22.02.2016

Президент РОО Талышская диаспора Исмаил Шабанов поздравил соотечественников с Международным днем родного языка

В поздравлении, в частности, говорится:
"Дорогие соотечественники, языки являются самым важным инструментом сохранения, развития и возрождения всех народов в том числе  нашего талышского народа.
Мы обретаем родной язык в раннем детстве. Песни матери, народные сказки открывают нам окно в мир, эмоционально окрашивают настоящее, вселяют надежду и веру в будущее. В нем запечатлена историческая судьба, духовная мощь и национальная суть нашегонарода.
Без языка невозможно существование нации, это душа этноса, связующее звено между прошлым и будущим. И долг каждого из нас – бережно хранить и развивать народные традиции, язык и культуру, чтобы донести их до будущих поколений.
Все шаги, которые мы предпринимаем по сохранению нашего родного языка, не только содействуют сохранению языкового разнообразия родного края, но и укрепляют межнациональную солидарность, основанную на взаимопонимании и диалоге.
Безусловно, признание и уважение всех языков является ключом к сохранению мира – это задача политиков всех стран. Но спасти свой родной язык от исчезновения и забвения может каждый из нас, разговаривая в своей семье, со своими детьми на родном языке, приобщаясь через язык к духу народа, его традициям, духовным ценностям.
Дорогие соотечественники, желаю всем вам  хранить верность  родному языку, беречь его для будущих поколений!"

Президент РОО Талышская диаспора Исмаил Шабанов

И.А.Сикорский - Характеристика черной, желтой и белой рас в связи с вопросами русско-японской войны

Публичная лекция в пользу Красного Креста, читанная в университете св. Владимира 23 февраля 1904 года профессором И. А. Сикорским

Происхождение основных человеческих рас относится к глубочайшей биологической древности, которая должна быть измеряема сотнями тысяч лет. Как показывают исторические документы, а еще более — исследования остатков ископаемого человека, — различие основных рас ясно обозначилось с незапамятных времен. Не только наружные признаки, как, например, цвет кожи и волос, но даже форма и пропорции скелета и его частей у представителей трех рас обозначились с самой бесспорной очевидностью. Каким нарисован древний еврей или египтянин на стенах египетских гробниц, таким мы находим современного еврея и феллаха. Еще резче выступают признаки, свойственные скелету данной расы: монгольскую расу можно определить с совершенной точностью по костям скелета через несколько тысячелетий.
Но гораздо важнее тот факт, что также устойчивы и психические черты рас. Каким рисуют нам библейские пророки еврея, таким находим мы его и в наши дни. Французский психолог Рибо, приведя цитату из Юлия Цезаря, характеризующую древних галлов, восклицает: кто в этом описании не узнает современных французов!
Душевные и физические черты рас идут параллельно, как два устойчивых и упрочившихся ряда. При скрещивании и смешении рас, при образовании новых народностей и племен замечается поразительный факт, что проходят века и тысячелетия, а в смешанной расе наблюдается не объединение, не перерождение, не средний результат, а, напротив того, слившиеся расы остаются заметными, как два потока слившихся рек, воды которых еще весьма долго текут раздельными полосами — каждая со своим специфическим цветом. В смешанных расах, в народностях и племенах мы, большею частью, замечаем индивидов, принадлежащих к изначальным составным корням. Обширные антропологические разыскания, произведенные по почину Московского Общества Любителей Естествознания, Антропологии и Этнографии, показали, что в коренном русском населении существует два типа — славянский и финский — с их физическими особенностями. Но и духовные черты, присущие тому и другому корню, сохранились своим чередом. Таким образом, в русской нации объединились духовно: тонкое чувство и здравый ум славянина с несокрушимой волей, свойственной финскому племени; в результате получилась нация с более совершенными духовными чертами, чем те, которыми обладала каждая из составных частей. Впитав в себя финскую волю, славяне дали вновь возникшему племени (русскому) свой язык, свою душевную печать, свое тонкое чувство и природный ум. Подобным образом, галлы дали свою печать французскому народу, а германцы — немецкому, несмотря на то, что в состав каждой из этих наций входят и другие национальные части. Смешение рас может дать то выгодный результат, как, например, смешение славян с финнами, то результат печальный, как дало смешение талантливой древней греческой расы с позднейшими расами, наводнившими Элладу. Скрещивание турецких элементов с грузинами и кавказцами понижает физические и духовные свойства последних.
Приведенные примеры указывают на различие физических и нравственных качеств различных человеческих рас. Без сомнения, в идеальном и нравственном смысле все люди равны, но в биологическом или в биопсихическом отношении различие рас весьма существенно, и нравственный идеал должен состоять в том, чтобы низшие расы поднимались до уровня высших и более одаренных. Это и будет тем идеальным объединением человечества, в котором нравственный обмен явится новым фактором жизни. Душевные черты народа в соединении с вытекающей из них деятельностью составляют национальный дух. Он дорог народу как самая жизнь, и каждый народ отстаивает свои национальные черты как свое величайшее достояние. Многие войны возникают не в силу территориальных интересов, не из-за требований земельного простора, или необходимости открытия новых рынков и т. п. В этих условиях кроется только часть причин, вызывающих бедствия войны. Существуют и другие важнейшие мотивы войны: мы любим родную поэзию, родной очаг, родной язык, свою национальную нравственность, национальную душу. Каждый народ отстаивает это высшее национальное достояние, если этому достоянию угрожает опасность политическая, экономическая, в особенности — опасность биологическая или нравственная. Объясним нашу мысль примерами. В последние годы французские антропологи и биологи забили в набат по вопросу об истреблении слонов. Слоны бессовестно истребляются промышленниками для добывания слоновой кости, и скоро слон исчезнет с лица земли. То, над чем природа трудилась свыше миллиона лет, может навсегда исчезнуть — так рассуждают биологи — и требуют, чтобы слон не был истреблен до последнего экземпляра. Но точно так, как гибнет полезное животное, может погибнуть отдельный человек и целая раса. Великий поэт пал от руки субъекта, у которого:

Пустое сердце билось ровно,
В руках не дрогнул пистолет.

