedi ki, bu adam valyutadəyişmə məntəqəsinə girib, qardaşımı da evdə bacımın yanında vurubdur, üzündə heç maskası da olmayıb. Bunlar da mənim yanımda olan Mişaya deyirdilər ki, de Müşfiq deyib, sən vurmusan. Mişa isə bunu demirdi. Onu Qobustanda o qədər döydülər ki, işgəncələrdən öldü.

- Bəs Rüstəm Behrudinin qardaşının həbsinə görə başqa bir qrup həbs olunmuşdu axı. Onun qatili Prezidentin Mühafizə İdarəsinin digər əməkdaşı Tariyel Həsənov idi…
- Bizim məhkəmə gedəndə bu iş də açıldı. Yoxsa bizə bunun üstündə iş verəcəkdilər. Behrudinin qardaşı, bacısı məhkəmədə üzümüzə durmuşdular ki, vuran bunlardır.

- Rüstəm Behrudinin qardaşının qətlini niyə sizin üstünüzə qoymaq istəyirdilər?
- Yazıçıların qurultayında Rüstəm Behrudi Heydər Əliyevə gileylənmişdi ki, qardaşının qətlini aça bilmirlər. Hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, ilk növbədə Zakir Nəsirov da fikirləşib ki, bu qrup tutulub, qoy yükləyək bunların üstünə, getsin.

- Qayıdaq əvvələ. Dediniz ki, 1991-ci ildə Heydər Əliyevlə görüşməyə can atanlar tez-tez Bakıya gəlib-gedirdilər. Cəbhə hakimiyyəti dövrü idi, İsgəndər Həmidov hamını hədələyirdi. Yəni o vaxt Heydər Əliyevlə görüşmək bunu istəyən adamlara təhlükə yaradırdı. Maraqlıdır, o zaman Əliyevlə görüşməyə can atan, bununla da özünü təhlükəyə salan ona sadiq insanlar kimlər idi?

- Mən Sirus Təbrizlini, Fərəməz Maqsudovu görmüşəm. Çox adamı tanımırdım. İndi Yeni Azərbaycan Partiyasında olan Siyavuş Novruzovu, Mübariz Qurbanlını sonralar Bakıda görmüşəm.

- Siyavuş Novruzov o zaman Naxçıvanda idi axı…
- Yox. Yalan söhbətdir.

- Bəs belə söhbətlər var ki, Siyavuş Novruzov da orada olub. Cüssəli, idmançı bir gənc kimi Əliyevin mühafizəsində xidmət edib…
- Yalandır. Naxçıvanda Siyavuş söhbəti olmayıb. Biz Həsən Əliyevin vəfatı ilə bağlı Bakıya gələndə burada bizə köməkçi kimi Tahir adlı oğlanı, bir də Abdin Fərzəliyevi vermişdilər. Onlardan başqa heç kəsi görməmişəm. Kimsə başqa adamları görübsə, desin. Siyavuş Novruzov bizi yığıb desin ki, Ali Sovetin qapısı necə olub, özü harada durub...

 - Sizə 12 il həbs cəzası verdilər. Hansı cəzaçəkmə müəssisəsinə göndərdilər?
- 6-cı kolona. İki ay 15 gün orada qalandan sonra məni ən pis “zon” sayılan 14-cü kolona köçürdülər. Ora “disbat” (cəza batalyonu- red.) idi. Orada heç ot da bitmirdi. Lalə Şövkət dövlət katibi olanda ora yol çəkdirmişdi. Açılışına da gəlmişdi. Elçibəy də orada yatıb. 

- İnanmırdınız ki, sizi həbs edələr. Bəs 12 ili eşidəndən sonra necə oldu? Reallıqla barışa bildinizmi?
- Bildim ki, reallıqdır. Amma fikirləşirdim ki, uzağı 2-3 il yatıb çıxaram. Öz-özümə deyirdim ki, cavanlıqdır, işdir olub, səhv eləmişəm. Amma mən heç vaxt dövlətçiliyə qarşı çıxmamışam. Mənə qarşı hər kəs aqressiv idi. Müxalifət qəzetləri məndən yazırdı. Mən onlara nə etmişdim ki?! Mən öz işimi görmüşdüm.