Пушкин погиб жертвою подлости клеветника-дегенаранта. Подобным образом, высоко одаренная нация погибла от руки варварских народов, которые не понимали, что в лице греков, истребляют величайшую биологическую и психическую ценность. Прошло две тысячи лет, и произведения рук и ума древнего грека хранятся в наших музеях, как высшие образцы человеческого творчества. Культурное человечество еще долго будет сожалеть о гибели древней греческой расы! Как погибли греки, так может погибнуть лучший сын природы от руки худшего. Славянин едва не погиб от меча тунгуса (гунна) и монгола. Отсюда вытекает естественное стремление рас к самосохранению, и — война с целью самозащиты.
Но война является не только актом самосохранения, но нередко она вытекает из потребности найти нравственный простор и свободу действий. Природа, частицу которой мы все составляем, стремится совершенствовать людей, старается создать лучшую людскую породу, насадить на земле высшие человеческие формы. Она заменяет гунна и монгола другими расами. Когда-то предки нынешних тунгусов — гунны со своим вождем Атиллою одолели всю Европу. Но они оказались не теми людьми, не той породы, какая нужна зиждущей природе. Теперь эти грозные воители стали очень скромными обитателями Сибири подобно тому, как страшные когда-то монголы превратились в заурядных казанских татар, продающих казанское мыло и скупающих старые вещи.
Война часто решает вопрос о праве нации на нравственное преобладание, на господство ее национального духа, который в экономии природы и в ее предначертаниях имеет такое же значение, как все биологические усовершенствования, вытекающие из эволюции.
Судьбы рас всецело зависят от их физических и нравственных качеств; этими качествами предопределяется будущность народов.
Из трех основных человеческих рас черная раса принадлежит к наименее одаренным на земном шаре. В строении тела ее представителей заметно более точек соприкосновения с классом обезьян, чем в других расах. Вместимость черепа и вес мозга черных меньше, чем в других расах, и соответственно тому духовные способности развиты меньше. Негры никогда не составляли большого государства и не играли руководящей или выдающейся роли в истории, хотя в доисторические времена были гораздо больше распространены численно и территориально, чем впоследствии. Наиболее слабую сторону черного индивидуума и черной расы составляет ум: на портретах всегда можно заметить слабое сокращение верхней орбитальной мышцы («мышцы мысли» по Duchenne'y), и даже эта мышца у негров анатомически развита значительно слабее, чем у белых; между тем она является истинным отличием человека от животных, составляя «специально человеческую мышцу». (Duchenne).
В согласии с этим стоит и другая особенность, а именно — то всеобщее стройное напряжение мускулатуры тела, которое соответствует вниманию, и которое придает фигуре белого человека отпечаток свежести, силы и энергии, не является у черного выдающимся или заметным физиогномическим фактом, отчего даже молодые субъекты этой расы кажутся старообразными и неуклюжими. Наконец, как лобная, так и лицевая мимика носят на себе следы неполной физиогномической дифференцировки, что даже выражено анатомически в частых сращениях тех лицевых мышц, которые у представителей других рас гораздо чаще встречаются разделенными; благодаря этому, лицо черного человека вообще представляется более грубым, лишенным тонкой экспрессии, в сравнении с лицом белого человека.
Желтая раса, в особенности в ее наиболее типичных представителях, носит на себе ясно выраженный отпечаток перевеса лобных мышц над лицевыми; благодаря этому, брови почти всегда стоят высоко, и лоб морщинист даже у молодых субъектов.
На основании таких мимических особенностей необходимо заключить, что, несмотря на развитое и дисциплинированное внешнее внимание, у желтой расы, тем не менее, не выработалась вековая привычка к напряженному умственному труду и к мыслительной настойчивости. Жизненная судьба желтой расы в Азии и Америке показывает, что желтые внимательны, настойчивы и неутомимы в мирном труде, земледелии, садоводстве, в мелкой технике, но они не создали ни наук, ни искусств, и, несмотря на их десятитысячелетнюю историю, ум у них не достиг той остроты и силы напряжения, которая переходит в ненасытимую жажду знания и в глубокую потребность интеллектуальной жизни, как это мы видим у белых. Среди войны, желтые, по свойству своего духа, легко становятся фанатичными, отдаваясь чувству и страсти, а не уму и соображению.
Белая раса обладает наиболее счастливым сочетанием душевных способностей, что выражается в равномерном, симметрическом развитии ума, воли и чувства. При таком складе души, белая раса могла осуществить в себе идеал всестороннего психического развития и явилась создательницей наук и искусств, устроительницей общественной и государственной жизни, творцом возвышенных религий и мировой поэзии, и улучшила самую жизненную обстановку при помощи несравненных механических и технических усовершенствований. Психическим прототипом белой расы явились древние греки.
Древнегреческая раса погибла в силу причин, еще не вполне выясненных, и хотя она продолжает жить этнически и географически, но в антропологическом отношении она больше не существует, и все умственно и художественно возвышенное — все классическое хранится ныне в музеях, галереях, библиотеках, как бесценное наследие великого духа греков.
Греки состояли из двух антропологических частей. На египетских изображениях, в описаниях Гомера, в характеристиках физиогномиста Полемона, грек представлен человеком высокого роста, блондином, со светлыми глазами, с высоким лбом, небольшим резко очерченным ртом. Вероятно это были эллины-пришельцы, которым Греция обязана больше всего. Но существовал и другой смуглый тип (вероятно пеласги-аборигены). Греческая народность состояла из кровного объединения этих двух составных антропологических частей (т. е. эллинов и пеласгов).
Характерическими чертами грека являются живость ума и чувства в соединении с сильной подвижной волей. Гиппократ и Аристотель с классической проницательностью и меткостью говорят о равновесии духа как об отличительной черте своих соотечественников. Мысль всегда принимала участие в душевных волнениях: оттого чувство грека не могло перейти ни в сплошную страсть, ни в фанатизм, как у желтых, где воля перевешивает ум. С другой стороны, сильное развитие чувства делало греков юными душой, по меткому слову Ренана, или детьми, как выразился египетский первосвященник перед Солоном. Ум был у грека так глубоко развит, что, по выражению Фукидида, грек весь состоял из мысли. Для грека мыслить было удовольствием, а умственная работа была легким трудом. Идеалом грека был Улисс, который «видел города и знал мысли множества людей». Тэн противополагает ум грека уму египтян: египтяне, на вопрос Геродота о причине разливов Нила, ничего не могли ответить, и даже у них по этому важному вопросу не было никаких предположений, а греки, для которых Нил не был так близок, составили три гипотезы о Ниле, и, критикуя гипотезы, Геродот предлагает четвертую. Тонкий, вечно ищущий, пытливый ум грека создал впервые то, чего до того времени не было в мире — чистую науку. Другие, тоже талантливые народы, например халдеи, сделав умственные успехи, поставили точку на пути своего развития; но грек неудержимо шел вперед по дороге ума.
Иные народы, например, семиты (Фулье), были слишком утилитарны — это были дельцы и негоцианты; грек был — ученый, мыслитель, художник. Для семита, например, произведения искусства были не более как предметы торговли, которые он фабриковал по шаблону; но грек, становясь фабрикантом, не переставал быть в то же время мыслителем и художником. Ум грека имел две стороны; воображением он витал в идеальном мире, а рассудком не выступал из пределов реальной жизни. Такова была эта несравненная крошечная раса! В подобной расе мог впервые развиться человеческий язык и поэзия до высоты истинной нервно-психической техники и художественности.
Классические греки антропологически погибли; они были отчасти истреблены физически посредством рабства и выселений, частью изменились и выродились, благодаря примеси многочисленной посторонней крови — албанцев, сербов, валахов, болгар, вестготов. Благодаря этим условиям раса погибла, и возник в связи с нею эллинизм второй и третьей руки. Вместо ума древнего грека у нового грека явилась хитрость и изворотливость; любовь к науке сменилась склонностью к биржевым махинациям и торгашеству; сильная воля и независимость уступила место сервилизму, который обратил грека в торгового и делового посредника.
Японцы состоят из смешения трех основных человеческих рас. Первыми появились на нынешней территории Японии народы негритянского племени, перекочевавшие сюда с Малайского архипелага. Лет за 800 до христианской эры (Wirth), Японию наводнили представители белой расы — айносы или айны, а тысячу лет спустя на Японский архипелаг явились желтые, которые подчинили себе аборигенов. Таким образом, Япония, главным образом, состоит из желтых. Японцы, несомненно, превосходят по своим душевным качествам других представителей желтой расы (китайцев, монголов и др.). Этим они обязаны, вероятнее всего, примеси к ним белой расы, т. е. айносов. Айносы очень близки по своим физическим и душевным чертам к русским, и Катрфаж (известный французский антрополог) называет даже айносов «русскими из Москвы», а Бельц (Baelz) признает их за племя, близкое к славянскому или тождественное. Но айносы численно подавлены желтыми, которые стремятся истребить их.
Японец мал ростом, желтокож, с типическими монгольскими раскосыми глазами, вертляв, подражателен, резок… Не будем судить нашего врага: он сам обратился к крайнему на земле суду — к силе, — пусть решает сила!
На вооруженную силу нации нельзя смотреть как на грубую силу и нельзя ее измерять, как это иногда делают, количеством тонн водоизмещения, силою штыков, размерами пушек, количеством военного фонда. Правда, и эти факторы составляют часть силы; но не в них главное дело! Наибольшее значение в войне имеет элемент психический — национальный дух и биологические достоинства народа. Война — не драка, не разбой, не убийство. Это — честный бой, с соблюдением требований долга и совести. На войне побеждает не тот, кто коварен и дерзок, но тот, кто храбр и мужествен. Война требует высших качеств души, высших нравственных достоинств! Как?! Там, где льется кровь, где друг друга убивают, там необходимы высшие качества души? Да! Такова психология войны, которую ведет великий народ. Не об убийстве думает воин, идущий в бой! Вот как описывает эти страшные и страшно-торжественные минуты русский писатель — участник последней восточной войны (Всеволод Гаршин): «Тогда все слилось в том смутном и невыразимом словами чувстве, какое овладевает вступающим в первый раз в огонь. Говорят, что нет никого, кто бы не боялся в бою, всякий не хвастливый и прямой человек на вопрос: страшно ли ему, ответит: страшно. Но не было того физического страха, какой овладевает человеком ночью, в глухом переулке, при встрече с грабителем; было полное, ясное сознание неизбежности и близости смерти. И дико, и странно звучат эти слова. Это сознание не останавливало людей, не заставляло их думать о бегстве, а вело вперед. Не проснулись кровожадные инстинкты, не хотелось идти вперед, чтобы убить кого-нибудь, но было неотвратимое побуждение идти вперед во что бы то ни стало, и мысль о том, что нужно делать во время боя, не выразилась бы словами: нужно убить, а скорее: нужно умереть».
Среди боя французского солдата охватывает чувство возвышенного долга. Русский солдат менее развит, он более прост, но природное глубокое чувство поднимает его на нравственную высоту. Вот как описывает русского солдата М. И. Драгомиров: «Уметь страдать, уметь умирать — вот основание солдатской доблести, свойственное русскому солдату в высокой степени; недаром про него сказано: «его мало убить, а нужно еще повалить», и это сказано врагом, а не другом». 
«Откуда берется эта стойкость? Она есть результат расовых особенностей русского простого человека… Русский человек во всем прост и естествен. И в этом открывается новая великая черта русского солдата; полное отсутствие какой-либо позы, рисовки. Он и в мысли не имеет, что приносит великую жертву; ему и в голову не придет вменять это себе в заслугу; равно как не придет в голову себя подбадривать похвальбами, славной и т. п. Одним словом, между, русскими солдатами нет героев, а есть только люди, исполняющие свой долг, даже до смерти, но исполняющие его просто, от сердца, потому «как может быть иначе? Коли приказано, так нужно сделать: вот и все». Та сила и велика, которая не сознает своего величия».
«Искалеченный на войне, русский солдат переносит страдания с изумительным терпением и покорностью судьбе. Верно заметили одной сестре милосердия, горевавшей, что нет Евангелия для чтения раненным, что им не нужно читать Евангелие, а нужно учиться на них чувствовать и понимать Евангелие. Человек массы, человек первобытного строя мысли, русский солдат разумеет себя не единицей, а частью великого целого, почерпает свою гордость и достоинство в инстинктивной вере в то, что его народ выше всех прочих народов и несет за него свою голову безропотно и не задумываясь».
«Умирает русский солдат просто, точно обряд совершает, по меткому выражению Тургенева: принеся родине жертву высшей любви, он отправляется на Тот Берег со спокойной совестью, ибо претерпел до конца, «претерпевший же до конца спасен будет…»
Таким образом, мужество и чувство долга — вот что наполняет душу солдата в бою. Величайшая смертельная опасность родит в человеке возвышенное настроение и делает его героем, забывающим о себе. Тот народ, который дает таких солдат, выходит победителем.
Есть две нации, которые обладают наивысшими качествами, необходимыми солдату. Эти нации — русские и французы. И те, и другие не боятся рукопашного боя, не страшатся штыковой атаки, но неудержимо идут вперед. Воители желтой расы, несмотря на свой фанатизм, лишены этих качеств. Во время Ахалтекинской экспедиции в Средней Азии, азиатские всадники, размахивая в воздухе саблями, стремительно бросались в атаку на русских, но они мчались в бой с завязанными глазами, потому что не могли перенести вида опасности, не имели сил глядеть прямо в лице смерти. Турки тоже не выдерживают рукопашного боя и бегут.
В современной русско-японской войне мы имеем дело с событиями и условиями, совершенно отличными от тех, с какими европейские народы привыкли иметь дело. Мы встречаемся здесь с расовой борьбой, но не в обычном вульгарном значении этих слов, а совершенно в ином смысле. Мы стоим в настоящую минуту лицом к лицу с крупным биологическим событием, которое выяснилось и поднялось во всей своей жизненной силе. Русский народ, по общему признанию даже народов Западной Европы, явился бесспорным распространителем европейской культуры среди народов желтой расы. Главным фактором здесь является глубокая биологическая основа. Ассимиляторская роль России сказалась самым положительным образом в два истекшие тысячелетия и привела к мирному, бескровному объединению финской и славянской народностей на обширной территории Восточной Европы (Бестужев-Рюмин).
В последние триста лет тот же процесс мирной ассимиляции перенесен русским народом в Сибирь и дошел до берегов Великого океана. Антропологические исследования, произведенные над населением Сибири, показали, что русскими уже порядочно распахана биологическая нива сибирских инородцев: повсюду возникло от смешанных браков здоровое, крепкое, духовно одаренное население, впитавшее в себя русскую душу и русский народный дух, словом — обнаружился великой важности факт плодотворного усвоения инородческим населением биологических и нравственных черт русского народного гения. Среди этой молчаливой великой работы природы, при полном развитии мирного процесса, японец стремительно врывается в спокойное течение широких событий и хочет повернуть гигантское колесо жизни в другую сторону. При первой вести об этом русский народ почуял в себе биение исторического пульса и встал как один человек на защиту своего исторического призвания — вливать свои здоровые соки в плоть и кровь, в нервы и душу монгольских племен, для которых он является высшей духовной и биологической силой.

http://www.e-reading.club/chapter.php/150309/40/Avdeev_-_Russkaya_rasovaya_teoriya_do_1917_goda._Tom_1.html

21.02.2016

Mircəfər Bağırovun namus üstündə güllələdiyi nazir

Azərbaycan tarixinin ən ziddiyyətli şəxslərindən biri də Mircəfər Bağırovdur. Onun ünvanına "yaxşı, ləyaqətli insan” sözləri də səsləndirilib, əksi də deyilib. Hətta məhkəməsində özü "məni güllələmək azdır, məni dörd hissəyə bölmək lazımdır”, deyən Bağırovun bir neçə cəhəti isə müzakirə oluna bilməzdi. Onlardan biri qətiyyətlilik, o biri isə çox ciddi şəkildə namus təəssübkeşliyi idi.
Moderator.az saytının təqdim edəcəyi xatirələrdə bu detal öz təsdiqini tapır. Xatirələr Sədnik Paşa Pirsultanlının "Mir Cəfər Bağırov yaddaşlarda" kitabından götürülüb.

"Müharibənin qızğın vaxtında Bağırov 416-cı Taqanroq diviziyası ilə görüşə gedir. Ayrılarkən əsgərlərə "kimin nə sözü var” deyə, müraciət edir.
Gənc bir əsgər əlindəki məktubu ona uzadır. Mircəfər soruşur:
- Məktubda nə yazılıb?
- Sizdən utanıram, yoldaş Bağırov.
- Yenə soruşuram, orada nə yazılıb?
Oğlan utana-utana Bağırova həqiqəti detir:
- Yevlaxın kəndindənəm. Mən cəbhəyə gəlməmişdən 6 ay qabaq toyumuz olmuşdu. Əsgərliyə gələndən sonra rayonumuza gələn milis rəisi nişanlımı görüb, ona gözü düşüb. Həmin gündən kənd sovetini və kolxoz sədrini gözümçıxdıya salıb ki, o gəlini mən düzəltməsəniz hər ikinizi ya cəbhəyə göndərəcəyəm, ya da həbs etdirəcəyəm. O gündən kolxoz sədri ilə kənd soveti qıza yalvarır ki, onsuz da yoldaşın cəbhədən qayıdan deyil. Sən ona razılıq ver, bizi də qana-qadaya salma. Nişanlım (əslində arvadıdır. Sadəcə Bağırovdan utanaraq elə deyir) da razı deyil. Məktubda yazır ki, özümü öldürməkdən başqa çarəm qalmayıb.
Mircəfər Bağırov oğlanı təyyarə ilə vətənə gətirir, milis rəisini, sədrləri və gəlini çağırır, hər şeyin doğru olduğunu biləndən sonra milis rəisini kəndin ortasında camaatın gözü qarşısında güllələyir, kolxoz sədrini və kənd sovetini döyüşün ön xəttinə göndərir. Gənc əsgərə deyir:
- Bu qeyrətli gəlinin məktubuna görə səni gətirdim. Səni öz kəndinə kolxoz sədri qoyuram. Bayaq gördüyün hadisə sənə ibrət olsun. Hər bir ailəyə namusla, qeyrətlə yanaş, hamıya o qeyrətli qadının kimi münasibət bəslə.
***
Mircəfər Bağırovun məhkəməsi aparılanda ondan şikayət edən adamların heç birinin üzünə baxmazmış. Yalnız bircə dəfə gənc bir qadın ondan şikayət edən zaman Bağırov onun üzünə baxır. Gənc qadın ondan soruşur ki, nəyə görə onun filan vaxtda nazir olan ərini güllələyib?
Bayaqdan susan Bağırov deyir:
- O suala mən yox, filan ünvanda yaşayan qadın cavab verə bilər.
Məhkəmədə fasilə elan olunur. Həmin qadını tapıb məhkəmə zalına gətirirlər. Qadın içəriyə girər-girməz ittiham kürsüsündə oturan Bağırova yaxınlaşaraq onun əlini öpür və sözə başlayır.
- Bu qadının əri nazir idi. Qızım da əlacsızlıqdan həmin nazirlikdə işləyəsi oldu. Sonra həmin nazir onu gördü, bəyəndi. Məcbur etdi ki, onun katibəsi kimi çalışsın. Qızım günlərin birində nazirin onu korladığını dedi. Mən də yoldaş Bağırova ərizə yazdım. Üçümüz birlikdə həmin nazirin kabinetinə girdik. Nazir yoldaş Bağırovu görən kimi qorxusundan yalvarmağa başladı. Məsələnin nə yerdə olduğunu bildi. Amma yoldaş Bağırov onu bağışlamadı, otağın küncündə güllələdi.
Bunu deyəndən sonra bayaq şikayət edən qadın Bağırovdan üzr istədi.
***
Mircəfər Bağırov pambıq yığımını yoxlamaq üçün xəbərsiz rayonların birinə gedir. Bu zaman rayon qabaqcıllarından olan Bəsti Bağırova onu qarşılayır, çaya dəvət edir. Çay süfrəsində Bağırovla yanaşı Bəstinin əri Qasım da oturur. Süfrəyə çayı Bəsti gətirirmiş. Bu zaman Bağırov onu diqqətlə seyr edir. Fikirləşir ki, Bəsti görəsən çayı ilk olaraq kimin qabağına qoyacaq. Bir də görür ki, budur, Bəsti birinci stəkanı əri Qasımın, ikincini isə Bağırovun qarşısına qoydu.
Bu Bağırova çox xoş gəlir və ucadan "Əhsən sənə, Bəsti” deyir.
***
Bağırov yağışlı gündə rayonların birindən Bakıya qayıdırmış. Qəfildən görür ki, yolun ortasında üç azyaşlı uşağı ilə bir qadın dayanıb və yağışa baxmayaraq yoldan keçən tək-tük maşınlara və adamlara əl açıb dilənir. Maşını saxlatdıraraq qadından soruşur:
- Bacı, niyə dilənirsən, dərdin nədir, de, bəlkə bir çarəsi olar.
- Qardaş, sən mənim dərdimə çarə edə bilməzsən. Bağırov yoldaşımı heç nədən, günahı olmadan həbs etdirib. Mən də dilənib pul yığıram ki, Bakıya gedim, onun qəbuluna düşüm.
- Ay bacı, kimdi yoldaşın, nə üstə tutulub? De, bəlkə sabah evinə qayıtdı.
- Qardaş, onu ancaq Bağırov evinə qaytara bilər. Mən də pul yığa bilmirəm ki, gedim onun qəbuluna.
Nə isə Bağırov özünü tanıtmadan qadının ərinin kimliyini öyrənir və Bakıya çatan kimi araşdırmağa başlayır. Məlum olur ki, həqiqətən də onun əri günahsız imiş. Elə həmin gün onu azad etdirir.
Səhəri gün evinə gedən kişini görən qadın heyrətlənir:
- Mən dilənib pul yığmışdım. Bağırovun qəbuluna gedəcəkdim.
- Ay arvad, mənim işimi elə sən düzəltmisən. Yolda gördüyün yoldaş Bağırovun özü olub... /avrasiya.net/

Ayətullah Meşkini, “Nəsihətlər” kitabından

◘İmam Cə’fər Sadiq (ə) buyurub: ”On dörd qüsul var: “Meyyit qüsulu, cənabət qüsulu, məssi-meyit qüsulu, cümə qüsulu, Qurban və Fitr bayramlarının qüsulu, Ərəfə gününün qüsulu, ehramdan ötrü alınan qüsul, Kə`bə evinə daxil olmaqdan ötrü alınan qüsul, Mədinəyə daxil olarkən alınan qüsul, hərəmə daxil olmaqdan ötrü alınan qüsul, ziyarətdən ötrü alınan qüsul, Mübarək Ramazan ayının on doqquz, iyirmi bir və iyirmi üçüncü gecələrində alınan qüsul. (Qeyd olunan ilk üç qüsul vacib, qalanları isə müstəhəb qüsullardandır. Bunlardan əlavə üç vacib qüsul da var ki, yalnız qadınlara məxsusdur.)

◘Əli ibn Əbutalib (ə) Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu nəql edir: “Mənim ümmətim on beş günaha aludə olduğu zaman onlardan ötrü bəla nazil olar; müharibədə əldə olunan qənimət xüsusi şəxslərin cibinə axar, camaatın əmanəti qənimət hesab olunar, zəkatı özlərinə zərər bilərlər, kişi öz qadınına itaət edər, ata-anaya zülm olunar, lakin dostlarla xoş rəftar olunar, rəhbərlər ən alçaq insanlardan ibarət olar, camat onlara qorxudan hörmət edər, məscidlərdə səs-küy olar, ipək paltarlar geyərlər, xanəndə kənizlər hazırlanar, saz çalınar və nəhayət, ümmət özlərindən əvvəlkilərə lə`nət edər. Belə bir zamanda qırmızı küləklərin yeri xaraba qoymasının və xilqətdə (məsx) əvəzolunmaların intizarında olun.”

◘Həzrət Sadiq (ə) buyurub: ”Nurədən istifadə etməyin müddəti on beş gündən birdir. Bu bir sünnədir. Hər kəs iyirmi bir gün keçdikdən sonra, nurə puluna malik olmazsa, Allahın hesabına borc alsın. Lakin, hər kəs qırx gün keçməsinə baxmayaraq nurə qoymazsa onun kəraməti yoxdur.”

◘Əsbəğ ibn Nəbatə Həzrət Əlinin (ə) belə buyurduğunu deyir: “Düz danışmaq əmanət, yalan xəyanət, ədəb böyüklük, uzaqgörənlik zirəklik, orta həddə yaşayış dövlət, israf yoxsulluq, yüngüllük zillət, səxavət tanışlıq, alçaqlıq qürbət, qəlbin yumşaqlığı təvazökarlıq, bacarıqsızlıq acizlik, nəfsani istəklərə itaət azğınlıq, vəfadarlıq meyar (yə`ni, bir kəsin dəyərini müəyyən etməkdən ötrü ölçüdür), xudpəsəndlik (özünübəyənmə) həlakət və səbr həyatın əsası və mehvəridir.”

◘Bir gün Həzrət Əli (ə) buyurdu: “İstəyirsinizmi ki, sizə ruzinin bol olmasından ötrü lazım olan səbəbləri bildirim?” Dedilər: “Bəli, ya Əmirəlmö`minin! Həzrət (ə) buyurdu: “İki namazı (zöhr və əsr, məğrib və işa) ardıcıl qılmaq və həmçinin sübh və əsr namazlarından sonra təqibat oxumaq, sileyi-rəhm, evin qabağını süpürmək, Allaha xatir din qardaşları ilə yoldaşlıq etmək, sübh tezdən qazanc dalınca getmək, bağışlanma diləmək, əmanətdarlıq, haq söz danışmaq (yə`ni, nahaq danışmaqdan uzaq olmaq), azan verənə cavab vermək (burada məqsəd ya, müəzzinin ardınca azanın cümlələrini təkrar etmək, ya da namazı əvvəl vaxtında, özü də camaatla birgə qılmaqdır. Çünki, müəzzin hamını namaza çağırdığı üçün namazı da camaatla əvvəl vaxtında qılmaq ona cavab hesab olunur.), ayaq yolunda olarkən sükut etmək (yə`ni, danışmamaq,) həris olmamaq, ne`mət sahibinə şükr etmək, yalandan and içməkdən uzaq olmaq, yeməkdən qabaq əlləri yumaq, süfrə üzərində olan çörək qırıntılarını yemək və hər kəs gündə otuz dəfə Allaha təsbih desə Allah da ondan yetmiş bəlanı uzaqlaşdırar ki, bu bəlaların da ən kiçiyi fəqirlikdir.

◘Əbu Səid Xidri Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu belə nəql edir: “Allah hər kəsə mənim əhli-beytimin məhəbbətini qismət edibsə, ona dünya və axirət xeyrini əta edib. Heç bir şübhə yoxdur ki, belə şəxslərin yeri behiştdir. Mənim əhli-beytimin dostlarının iyirmi xüsusiyyəti var ki, bu xüsusiyyətlərin onu bu dünyaya, onu isə axirətə aiddir. (Zahirən, burada məqsəd dostluq və məhəbbətlə yanaşı əməlin və vəzifələrin də yerli-yerində icra olunmasıdır.) Dünyaya aid olanlar bunlardır; zahidlik, elmə qarşı hərislik, təqva, ibadətə meyl, ölməmişdən qabaq tövbə, gecə namazını xoş halla qılmaq, camaatdan ümidi kəsmək, Allahın əmr və qadağalarına riayət etmək, dünyaya qarşı rəğbətsiz olmaq və səxavət. Axirətə aid olanları isə bunlardır; əməl dəftərini utanmamasından ötrü (sair insanların yanında.) açmazlar, ondan ötrü mizan qurulmaz, əməl dəftərini sağ tərəfdən verərlər, ona atəşdən xilas olma kağızı verərlər, üzü ağ olar, əyninə behişt paltarları geyindirilər, qohumları və yaxınlarından olan yüz nəfər barədə şəfaəti qəbul olunar, Allahın rəhmət nəzəri onun üzərində olar, başına behişt tacı qoyular və hesabsız behiştə daxil olar. Xoş Əhli-beyt (ə) dostlarının halına!!!”