- Bəs deyirdilər Heydər Əliyev səni buraxmaq istəyib...
- Hə, belə deyirdilər. Amma olmadı. Əfv Komissiyasının üzvü İradə xanım gəlib mənə dedi ki, Heydər Əliyevə müraciət elə. Mən də dedim ki, mənə “rüşvət almısan” deyirlər, amma heç nəyi sübut edə bilmirlər. Guya Neft Şirkətində neft oğurlayanlar mənə 73 “şirvan” rüşvət veriblər. İddia edirdilər ki, guya 33 serjant 2 “şirvan”dan yığıblar, üstünü də komandir düzəldib, gətirib mənə veriblər. Mən də məhkəmədə hakimə dedim ki, 17 maşınımın 4-ü və evim müsadirə olunub. Dedim əgər mən o iki “şirvan”ları üst-üstə yığsaydım, 1 il 9 aya o maşınların heç təkərini ala bilməzdim. 73 “şirvan”a görə mənə 12 il həbs verdilər.

- Adətən polislər həbsə düşəndə kriminal aləmlə toqquşmalar yaranır. Siz isə həbsə düşəndə tam əksinə oldu. Siz “oğru”ların yanında oldunuz. Bunu necə izah edərsiniz?
- Düzdür, hələ belə şey olmamışdı. Bunu türmə rəisləri də bilirdi.

- Axı bu, həbsxana qanunlarının əleyhinə idi...
- Bəli, əleyhinə idi. Mən polis rəisi işləyəndə də kimi tutmuşamsa, qanuna əsasən tutmuşam. Sifarişə işləməmişəm. Öz qanunum olub ki, söyüş götürmək olmaz. Bunu işçilərim də bilirdi. Onlara da deyirdim cinayətkarları tutanda elə tutaq ki, bizi söyməsinlər. Söyüş altında qalmayaq. Kiminsə üstünə nəsə atıb tutmayaq. Yalandan tutsaq, o, bizi söyəcək. Mən bunu kişiliyimə sığışdıra bilməzdim. “İçəri” düşəndən sonra da başımı çox ağrıtdılar. Məni 22 OMON-çunun içinə atdılar. Yaşar, Natiq, Rövşən Cavadovun əmisi oğlu, xalası oğlu da orada idilər. Onlar türmədə məni sındırmaq istəyirdilər.

- Sizinlə bağlı nəsə problemlər yaşandı?
- Yox. Mənə deyirdilər ki, sən niyə belə elədin, bizə qarşı çıxdın. Cavab verdim ki, bəs mən neyləməli idim. Kabinetimdə oturmuşdum, mənə basqın etdiniz, məni öldürmək istədiniz. Mən də özümü müdafiə etdim. Üstümə gəlməyəyədiniz, cavabını almayaydınız. Biz dost idiksə, bu dostluğu birinci siz pozdunuz. Heydər Əliyevin yanında olan mən idim. Siz mənə deyirdiniz ki, keç biz tərəfə. Mən niyə keçim? Satqınammı? Siz keçin biz tərəfə. Onlardan soruşdum: siz indi Rövşəni satarsınızmı? Dedilər yox. Nə isə, belə söhbətlərimiz olurdu. O uşaqların bəziləri sonradan həbsxanada “sındı”. Mahir Cavadov indi oturub xaricdə istədiyi kimi danışır. Amma OMON-u bu günə qoyan Mahir oldu.

- Həbsxanada problemləriniz çox olurdumu?
- Bəli. “Razborka”larımız çox olurdu. Türmədə başıma çox oyun gəlib. Üstümə bıçaq da çəkdilər. Mən də kimisə vurmuşam. Məni 6-cı kolonda təcrid də ediblər. 14-cü kolonda bütün “zonu”, 300 məhbusu üstümə qaldırıblar. İnsan həbsxanada gərək əvvəl oradakı atmosferə dözsün. Mən dözdüm. Adam olub mənə 5 ay salam verməyib ki, sən “poqon”san. Əvvəllər heç kəs mənə yaxın gəlmirdi. Elə mən də heç kimdən qorxmurdum. Bilirdim ki, ya döyülüb, ya da döyüb karsa düşəcəm.

- Sizin “Lotu Quli” ilə də münasibətləriniz isti olub...
- Hə, yaxın olmuşuq. Bir yerdə şəkillərimiz də var. Mənim həbsxanada bütün lotularla yaxşı münasibətim, əlaqəm olub. “Lotu Quli” ilə də, rəhmətlik Hikmətlə, Mamedlə də. Eyni zamanda həbsxana rəisləri ilə də münasibətim yaxşı olub. Həbsxanada bəzən rəisdən də çox mən sözümü demişəm. Demirəm ki, rəisləri saymırdıq. Amma elə hadisələr olurdu ki, ipə-sapa yatmayan məhbusları mən yığıb başa salırdım. Məhkumlara dövlətə qarşı çıxmamağı məsləhət görürdüm, çünki bu ilk növbədə məhkumların vəziyyətinə təsir edəcəkdi. Fərəc Quliyev, Qurban Məmmədov və bir çox digər siyasi məhbuslar həbsxanada mənimlə bir yerdə yatıb. Həbsdə “mənəm-mənəm” deyənlərin 90 faizi çölə çıxanda satıldı, “sındı”.