◘Həmran ibn Əyn İmam Baqirdən (ə) İmam Cə’fər Sadiq (ə) barədə onun gözəl və ali xislətlərindən iyirmi üçünü nəql etmişdir: 
1. Həzrət (ə) gecə-gündüz min rükət namaz qılardı. Onun da Həzrət Əli (ə) kimi beş yüz xurma ağacı var idi ki, hər birinin altında iki rükət namaz qılardı. 
2. Namaz halında olarkən rəngi dəyişərdi. 
3. Namazda Allah qarşısında zəlil bir qulun əzəmətli bir padşah qarşısında dayandığı kimi dayanardı. 
4. Namaz halında bədəni titrəyərdi. 
5. Namazını elə qılardı ki, sanki bu, onun axırıncı namazıdır. 
6. Bir gün namaz halında olarkən əbasının bir tərəfi çiynindən sürüşdü. Namazını elə həmin halda da sona çatdırdı. Səhabələrindən biri ondan soruşdu: “Nə üçün əbanızı düzəltmədiniz?” Buyurdu: “Bilirsənmi kimin qabağında idim?“ Bəndənin namazından yalnız hüzuri-qəlblə qıldığı miqdarı qəbul olunar.” Həmin şəxs dedi: “Elə isə, biz həlak olduq!” Həzrət buyurdu: “Əsla! Allah bu nöqsanları nafilələr vasitəsilə ört-basdır edər.”
7. Hər gecə qaranlıq düşən zaman ya dirhəm və dinarlarla dolu olan pul kisələri, ya yemək, ya da odunla dolu xurcunları çiyninə atar, yoxsul və kimsəsizlərin evinə gəlib qapını döyər və onları qapıya gələn şəxsə verərdi. 
8. Fəqir və yoxsul kəslərə bir şeylər verərkən üzünü örtürdü ki onu tanımasınlar. Fəqir və yoxsullar o həzrətin (ə) vəfatından sonra onlara infaq edənin kim olduğunu başa düşdülər. 
9. Vəfatından sonra Həzrətə qüsul vermək istəyərkən gördülər ki, mübarək kürəkləri dəvənin dizləri kimi qabar bağlayıb. Bu fəqir və yoxsulların evlərinə daşıdığı yüklərin nəticəsində əmələ gəlmişdi. 
10. Bir gün həzrət (ə) xəz dəridən hazırlanmış bir əbanı çiyninə atıb harasa gedirdi. Yolda bir fəqir gəlib əbadan tutdu. Həzrət (ə) əbanı buraxıb yoluna davam etdi. 
11. Qışda xəzdən hazırlanmış paltarlar alar, istifadə edər, yayda isə onları satıb pulunu sədəqə verərdi. 
12. Ərəfə günü gözü dilənməklə məşğul olan bir dəstə insana düşdü. Üzünü onlara tutub buyurdu: “Vay olsun sizə! Belə bir gündə siz Allahdan başqasındanmı bir şey istəyirsiniz? Bu günlərdə Allahın lütf və rəhməti hər bir insana və hətta, ümid var ki, bətnlərdə olan körpələrə də şamil olar və onlar xoşbəxt olarlar. 
13. Anası ilə xörək yeməkdən həmişə çəkinərdi. Bir gün o həzrətdən (ə) soruşdular: “Ey Allah rəsulunun övladı! Siz hamıdan daha artıq ananıza qarşı xoş münasibətdə olursunuz. Bəs nə üçün onunla birlikdə yemək yemirsiniz?” Həzrət (ə) buyurdu: “Fikirləşirəm ki, birdən anamın meyli olduğu tikəni götürüb yeyərəm.”
15. İyirmi dəfə etdiyi həcc səfərində bir dəfə də olsun dəvəyə qamçı vurmadı. Dəvə ölən zaman dəvənin basdırılmasına göstəriş verirdi ki, yırtıcılar onun cəsədini yeməsin.
16. Bir kənizdən o həzrət (ə) barədə soruşdular. Kəniz dedi: “Müxtəsər deyim, ya müfəssəl?” Dedilər: “Müxtəsər.” Dedi: “Heç vaxt onun üçün nə yemək apardım, nə də yataq hazırladım.”
17. Bir gün həzrət (ə) onun qeybətini edən bir dəstəyə yetişdi. Dayandı və buyurdu: “Əgər düz deyirsinizsə Allah məni bağışlasın, yox əgər yalan deyirsinizsə sizi bağışlasın.” 
18. Əgər bir kəs onun hüzuruna elm öyrənməkdən ötrü getsəydi buyurardı: «Peyğəmbərin (s), qayğısına qalmağı tapşırdığı şəxslərə əhsən!»
19. Mədinə əhlindən olan yüz ailəli fəqiri öz himayəsi altına almışdı. 
20. Yetim, kor, miskin və binəva olan hər kəs süfrəsi başında oturarkən çox sevinərdi. Əgər, həmin kəs ailəli olsaydı həzrət (ə) onun ailəsindən ötrü də yemək göndərərdi.
21. Həmişə yeməmişdən öncə əvvəl yediyi miqdarda səqədə verib sonra yeməyə başlayardı.
22. Hər il yeddi səcdə üzvünün hər birindən bir qat dəri ayrılardı. Çünki, çox namaz qılmaqdan bu üzvlərinin dərisi sərtləşib qabar halına düşərdi. Həzrət (ə) dünyadan gedərkən də həmin hissələri onunla birgə dəfn etdilər.
23. Həzrət (ə) iyirmi il atasından ötrü ağladı. Nə zaman qarşısına yemək qoysaydılar Həzrətin mübarək gözlərindən yaş axmağa başlayardı. Bir gün xidmətçilərindən biri Həzrətdən soruşdu: “Ey Allah rəsulunun oğlu! Sizin bu qəm-qüssəniz bitmədimi?!” Buyurdu: “Vay olsun sənə! Yəqub peyğəmbərin on iki oğlu var idi. Allah birini gözünün qabağından apardı, ağlamaqdan gözləri kor oldu, saçı ağardı və beli büküldü. Halbuki, oğlu sağ-salamat idi. Mən isə öz gözümlə atam, qardaşım, əmim və on yeddi nəfərə yaxın qohumumun necə öldürülüb torpaq üzərinə düşməyini müşahidə etdim. Belə olduğu halda necə qəm-qüssəm sona yetsin?”

◘Zeyd ibn Suhan Əbdi Həzrət Əmirəlmö`mininə (ə) ərz etdi:
–Hansı qüdrət daha güclüdür?
–Nəfsin istəkləri.
–Hansı xarlıq daha zillətdir?
–Dünyaya həris olmaq.
–Hansı yoxsulluq daha çətindir?
–Dindarlıq və imandan sonra küfr və dinsizlik.
–Ən azdırıcı də`vət hansıdır?
–Mümkün olmayan şeyə də`vət.
–Ən üstün əməl hansıdır?
–Təqva və pəhrizkarlıq.
–Ən nicat verən əməl hansıdır.
–Mütəal Allahın yanında olanların arzusunda olmaq.
–Ən pis yoldaşlıq hansıdır?
–Allaha itaətsizliyi və Onun qarşısında günah etməyi sənin üçün yaxşı qələmə verən kəslə yoldaşlıq.
–Yaradılmışların ən bədbəxti hansıdır?
–Öz dinini dünyasına satan şəxs.
–Yaradılmışların ən qüvvətlisi hansıdır?
–Səbr və təmkinli şəxs.
–Yaradılmışların ən xəsisi hansıdır?
–Dinin icazə vermədiyi yollarla qazanc əldə edib onu dinin icazə vermədiyi yerlərdə də sərf edən.
–Camaatın ən zirəki hansıdır?
–Özünün səhv, yaxud düz yolda olduğunu dərk edib yanlışlıqdan hidayətə üz tutan.
–Ən təmkinli və ən dərrakəli kəs kimdir?
–Qəzəblənməyən kəs.
–İnsanlardan kim daha güclü və möhkəm fikir və rəyə malikdir?
–Camaatın onu özünübəyənən, xudbin və lovğa hesab etmədiyi və dünyanın aldadıcı bər-bəzəyinə, ləzzətlərinə uymayan şəxs.
–İnsanların ən axmağı kimdir?
–Dünyanın fani və müvəqqəti olduğunu bilə-bilə ona bel bağlayıb məftun olan kəs.
–Ən əfsuslanacaq insan kimdir?
–Dünyasını da, axirətini də əldən verən kəs. Həqiqətdə də bu, açıq-aşkar bir zərərdir.
–İnsanların ən koru kimdir?
–Allahdan qeyrilərindən ötrü əməl edib mükafatı Allahdan almaq arzusunda olanlar.
–Ən üstün qənaət (qane olma) hansıdır?
–Dinə bağlı olan müsibət.
–Allah-təala yanında ən sevimli əməl hansıdır?
–Ali-Məhəmmədin fərəcinin intizarında olmaq.
–Allah yanında insanların ən üstünü kimdir?
–Allahdan ən çox qorxan və ən təqvalı və bir də dünyaya qarşı ən rəğbətsiz olan.
–Allah yanında ən bəyənilmiş söz hansıdır?
–Onu çox yad etmək, dua və münacatla məşğul olmaq, Onunla razü-niyaz və təvazö edərək qarşısında öz acizliyini e`tiraf etmək.
–Ən düz söz nədir?
–Allahdan başqa bir mə`bud olmadığını iqrar etmək (yə`ni, “La ilahə illəllah” kəlməsi).
–Allah-təala yanında ən böyük əməl hansıdır?
–Təslim (yə`ni, Allahın göndərdiyi bütün qanunlara “niyə-nə üçün” demədən sözsüz tabe olmaq və başı aşağı salaraq ona itaət etmək) və zöhd (yə`ni, zahidlik.)
–İnsanların ən düz danışanı kimdir?
–Hər yerdə və hər bir danışığında düz danışan kəs.

◘İmam Cə’fər Sadiq (ə) Həzrət Peyğəmbərin (s) ümmətə belə tapşırdığını buyurur: “Ey ümmət! Allah-təala iyirmi dörd xisləti sizin üçün bəyənməyib və sizdən ötrü bu xislətlərə qadağa qoyub. Həmin xislətlər bunlardır: namaz halında olarkən (bir şeylə, yaxud bədənin hər hansı bir üzvü ilə məsələn barmaqla, yaxud saqqalın tükü ilə) oynamaq, sədəqə verərkən minnət qoymaq, qəbristanlıqda gülmək, icazə olmadan evlərə daxil olmaq, həyat yoldaşının övrətinə baxmaq, cinsi əlaqədə olarkən danışmaq, işa namazını qılmamış yatmaq, övrətini örtməmiş açıq havada qüsul almaq, sübh namazı qılarkən azan və iqamə arasında danışmaq, tufan zamanı dəniz səfərinə çıxmaq, ətrafı daşla tikilməyən damın altında yatmaq, bir otaqda tək yatmaq, heyz halında olan qadınla yaxınlıq etmək, cünub olduqdan sonra qüsul almamış yenidən yaxınlıq etmək, cüzam xəstəliyinə tutulmuş şəxslə bir zira (dirsəkdən barmaqların ucuna qədər olan miqdar) ara verməmiş söhbət etmək, axar suyun kənarında idrar etmək, ayaqqabını ayaq üstə geyinmək, qaranlıq otağa çıraqsız girmək və namaz məkanını aradan aparmaq. (Bütün bu işlərin hamısı məkruhdur, yalnız iki məsələdən başqa. Bu iki məsələ dində haram edilmişdir: 1) Evlərə icazəsiz daxil olmaq. 2) Heyz halında olan qadınla yaxınlıq etmək.

◘Zümrət ibn Həbib deyir ki, bir gün Peyğəmbərdən (s) namaz barədə soruşdum. Həzrət (s) belə buyurdu: “Namaz dinin vacib əməllərindəndir, Allahın bu əməldən xoşu gəlir və Onun razılığına səbəb olar, peyğəmbərlərin təriqətindəndir, mələklərin məhəbbətini cəlb edər, iman və hidayətdir, mə`rifət nurudur, ruzini bərəkətli edər, bədənin rahatlığıdır, şeytanın bu əməldən heç xoşu gəlmir, kafirlər müqabilində bir silahdır, duanın müstəcab və əməllərin qəbul olmasına səbəb olar, mö`minin axirət azuqəsidir, ölüm mələyi yanında insanın şəfaətçisidir, qəbirdə insana həmdəm və bədənin altında fərşdir, Nəkir və Münkərin cavabıdır, məhşərdə bəndənin başının tacı, üzünün nuru, bədəninin libası, atəşlə onun arasında həm pərdə, həm hüccətdir, onun Cəhənnəmdən nicat tapmasına və Sirat görpüsündən asan keçməsinə səbəb olar, Behiştin açarı, onun qiymətidir, Hurul-eynin mehr və məhəbbətinə səbəb olar, bəndələri ən uca məqamlara çatdırar. Çünki, namaz ibadətin bir çox növlərini, o cümlədən, təsbih, təhlil, təkbir, təmcid və təqdis kimi zikrləri, Allahla münacat dua və s.ni özündə birləşdirir.

◘Həzrət Əlidən (ə) Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu nəql edirlər: “Elm öyrənin (Məqsəd üsuli-əqaid, əxlaq və əhkam kimi dini elmləri öyrənib onlara əməl etməkdir.) çünki, onu öyrənmək həsənə, mütaliəsi təsbih, bəhsi cihad, öyrədilməsi sədəqə, onu əhlinə əta etmək ibadətdir. Çünki, elm halalı haramdan ayırma vasitəsidir; onu öyrənəni Behiştə aparar, tənhalıqda insanın dostu, qorxu zamanı həmdəmi, çətinliklər zamanı yol göstərəni, düşmən müqabilində silahı, dostlar arasında ziynətidir. Allah elm vasitəsi ilə bə`zi insanları yüksəldib xeyir işlərdə insanların rəhbəri və müqtədası qərar verər. Gözlər həmin insanların əməllərinə dikilər, onların getdiyi yol hamı üçün nümunə olar, mələklər onlarla dostluq etməyə rəğbət bəsləyər, namaz qılarkən qanadlarını onlara sürtər; elm qəlblərin həyatı, gözlərin nuru və bədənlərin qüvvətidir. Allah alimləri dünyada da, axirətdə də yaxşı insanların cəmiyyətində qərar verər və onları yaxşı əməl sahibləri ilə dost edər; elm Allaha ibadət və itaət etməyə, Onun yeganəliyini iqrar etməyə, Ona doğru mə`rifətə, sileyi-rəhmə səbəb olar, elm əməlin rəhbəri, əməl isə onun ardıcılıdır, Allah elmi xoşbəxtlərə nəsib edər, bədbəxtləri isə ondan məhrum edər.

◘Əbuzər deyir: “Bir gün Peyğəmbər (s) məsciddə oturmuşdu. Məscidə daxil oldum. Fürsəti qənimət bilib həzrətə (s) yaxınlaşdım. Üzünü mənə tutub buyurdu: 
–Əbuzər, məscidin təhiyyəti var.
Ərz etdim:
–Məscidin təhiyyəti nədir, ya Rəsuləllah?
Buyurdu: 
–İki rəkət namaz.
Ərz etdim:
–Ya Rəsuləllah, siz bizə namazı tövsiyə edirsiniz. Bilmək istəyirəm ki, namaz nədir?
Həzrət buyurdu:
–Namaz əməllərin ən üstünüdür. Hər kəs istəyir az yerinə yetirsin, hər kəs də istəyir çox yerinə yetirsin.
–Ya Rəsuləllah, Allah yanında ən sevimli əməl hansıdır?
–Allaha iman və Onun yolunda cihad.
–Gecənin hansı vaxtı daha fəzilətlidir.
–Namazın ən fəzilətli hissəsi hansıdır?
–Gecə yarısıö
–Uzun qunutu.
–Hansı sədəqə daha üstündür?
–Yoxsul olan vaxtında ehtiyaclı olan qocaya verilmiş sədəqə.
–Ya Rəsuləllah, oruc nədir?
–Allahın qat-qat artıq əvəzini verəcəyi və dinin yerinə yetirilməsi vacib olan əməllərindən biri.
–Bəs, hansı bəndənin azad edilməsi daha artıq savaba malikdir?
–Qiyməti ən baha olub, sahibi yanında ən nəfis hesab edilən qulun.
–Ən əfzəl cihad hansıdır?
–Atından salınaraq qanı tökülən cihad.
–Qur`anın ən üstün ayəsi hansıdır?
–Ayətəl-kürsi.
–Ya Rəsuləllah, peyğəmbərlərin sayı neçədir?
–Yüz iyirmi dörd min.
–Mürsəl peyğəmbərlərin sayı neçədir?
–Üç yüz on üç nəfər.
–Birinci peyğəmbər kim olub?
–Həzrət Adəm (ə)
–Ya Rəsuləllah, həzrət Adəm (ə) də mürsəl peyğəmbər  olub?
–Bəli, Allah-təala onu Öz qüdrət əli ilə yaradıb Öz ruhundan ona ruh verdi. Əbuzər, peyğəmbərlərdən dörd nəfəri–Adəm, Şiys, Əxnux, yə`ni İdris (birinci dəfə yazı yazan şəxs) suriyalı olmuşdur. Dörd nəfəri də ərəb olmuşdur; Hud, Saleh, Şüeyb və sənin peyğəmbərin Məhəmməd. İsrailli peyğəmbərlərin birincisi Musa (ə), axırıncısı da, İsa (ə) olmuşdur. Bu iki peyğəmbər arasında da Bəni-İsrailə altı yüz peyğəmbər göndərilmişdir.
–Ya Rəsuləllah, Allah tərəfindən neçə kitab nazil olmuşdur?
–Dörd kitab. Əlli səhifə Şeys peyğəmbərə, otuz səhifə İdris peyğəmbərə, iyirmi səhifə İbrahimə, Tövrat, İncil, Zəbur və Qur`an.
–Ya Rəsuləllah, İbrahimin səhifəsi nə idi?
–Orada olanların hamısı məsəl və öyüd-nəsihətlərdən ibarət idi. O cümlədən orada belə yazılmışdı: “Ey məğrur padşah! Mən səni dünya malı cəm etməkdən ötrü göndərməmişəm, Mən səni bu vəzifəyə qoymuşam ki, qoymayasan məzlumların ahı Mənim dərgahıma ucalsın. Mən məzlumun duasını kafir də olsa geri qaytarmaram. Ağıllı insan heç bir üzrü olmadığı halda gərək öz vaxtının bir hissəsini öz Pərvərdigarı ilə münacata, özündən haqq-hesab çəkməyə, yaradılış aləmi barədə təfəkkür və düşüncəyə, halal ləzzətlərdən istifadə etməyə sərf etsin. Eləcə də, ağıllı şəxs gərək öz zəmanəsinin vəziyyətindən agah olsun, öz işləri ilə məşğul olsun, dilini artıq danışıqdan və faydasız sözlərdən qorusun. Ağıllı insan gərək daim üç şeyin ardınca olsun; yaşayışının rifahı və islahı, axirət tədarükü və halal ləzzətlər ardınca.”
–Musanın kitabı hansı dildə idi.
–İbrani dilində. Orada belə yazılmışdı: “Təəccüb olunmalı şəxs o kəsdir ki, öləcəyini yəqin bilir, lakin şadlıq edir və o kəs ki, atəşin mövcudluğuna yəqini var, lakin gülür və o kəs ki, dünyanın insanları tar-mar etdiyini görür, lakin ona bel bağlayır və e`tibar edir və o kəs ki, qəza-qədərə imanı var, lakin yersiz təlaş edib çalışır və o kəs ki, sabahın haqq-hesabına yəqini var, lakin əməl etmir.”
–Ya Rəsuləllah, sizə nazil olan Qur`anda elə bir şey varmı ki, İbrahimin və Musanın da səhifələrində olmuş olsun?
Həzrət (s) bu ayələri oxudu: 
Öz nəfsini paklayan, Rəbbinin adını zikr edib namaz qılan nicat tapdı. Siz dünya həyatını seçirsiniz, axirət isə daha xeyirli və əbədidir. Həqiqətən bunlar əvvəlki səhifələrdə də var idi. İbrahimin və Musanın səhifələrində.
–Ya Rəsuləllah, mənə bir nəsihət ver.
–Sənə təqvalı olmağı tapşırıram. Bu bütün işlərin başıdır.
–Bir az da artırın.
–Qur`an oxumağı əldən vermə və Allahı çox yad et. Belə etsən, səni də asimanda yad edərlər və nurani olarsan.
–Bir az da əlavə edin.
–Cihadı unutma, çünki o, mənim ümmətimin dünyaya arxa çevirməsidir.
– Bir az da əlavə edin.
–Sənə uzun-uzadı sükutu tövsiyə edirəm. Çünki, bu əməl şeytanı uzaqlaşdırar, sənə din işlərində kömək edər.
–Bir az da artırın.
–Çox gülməkdən çəkin. Bu iş qəlbi öldürər və üzün təravətini aparar.
–Bir az da əlavə edin.
–Həmişə özündən aşağıdakılara nəzər sal, özündən yuxarıdakılara yox. Əgər belə etsən Allahın sənə verdiyi ne`mətləri dəyərsiz hesab etməzsən.
–Bir az da əlavə edin.
–Öz qohumlarınla sənə qarşı bədrəftar olsalar da, xoş rəftar et.
–Bir az da əlavə edin.
–Yoxsulları və onlarla yoldaşlığı sev.
–Bir az da əlavə edin.
–Acı olsa da həmişə haqqı de.
–Bir az da əlavə edin.
–İlahi işlərdə heç kəsin danlağından qorxma.
–Bir az da əlavə edin.
–Özündə olan eyibləri başqalarında axtarma, öz etdiyin işlərə görə başqalarına qəzəblənmə. Kişi üçün bu eyib bəsdir ki, bu üç xislət onda olsun; eyni bir eybi özündə görmür, başqalarında görür, özündə pis və qəbih işlər var, lakin, həmin işləri başqalarında görəndə utanır və nəhayət, üçüncüsü budur ki, boş-boş məsələlər üstündə öz yoldaşını incidir. Ey Əbuzər! Tədbir kimi əql, günahdan çəkinmək kimi təqva və pəhrizkarlıq və gözəl əxlaq kimi də əsil-nəcabət yoxdur.”

◘Həzrət Sadiq (ə) buyurur: “Atamdan Qur`anda və Peyğəmbər (s) sünnəsində haram olan cinsi yaxınlıqlar barədə soruşdular. Buyurdu: Bunlar otuz dörddür, on yeddisinin adı Qur`anda, on yeddisinin adı isə Peyğəmbər (s) sünnəsində göstərilib. Qur`anda buyurulanlar bunlardır:
Zina; atanın arvadı ilə evlənmək; ana ilə yaxınlıq; öz qızı ilə yaxınlıq; bacı ilə yaxınlıq; bibi ilə yaxınlıq; xala ilə yaxınlıq; qardaşın qızı ilə yaxınlıq; süd anası ilə yaxınlıq; süd bacısı ilə yaxınlıq; qayınana ilə yaxınlıq; yaxınlıq etdiyi qadının qızı ilə yaxınlıq; doğma oğulun arvadı ilə yaxınlıq; iki bacı ilə yaxınlıq (biri öldükdən sonra ikincisi ilə evlənmək haram deyil); heyz halında olan qadınla yaxınlıq; e`tikaf halında yaxınlıq.
Sünnədə göstərilən haram yaxınlıqlar isə bunlardır:
Mübarək Ramazan ayının gündüzlərində olan yaxınlıq; “lian” edilmiş qadınla evlənmək; ehram halında öz qadını ilə yaxınlıq; ehram halında evlənmək, yaxud qarşı tərəf ehram halında olarkən onunla evlənmək; “zihar”dan  sonra kəffarə verilməmiş edilən yaxınlıq; müşrik qadınla evlənmək; doqquz dəfə talaq verilmiş qadınla evlənmək

◘Fəzl İbn Yəssar deyir: “Həzrət Sadiq (ə) buyurmuşdur ki, hər kəs şərab içsə qırx gün namazı qəbul olunmaz. Əgər bu günlərdə namaz qılmazsa əzabı iki qat olar. Hər kəs əvvəl qırx mö`min qardaşı üçün dua edib sonra özü üçün dua etsə, Allah həm onun duasını qəbul edər və həm də onun qardaşları barədə etdiyi duaları.”