- Dediniz ki, mənim üstümə 300 məhbus qalxdı. Səbəb nə idi?
- Polis idim, ona görə. Amma mən belə şeylərdən qorxan adam deyiləm. Aqressiv, davakar insanam. Mədət müəllim (Penitensiar Xidmətin rəisi Mədət Quliyev- red.) bir gün mənə dedi sənin atanın pis xasiyyəti o idi ki, biri ilə düşmən olanda bunu gizlətmirdi, adamın üzünə deyirdi ki, mən sənə düşmənəm. Amma səni hara aparırlarsa aparsınlar, oradakı qanunlardan baş çıxarıb yaşayırsan. Buna baxmayaraq yenə də çətin idi. Mən qısa müddətdə hər şey əldə etmişdim. Polis rəisi postu, maşın, ev... Bakıda sözümün qabağına söz deyən yox idi. Amma birdən-birə də 15 il həbs. Bu 15 ildə də yerimi 17 dəfə dəyişdilər. 1 il 6 ay MTN-də yatdım. 6-cı kolona üç dəfə etap elədilər. Sonra 6-dan 14-ə, 14-dən 12-yə, 12-dən 13-ə, 13-dən 9-a, 9-dan yenə 6-ya. 6-dan apardılar 16-ya. 16-dan bir də qaytardılar 6-ya. Oradan da apardılar Şüvəlana. Sonra yolladılar Bayıla, oradan da 9-a, sonra oradan 1-ci kolona apardılar. Ən dəhşətlisi bu idi ki, məni sağlam ola-ola “tubzon”a (vərəmli məhbuslar üçün cəzaçəkmə müəssisəsinə- red.) da apardılar. Sonra insan haqları təşkilatlarından nümayəndələr gəldi. Adları yadımdan çıxıb. Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə də yazdım ki, vərəm xəstəsi deyiləm, amma məni burada saxlayırlar. Bundan sonra məni oradan çıxardılar.

- 1996-cı ildə tutulmusunuz. 2008-ci ilə qədər sizinlə bu qədər amansız rəftar ediblər. Axı doğrudan da nə etmişdiniz ki, sizə qarşı qəzəbləri soyumamışdı?
- Bunu indiyə qədər də başa düşə bilmirəm. Mən Ələkrəm Hümbətovdan, Surət Hüseynovdan da pis olmuşdum bunlara? Səhv eləmişdimsə, 3-5 il cəzamı çəkərdim, qurtarıb gedərdi. 15 il oturdum “içəri”də. Atam rəhmətə gedəndə 11 il idi ki, yatırdım. Barı üç günlük icazə də vermədilər ki, gedib atamı dəfn edim. Qənimət Zahid həmişə bu hakimiyyətin əleyhinə olub, prezidentə qarşı çıxıb. Ona icazə verdilər, mənə isə yox. Kaş mənə də icazə verəydilər. Mən evin tək oğluyam. Qaçası deyildim. Həbsxanada belə qanunlar var ki, bir dustaq qaçdısa, digərlərinə buraxılış vermirlər. Sonra deyərdilər ki, Müşfiq qaçdığına görə sizə də buraxılış vermirik. Bir dəfə Mədət müəllimə dedim prezidentə çatdırın ki, məni bağışlasın. Mənim uşaqlarım yazıq deyil? Mən vətən xaini deyiləm, Qarabağı verməmişəm. Buraxın bu ölkədən çıxıb gedim. Bunlarsa düşünürdü ki, Müşfiq çıxıb nəsə edəcək. Çıxdım. Nə etdim? Sakit başıma dolanıram. Bəs siz mənə nə etdiniz? Bəlkə iş verdiniz? Bir adama bir söz deyirəmmi, ağız açırammı? Amma mənə ən çox yer eləyən o idi ki, Natiq Əfəndiyev dövlətə qarşı oldu, prezidentə qarşı çıxdı, onu 3 il 6 aydan sonra ömürlük həbsdən azad etdilər. Ələkrəm Hümbətov da, Surət Hüseynov da məndən tez azad edildilər. Məgər mənim günahım onların cinayətlərindən ağır idi?

Söhbəti qələmə aldı: İlkin Muradov       virtualaz.org