◘Yenə İmam Cə’fər Sadiq (ə) buyurub: “Elə ki, bir mö`min dünyadan getdi və mö`minlərdən qırx nəfəri onun dəfn mərasimində iştirak edib “Pərvərdigara, biz onun barəsində yaxşılıqdan başqa bir şey bilmirik, Sən Özün onun vəziyyətindən daha agahsan.” - desələr Allah tərəfindən xitab olunar: “Mən sizin sözünüzü qəbul etdim və onun sizin xəbəriniz olmadığı günahlarını da qəbul etdim.” (Bir şərtlə ki, əqidəsi səhih olmuş olsun.)

◘Həzrət Əli (ə) Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu nəql edir: “Müsəlman qarnının altında (insanın cinsiyyət üzvünün ətrafında) olan tükləri təmizləməyi qırx gündən artıq tə`xirə salmamalıdır.”

◘Həzrət Riza (ə) ata-babalarından (ə) həzrət Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu nəql edir: “Me`racda olarkən ərşdən asılmış bir kişi gördüm ki, öz qohumlarından şikayət edirdi. Ondan soruşdum: “Şikayət etdiyin qohumunla sənin aranda nə qədər fasilə var?” Dedi: “Qırx ata.” (yə`ni insan gərək bacardığı və tanıdığı qədər öz ata-babalarını yad edərək, hətta, qırx nəsil özündən qabaqkıların da, əldən vermiş olduqları əməlləri yerinə yetirib, onlar barəsində dua və ehsan etsin.)

◘Yenə də həzrət Peyğəmbərdən (s) nəql olunur: “Mənim ümmətimdən hər kəs camaatın ehtiyac duyduğu məsələlər barədə qırx hədis əzbərləyib (onlara çatdırsa), Allah-təala Qiyamət günü onu fəqih kimi məhşur edər.”

◘Həzrət İmam Cə’fər Sadiq (ə) Peyğəmbərin (s) Həzrət Əliyə (ə) vəsiyyətlərində belə buyurduğunu nəql edir: “Mənim ümmətimdən olan hər kəs Allahın razılığını qazanmaqdan ötrü qırx hədis əzbərləsə, Allah-təala Qiyamət günü onu peyğəmbərlər, siddiqlər, şəhidlər və salehlərlə məhşur edər. Bunlar çox gözəl dostlardır.” Həzrət Əli (ə) ərz etdi: “Ya Rəsuləllah, bu hədislərdə məqsəd nədir?” Həzrət buyurdu: “Məqsəd budur ki, heç bir şəriki olmayan yeganə Allaha iman gətirəsən, Ondan başqa heç kəsə pərəstiş etməyəsən, fərəh və həvəslə dəstəmaz alıb namazlarını öz vaxtında qılasan, çünki, heç bir üzrü olmadan namazı tə`xirə salmaq Allahın qəzəbinə səbəb olar, zəkat verəsən, Mübarək Ramazan ayının orucunu tutasan, imkanın çatsa Allah evinin ziyarətinə gedəsən, ata-ananı incitməyəsən, yetimin malını haqsız yerə yeməyəsən, riba yeməyəsən, şərab və heç bir məstedici içki içməyəsən, ləvat etməyəsən, söz gəzdirməyəsən, yalandan Allaha and içməyəsən, israf etməyəsən, heç kəs barəsində istər yaxın olsun, istərsə də uzaq, yalandan şahidlik etməyəsən, böyük, kiçik hər kəsdən haqqı qəbul edəsən, zalıma - yaxın qohumun olsa da, e`timad etməyəsən, nəfsani istəklərinə uymayasan, pakdamən qadınlara böhtan atmayasan, azacıq da olsa riya etməyəsən, çünki, azacıq riya Allaha şərik qoşmaq deməkdir. Eyiblərini üzlərinə vurmaqdan ötrü balaca boylu insana “balacaboy”, hündür boylu insana da “uzunduraz” deməyəsən, Allahın yaratdıqlarından heç birini məsxərə etməyəsən, bəla və müsibətlər müqabilində səbirli olasan, Allahın verdiyi ne`mətlərə görə Ona şükür edəsən, özünü etdiyin günahların cəzasından amanda hiss etməyəsən, Allahın rəhmətindən naümid olmayasan, günahlarından tövbə edəsən, çünki, tövbə edən günahı etməyən kimidir. Günahı israrla təkrarlamayasan və ardıcıl olaraq istiğfar edəsən. Günahda davamlı olmaq Allahı və peyğəmbərləri məsxərəyə qoymaq deməkdir. Bil ki, sənə yetişən hər hansı bir şey (Alahın təqdirinə uyğun olaraq) qarşısıalınmazdır və əlinə gəlməyən bir şeyin də yetişməsi qeyri-mümkün olmuşdur. Camaatı razı salmaqdan ötrü Allahı qəzəbləndirmə və heç vaxt dünyanı axirətdən üstün tutma. Çünki, dünya fani və müvəqqəti, axirət isə əbədidir. Əlində olanları xəsiscəsinə qardaşlarından gizlətmə. Batinin də zahirin də bir olsun, zahirin gözəl batininsə çirkin olmasın, çünki, belə olsa münafiq hesab olunarsan. Yalan demə, yalançılarla yoldaşlıq etmə və onlarla əlaqə saxlama, haqq sözü eşidəndə qəzəblənmə, özünə, həyat yoldaşına və övladlarına qarşı bacardığın qədər ədəbli ol, elminə əməl et, Allahın yaratdıqlarına qarşı düzgün rəftar et, onlarla nahaq davranma, qohumlara və yadlara qarşı sərt və xırdaçı olma, zülümkar və qəddar olma, “Sübhanallah” və “La ilahə illəllah” zikrlərini çox təkrar et, çoxlu dua et, ölümü və ölümdən sonrakı həyatı (məadı, cənnət və cəhənnəmi) çox yad et, çoxlu Qur`an oxu və öz rəftarını da ona uyğunlaşdır, mö`min və mö`minələrə ehsan etməyi qənimət bil, diqqətli ol, özün üçün bəyənmədiyin bir şeyi başqalarına da rəva bilmə, xeyir işdən bezmə, öz yükünü başqasının çiyninə atma. Elə ki, bir kəsə yaxşılıq etdin, bu yaxşılığına görə ona minnət qoyma. Dünyanı özün üçün zindan bil ki, Allah da sənə behişt qismət etsin. Hər kəs bu dediyim qırx hədisi əzbərləyib onlara əməl etsə və ümmətə çatdırsa Allahın rəhməti sayəsində behiştə gedər. Belə bir şəxs Allah yanında peyğəmbərlər və vəsilərdən sonra ən sevimli bəndələr hesab olunar və Qiyamət günü peyğəmbərlər, vəsilər, şəhidlər, salehlər və siddiqlərlə məhşur olar. Bunların nə gözəl dostları var!!!”

◘Həzrət Sadiq (ə) buyurub: ”Hər bir bəndə qırx yaşına qədər genişlik və rahatlıqda olur. Elə ki, qırx yaşına çatdı Allah-təala onun əməllərinə nəzarət edən mələklərə əmr edər ki, Mən Öz bəndəmə uzun ömür verdim. Artıq, bundan sonra onun hər bir kiçicik əməllərini də diqqətlə yazın və ona qarşı daha tələbkar olun.”

Ayətullah Meşkini, “Nəsihətlər” kitabı. 
Tərcümə edən: Xəlifə Həmidov
Nəşr edən: Şəhriyar

20.02.2016

Cənub zonası hədəfdə

Kanadanın zənci məhəllələrindən bic doğulan uşaqları cənub bölgəsinə kim doldurmuşdu?

Göndərlən uşaqlar özləri ilə 16 cür xəstəlik də gətirdilər

“Əgər istəyirsənsə bu millətin ən güclüsünü məhv edəsən, onu özcə bir genetik qan qrupu ilə birləşdirəsən, vəssalam”

 Araşdırma materiallarına görə, 1973-cü il “Monreal yığıncağı” (ona Kanada mətbuatı “Monreal konfransı” da deyirdi) yerli kəşfiyyat generalı Adriano Santın qəribə bir açıqlaması ilə öz işini saxladı. Dünyanın 60 ölkəsindən gələn təmsilçilər fikirlərini bitirmədən vətənlərinə döndülər.
 General iddia edirdi ki, Kanadanın Edmonton və Çerçill yaşayış məntəqələrinin zənci məhəllələrindən yığılmış 108 qeyri-qanuni doğulan uşaq Sovet İttifaqının himayəsinə keçəcək. Kəşfiyyatın məlumatına görə bu qeyri-qanuni doğulan zənci uşaqların demək olar ki, hamısı Azərbaycana göndərilməli, respublikanın ayrı-ayrı şəhər və rayon yaşayış məntəqələrində məskunlaşdırılmalı idi.
 Kreml qeyri-qanuni doğulan uşaqları Azərbaycan xəritəsinə əsasən bölmüşdü. “Təyinat” maraqlı idi. Bölgü üçün “xüsusi komissiya” yaradılmış, keçmiş İttifaqının Səhiyyə Nazirliyi, Xarici İşlər Nazirliyi və Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi tərəfindən (Akademik S.Smirnov, diplomat O.M.Petrov, L.D.Farsov, general İ.M.Maydanov) sənədlərə imza atmışdı.
 Məsələn, Kanadanın küçə və meydanlarına atılmış qeyri-qanuni doğulan uşaqların Azərbaycan xəritəsinə əsasən bölünməsi həm ciddi, həm də maraqlı idi. Uşaqlar yeddi müxtəlif qrupa ayrılmış, hər qrup üçün də əvvəlcədən nəzərdə tutulmuş şəxslər ayrılmışdı.
 Araşdırma materiallarına görə “Adrian qrupu” Lənkəran-Astara zonasını, “Xiva” qrupu Gəncə-Qazax, “Monitoba” qrupu Bakı və ətraf kəndlərini, “Yunan” qrupu Qarabağ ərazilərini,... və s. əhatə etməli idi.
 Lənkəran-Astara bölgəsinə ayılmış “Adrian qrupu”na rusiyalı psixoloq, professor S.V.Krassavçik başçılıq edirdi. Qrupdakı uşaqların yaş həddi isə dörd yaşdan altı yaş arasında idi. Ən maraqlısı da bu idi ki, cənub bölgəsinə ayrılmış uşaqların heç biri həkim müayinəsindən keçməmiş, heç birinin “Sağlamlıq Arayış”ları yox idi. Adsız və ünvansız olan “Adrian qrupu”ndakı 47 uşaq Lənkəran, Astara, Masallı, Cəlilabad, Biləsuvar, İmişli... rayonları arasında paylanıldı. Dünyanın başqa bir qütbündə qeyri-qanuni doğulan uşaqların birdən-birə bu zonada görünməsi rayonlara ciddi psixoloji təsir etmiş, ərazilərin əsasən “immunitet” strateji planlarını alt-üst etmişdi.
 Məsələn, həmin vaxt regionun sərhəd qoşunlarındakı həkimi, professor İ.İ.Stepanenko Səhiyyə Nazirliyinin 2 saylı Baş İdarəsinə (bu idarə sənədlərdə “məxfi idarə” kimi qeyd olunur) yazırdı: “Regiona gətirilmiş qeyri-qanuni doğulan uşaqlar üçün heç bir reabilitasiya mərkəz yoxdur... Artıq ərazilərdə bizə məlum olmayan və yaxud az məlum olan xəstəliklər yayılmaqdadır. Bu da, orqanizmdə genetik kodların zədələnməsinə... tədricən itməsinə aparıb çıxaracaq...”
 Araşdırma materiallarına görə Lənkəran, Masallı yaşayış məntəqələrində yerləşdirilmiş qeyri-qanuni doğulan uşaqlarda keçici xəstəliklərin simptomları aşkarlandı. Bir gündə Lənkəranın Göyşabaş və Girdani yaşayış məntəqələrindəki uşaqlar arasında baş-beyin funksiyalarının pozulması müşahidə olunur. Həmin ərazidə Kanadanın zənci məhəllələrində qeyri-qanuni doğulan on bir uşağa yaşamaq hüququ verilmişdi. Əslində infeksiyanın da mənbəyi elə həmin uşaqlar idi.
 Məlumata görə 1973-cü ilin may ayının 2-də şəhər həkimlərindən on bir nəfərin imzası ilə (D.Əliyeva, X.Məmmədov, C.Cəbiyev, Q.Həsənzadə, Ş.Hüseynova, F.Məmmədəliyeva...) Azərbaycan KP MK-nə və respublikanın Səhiyyə Nazirliyinə həyəcan təbili çalan bir məktub göndərir. Məktubda həkimlər qeyd edirdilər ki, qeyri-qanuni doğulan uşaqlar ərazidən, daha doğrusu kütləvi yaşayış massivindən çıxarılsın, sağalmaq üçün ayrı-ayrı reabilitasiya məntəqələrinə göndərilsin. Maraqlı bu idi ki, həkimlərin məktubuna cavab verilmədi və növbəti plenumda (1973-cü il, iyun plenumu) həmin həkimlər tutduqları vəzifələrdən uzaqlaşdırıldılar.
 Məlumata görə heç bir profilaktiki tədbir aparılmadığından Lənkəran uşaqlarını “SH” xəstəliyi bürüdü. Patoloji cəhətdən bu xəstəliyə tutulan uşaqlar baxımsızlıq baş verərsə, ömürlük şikəst olurlar. Xəstəlik baş-beyinlə əlaqəli olduğundan ciddi nəticələr verir. Məsələn, beyin sütununun aşağı şöbələri zədələnir, beyinin funksiyaları itir, böyük ənsə sümüyü sıxılır, huşun itməsi və dərin koma... baş verir, xəstəlik ölümlə nəticələnir.
 Statistik məlumata görə, 1973-cü ildə Lənkəran rayonunda yayılmış “SH” xəstəliyindən 62 uşaq ölür (Bu yeni nəslin yetişməsi üçün əngəl yaradan bir rəqəm idi). “SH” xəstəliyindən Masallı yaşayış məntəqəsində isə 38 uşaq dünyasını dəyişir, 9 nəfər iflic olu. Regionda baş-beyin zədəsindən əziyyət çəkənlərin sayı durmadan artır. Nəticədə 1974-cü ilin oktyabrın 14-də Lənkəran-Astara zonasında “Nevroloji dispanser” (faktiki olaraq dəlixana) tikilir.
 Araşdırma materiallarına görə 1974-cü ilin dekabrın 14-də təcili olaraq (bu məsələ Azərbaycan KP MK-nın 1974-cü ilin dekabrın 13-də keçirilən qapalı bürosunda müzakirə edildi, qərara alındı ki, regiondakı qeyri-qanuni doğulan zənci uşaqları başqa regiona köçürülsün- rəhbərlik çıxış yolunu bunda görürdü) qeyri-qanuni doğulan uşaqlar ərazidən çıxarıldı. Amma xəstəlik və yaxud “SH” infeksiyası bir bəla kimi evbəev, həyətbəhəyət gəzdi. Araşdırma materiallarına görə baş verən hadisələri yoxlamaq, araşdırmaq üçün Moskvadan “Danilenko qrupu” gəldi. On altı gündən sonra professor İqor Afanasyeviç Danilenko SSRİ Səhiyyə Nazirliyinə ünvanladığı “İki saylı arayış”da yazırdı: “SH infeksiyası nəticəsində təqribən iki yüz nəfər məktəbəqədər uşaqların beyin strukturu demək olar ki, 70 faiz məhv olub. Onlar nə sərbəst düşünə bilir, nə də əl və ayaqlarını, sinirlərini idarə edə bilirlər. Sağalmalarına isə ümüd yoxdur...” Bu faktda məlum olur ki, Kanadanın zənci məhəllələrindən yığılmış qeyri-qanuni doğulmuş uşaqlar heç biri peyvənd olunmamış, həkim müayinəsindən keçməmişlər (?).
 Araşdırma materiallarına görə Masallı rayonunun Qasımlı kəndində yaşayan Əbilovlar ailəsinin faciəsi daha dramatik idi. Məlumata görə gətirilən uşaqlardan ikisi aqronom Cavad Əbilovun ailəsinin himayəsinə verilir. Lakin adına Meskol Bini deyilən qeyri-qanuni doğulan beş yaşlı uşağın “fəaliyyəti nəticəsində” Əbilovlar ailəsi demək olar ki, tamam qırıldı.
 Qeyd: Tif, paratif xəstəlikləri ta qədimdən məşhurdur. 18-ci əsrin əvvəllərinə qədər huşun pozulması ilə gedən qızdırmalı vəziyyətlər tif adlandırılırdı. Professor T.Broviç (1874) və N.Sokolov (Peterburq, 1876) tərəfindən tapılmışdır. K.Ebert (1880) onları qarın yatalağından ölmüş adamın dalağından və tezentral düyünlərindən əldə edib. Bütün bunların kökü kanadalı iş adamı, Peterburqda karton fabriki olan Smit Kussun ailəsində tapıldığı üçün bu xəstəliyə bir müddət “Smit bəlası” da deyirdilər.
 Araşdırma materiallarına görə hamilə və xəstə qadınların arasında isə ölüm halları iki dəfə artmışdı.
 1974-cü ilin dekabrın 28-də Cavad Məmi oğlu Əbilov Kremlə sərt bir məktub yazır. Əslində bu, məktub yox, ittiham idi. C.Əbilov yazır: “...Nə üçün məni aldatdınız? Övladlarımı qaytarın”.
 Cənub zonasında Əbilovlar ailəsinin qırılması... məsələsi ciddiləşirdi. Masallı, Lənkəran və Astarada təlatüm yaranmış, əsəblər tarıma çəkilmişdi. Moskvada nəşr olunan “Pravda” qəzeti 1974-cü ilin martın 25-də xəbər verirdi ki, qeyri-qanuni doğulmuş uşaqların taleyi Azərbaycanda heç kəsi maraqlandırmır (?), hər şey başlı-başına buraxılıb (?). Yalan məlumatlardan cana doyan Masallı və Lənkəran camaatı 12 nəfərlik nümayəndə heyətini Bakıya yola salır. 80 min adamın imzaladığı müraciətə Mərkəzi Komitədə cavab axtarılırdı. O vaxt MK-da çalışan İ.Əfəndiyev, Q.Seyidzadə, A.Talıbov (iveroalienlər) cənubdan gələn nümayəndə heyətilə görüşdü.
 Məlumata görə Lənkəranın Şilavar kəndindən olan tarix elmləri doktoru M.Səmədov iddia edirdi ki, nəyin bahasına olursa-olsun Kanadanın zənci məhəllələrində doğulan qeyri-qanuni uşaqlar bölgədən çıxarılsın. Onlar Lənkəran, Masallı, Astara kimi... yerlərdə daimi yaşamaq hüququ qazana bilməzlər. Onların regionda olması insanların mənəvi-psixoloji aləmini zədələyir, fiziki cəhətdən şikəst edir. Müxtəlif, region üçün yeni olan infeksiyalı xəstəliklərin, sağalmaz yaraların... beşiyi olan bu adamların əraziləri tərk etməsi əsas məsələ idi. Əbilovlar nəslinin kəsilməsi isə daha ciddi bir iş olmuşdu.
 Araşdırma materiallarına görə, professor M.Səmədovun işi daha təsirli idi. O, çıxışında sərt mövqedə idi. Tələb edirdi ki, onu Azərbaycan KP MK-nın bürosunda dinləsinlər...
 Məlumata görə Cənubdakı hadisələr ciddiləşdiyindən Moskvadan psixoloq, professor S.Karamurzayev, SSRİ DTK-nin Azərbaycan üzrə kuratorlarından olan, polkovnik Pavel Semyonoviç Smirnov iki gündən sonra Bakıya gəlir. 1974-cü ilin martın 28-də kəşfiyyat polkovniki P.S.Smirnov professor M.Səmədovla görüşüb söhbət edir və ona MK-nin Büro İclasında çıxış etmək şəraiti yaradılır. Professorun qeyri-qanuni doğulanlarla bağlı çıxışından sonra Azərbaycanın bu işə laqeyd yanaşan 26 nəfər dövlət və hökumət nümayəndəsi işdən qovulur. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyindən bölgədə yoxlamalar və s. araşdırmalar aparmaq üçün həkim komissiyaları ayrılır.
 Araşdırma materiallarında bütün bu hadisələrin üstünü açan, professor M.Səmədovun taleyilə maraqlı bir məlumat nəzərdən qaçmadı. Moskvada nəşr tolunan “İzvestiya” qəzeti 1974-cü ilin aprelin 4-də dərc etdiyi “Professor” məqaləsində yazır ki, M.Səmədov 1974-cü ilin aprelin 2-də səhər saatlarında Bakı-Astara magistralının 158 km-də avtomobil qəzasından həlak olur... Biz bu faktı tam mənada araşdıra bilmədik. Amma Lənkəranın köhnə qəbiristanlığında dövrü və zamanı üçün (ola bilsin tarix üçün) nümunə olan, torpağımızın abır və həya... kişilik və qeyrət rəmzi olan professorun qədim, üstü qırmızı kərpicdən səliqə ilə hörülmüş qəbri dayanır.
 Araşdırma materiallarına görə regiona qeyri-qanuni doğulanların yerləşdirilməsi ABŞ-ın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin, Böyük Britaniyanın “Mİ-6” kəşfiyyat mərkəzinin birgə hazırladıqları “Kreml üçün” planının tərkib hissəsi idi. Həmin məsələni də kimsə Cənuba yönəltmişdi. Bu talış millətinə qarşı əsl qəsd idi... Məlumata görə xarici ölkələrin cəngəlliklərindən yığılıb, ari torpağına ötürülən qeyri-qanuni doğulanlar özlərilə birgə on altı xəstəliyin bakteriyasını, viruslarını gətirmişdilər... Gələn uşaqlar nə peyvənd olunmuşdular, nə də onların əlində bir vaksin preparatı vardı. Qəribə siyasət idi...
 Araşdırma materiallarına görə Masallının on bir kəndində artıq hamilə qadınların doğuş zamanı ölmələri adi hal idi. Rayonun ərazisində, eləcə də sərhəd yaşayış məntəqələrində bir ay ərzində bir gecədə 14 uşaq “Bulbar forma” xəstəliyindən tələf olmuşdu. Uşaqlarının diri-diri gözləri qarşısında öldüyünü görən analardan altı nəfərinin psixi durumu tamam dağılmışdı... “Lənkəran” qəzeti bununla bağlı material çap etdiyi üçün E.Məmmədov adlı jurnalist qəzetdən qovulmuş, partiya sıralarından çıxarılmışdı. Masallıda nəşr olunan “Çağırış” qəzeti isə bu istiqamətdə daha üsyankar mövqedə dayanmışdı...
 Region “Bulbar forma” infeksiyasından əziyyət çəkirdi. Araşdırma materiallarına görə Kremlin Bakıya göndərdiyi nümayəndə heyətinin üzvü olan P.S.Smirnov hazırladığı arayışda (Arayış RF-nın Səhiyyə Nazirliyində saxlanılan “Epidemiya-74. VS-20” qovluğunda saxlanılır) yazırdı: “Azərbaycanın Cənub zonasına gediş-gəliş məhdudlaşdırılmalıdır. Zona “Bulbar forma” epidemiyasına tutulub. Bu epidemiyanın virusları ilk dəfə 1933-cü ildə Ottavada (Kanada) qeydə alınmışdı”. Polkovnik bunu da qeyd edir ki, bu epidemiya Kanadada (1933-cü il) 120 min uşağın həyatı üçün vacib sayılan bütün orqanları zədələmiş və onların ölümünə səbəb olmuşdur... Məlumata görə bu xəstəliyə tutulanların ilkin olaraq, nəfəs boruları daralır, nitq pozulur, tənəffüs çətinləşir. Arterial təzyiq artır, sinir mərkəzləri zədələnir... Araşdırma materiallarına görə Cənub zonasında bütün bu bəlaların nəticəsi olaraq yeni nəsillərin yetişməsi təqribən 30 il gecikirdi... Regionun isə yeni nəslə, yeni genetikaya... ehtiyacı vardı.
 Belə bir təlatümlü gündə Lənkəranda, Cəlilabadda, Astarada, Masallıda... “Amputasiya otaqları” quruldu. Yaşayış məntəqələrində xəstəliklərdən vəfat edən uşaqların daxili orqanlarının saf, təmiz hissələri götürülərək aparılırdı. “Amputasiya otaqları”ndan yığılmış daxili orqanlar xüsusi tibb konteynerlə ərazidən çıxarılır, məlum olmayan istiqamətlərə daşınırdı. Şübhəsiz, bizim bu yazımızda “Amputasiya otaqları”nda orqanları gərəkli olan şəxslər haqqında danışmaq məqsədimiz yoxdur.
 Araşdırma materiallarına görə, Cənub zonasında yaşamaq üçün göndərilən cəngəlliklərdə bic doğulan uşaqlar və “onların anatomiyası” hələlik qapalı qalırdı...
 Toplanmış çoxsaylı materiallara istinadən demək olar ki, yaşamaq üçün (əslində sabitliyi pozmaq, genetik dəyişkənlik yaratmaq məqsədi daşıyan) göndərilən qeyri-qanuni doğulan uşaqlar ərazidən çıxarılmadı. Bu məsələ “siyasi bir məsələ” kimi diqqətdə qaldı. Sual olunurdu: Nə üçün məhz talış? Kim seçmişdi və yaxud kimin işarəsilə qərara alınmışdı? Araşdırma materiallarında iddia edilir ki, bu məsələdə bir nömrəli məsələ “Azərbaycan genetikası” məsələsi dayanırdı. Daha dəqiq desək, Londonda işlənmiş “Bölünmüş ulduz”lar layihəsinə əsasən 1929-cu ildən Azərbaycan genetikasının əsasında duran arilər hədəf seçilmişdi. İngilis alimi və tədqiqatçısı Simon Tobi tədqiqatlarında göstərir ki, “Azərbaycan genetikası” adlı tədqiqat albomu uzun müddətdir ki, Londonun hərbi sənaye komplekslərində, gen araşdırıcı laboratoriyalarda hərbi kəşfiyyat məqsədləri üçün öyrənilir. Hərbi alim S.Tobi yazır: “...Qafqazda, eləcə də mövcud Sovet İttifaqında- Xəzər dənizinin sahilində qərar tutan Azərbaycan ərazisində yaşayan insanlar qeyri-adi insanlardır. Bu millətin gen kodları toxunulmadan inkişaf edərsə, bu qan hüceyrələrinə ayrı bir qan hüceyrəsi qatılmazsa... onda yer kürəsi bütövlükdə Azərbaycan millətinin əsarəti altında ola bilər. Bu millətin genetik kodları tamam başqadır və hələlik araşdırılıb, tədqiq edilir... Xüsusiyyətlərdən biri budur ki, əgər istəyirsənsə bu millətin ən güclüsünü məhv edəsən... onu özgə bir genetik... qan qrupu ilə birləşdirəsən, vəssalam. Bundan sonra siz görəcəksiz ki, neçə-neçə güclü nəsillər məhv olub sıradan çıxıb...” (“Sivilizasiya” kitabı. 1964. s. 39).
 Araşdırma materiallarına görə tumu zay olanların Cənub ərazisinə səpələnməsi, gələcəkdə onların daimi bu torpaqda yaşaması, özgə və yaxud qondarma familiyalar altında nəsillər yaratması... vəzifə və yaxud qulluq sahiblərinə çevrilməsi... millətin bütövlüyünə ağır zərbə idi. Məlumata görə bizim ərazilərdə bu məxfi planın həyata keçirilməsi beynəlxalq miqyaslı humanist bir planın tərkib hissəsi olub. Amma fakt budur ki, burada hansısa humanistlikdən danışmaq yersizdir. Başqa bir tədqiqatçı, milliyyətcə rus olan, professor O.D.Bıkov (Rusiyada məşhur ziyalı nəsillərindən biri) “Genetika qanunları” kitabında iddia edir ki, (1969-cu il, Leninqrad) hər bir millətin genetikasının öz qanunları, yəni inkişaf qanunları var. Bu inkişaf və artım qanunları pozularsa... o millətin saflığı və şəffaf həyat tərzi qeyri-mümkündür. O, daha sonra yazır: “...Azərbaycan millətinin gen kodları, ümumən genetiksı uğrunda 8-ci əsrdən üzü bəri minlərlə irili-xırdalı müharibələr olub. Şübhəsiz, arxada buraxdığımız əsrlərdə “genetika”, “kod”... ifadələri olmadığından bütün bunlar “sərvət uğrunda” adı ilə baş verib. Şübhəsiz, sərvət həmişə olub, bu müharibələrin, hərbi yürüşlərin və təcavüzlərin qanunauyğun bir qolu olub... Azərbaycana gəlincə onun ən qiymətli və güclü sərvəti o millətin genetikası, gen kodlarıdır... Tədqiqatımıza görə bu gün özünə güvənən (?) onlarla millətin yaşamasının, onların gen kodlarının uzunömürlü olmasına səbəb... talış və digər ari millətlərin gen kodlarıdır. Bu isə həmişə gizlədilib, kəşfiyyat sirri olub. Elə ediblər ki, bu millətin sayıb-seçmə nəsilləri biri-birinə qarşı qoyulub, insanlar biri-birini məhv edib...” Professor O.D.Bıçkovun bu kitabı 70-ci illərdə qadağan edilsə də, tarix tarix olaraq qalır...
 Qayıdaq faktlara... sənədlərə. Məsələn, ötən əsrin 60-cı illərin sonunda Cəlilabad rayonunun Andreyevka kəndində (Qarazəncir) orta məktəb müəllimi Baba müəllim gözlənilmədən itkin düşür... (Biz müəllifin şərəf və ləyaqətini üstün tutaraq, onun haqqında geniş məlumat vermirik, çünki məqsədimiz bu yazıda, bu təhlillərdə başqadır). Bir müddətdən sonra Baba müəllimin meyidi rayonun taxıl zəmilərində tapılır... Hörmətli müəllimin başı bir tərəfdən, bədəni isə digər tərəfdən tapılır. Araşdırma materiallarına görə rayon binə olduğu gündən tarixi boyu rayon ərazisində belə kədərli hadisə baş verməmişdi. Belə hadisələr “Pravda” qəzetinin yazdığına görə (1968.IV.26) ancaq Afrika ölkələrində, sahibsiz qalan, insan əti yeyən vəhşi ərazilərdə baş verib... (bu məsələni burda saxlayaq).
 Bu hadisədən təqribən 50 il sonra eyni rayonun ərazisində- Göytəpə yaşayış məntəqəsində baş verən hadisəyə nəzər salaq. Göytəpə yaşayış məntəqəsində yenicə rəhmətə getmiş (iki gün ötmüş) bir insanı qəbrdən çıxarıb, onu iki hissəyə bölərək, həmin şəxsin həyətinə atırlar... (Biz burda da ad çəkmirik. Sadəcə faktları tutuşdururuq.) Araşdırma materiallarına görə belə hadisə hələlik dünyanın heç bir nöqtəsində qeydə alınmayıb. Baxın və hadisələri tutuşdurun... Şübhəsiz, hər iki hadisəni törədənlər ifşa olundular. Lakin məsələ bununla bitməməli idi. Araşdırma materiallarına görə, məlum olur ki, birinci hadisəni törədənin ana və ata babasının kökü Mozambik köçkünü Travel Sanq nəslindən olub... Bu adamlar Astraxanbazara (indiki Cəlilabada) 1952-ci ilin (“Beynəlxalq Humanist yardım” proqramına əsasən) aprelin 19-da köçüblər... İkinci hadisəni törədən isə uzun müddət Bakıda təhsil alan, Zair respublikasının (Afrika) vətəndaşlığını daşıyan Hadisə Mehrab adlı bir şəxsin nəslindəndir.
 Biz bu hadisələri daha təhlil etmirik və məqsədimiz də o deyil. Amma bütün bunlar təhlil edilməli, genetik nöqteyi-nəzərdən araşdırılmalı idi. Yadınıza bir önəmli faktı salım. Ailə quranda valideynlər həmişə nəsil axtarışında olub. İstər oğlan tərəf olsun, istər qız tərəf, sağlam, şəffaf və uca, təmiz nəsillər uğrunda övladları ilə “vuruşublar”. Son illərin məlumatına görə bu məsələ artıq unudulmaqdadır. (Çünki, məsələn, Sorosun yeni qurulan ailələrlə bağlı “Açıq cəmiyyət siyasəti” bizim onurğa sütunumuzu şikəst qoydu; kimin harda gəldi, kiminlə... ağına-bozuna baxmadan ailə qurmaq prinsipi -bu artıq prinsipə çevrildi- reallaşdı, reallığa çevrildi).
 Lakin nə birinci məsələ aydınlaşdırıldı, nə də ikinci məsələ. Baş verən hadisələrin səbəb və nəticələri yəqin ki, hələ bir müddət qalacaq... Fikrimcə, birinci hadisənin səbəb və nəticələri düzgün araşdırılsaydı, profilaktik tədbirlər həyata keçirilsəydi... ikinci hadisə baş verməzdi. Və yaxud bundan da dəhşətli hadisələrin əsası qoyulmazdı... Digər tərəfdən bizim tarix həmişə saf və şərəf və ləyaqəti qoruyan bir tarix olub. Sadəcə bu tarixi ləkələyən biz özümüzük.
 Qeyri-qanuni doğulanların torpağımıza start götürmələrinin ən acınacaqlı bir göstəricisi var. Uzun müddət bu göstərici insanlardan gizlin saxlanılıb. Məlum olub ki, bu pərdəarxası gəlişdən sonra şəhər və rayonlarda 10 adda sonu ölümlə nəticələnən xəstəlik peyda oldu. Ən ağrılısı isə müalicəsi mümkün olmayan, eləcə həkimlər arasında “096” və yaxud “096 Vİ” adlanan virus ancaq hamilə qadınların amanını kəsib, onların axırına çıxırdı.
 Hal-hazırda bəlanın yeni dalğası bölgəmizə ayaq açmaqdadır. İndi həmin qeyri-qanuni doğulanları bölgəmizə göndərilən soyu-kökü bilinməyən, ari olmayan, iuda xislətli məmurlar əvəz etmişlər. Onların törətdikləri dağıntıların, fəlakətlərin, yeyintilərin həddi-hüdudu yoxdur və bəlalar günü-gündən artmaqdadır. Lakin bu barədə sonra... gələcək yazılarımızda bəhs edəcəyik.

Məqalə Rövşən Novruzoğlunun tədqiqatları əsasında hazırlanmışdır.