26.04.2017

Карабахский пожар должен стать уроком для современной России

Александр Перенджиев

Почему распался СССР? Что послужило толчком и побудительными механизмами этого геополитического катаклизма? Какие личности и организации стремились поживиться на обломках державы? Эти вопросы до сих пор мучают миллионы людей, и важно ответить на них, чтобы сегодняшняя Россия выдержала многочисленные удары.
В отличие от Римской, Византийской или Австро-Венгерской империй СССР не был побежден в каком-либо глобальном вооруженном конфликте или войне. Очевидно, что ограниченные столкновения на национальной почве на местах не могли бы привести к распаду огромной державы. Были внутренние причины, которые стараниями конкретных людей переросли в кровавые конфликты. Нужно признать, что они всемерно разжигались и поддерживались некоторой частью правящей советской элиты. Уроки того периода важны для любой многонациональной страны, и прежде всего для современной России.
1987 год стал знаковым годом для большого мира. В СССР была провозглашена политика гласности, а на пленуме ЦК было принято решение о проведении альтернативных выборов в Советы всех уровней. Молодому советскому лидеру Михаилу Горбачеву рукоплескал весь мир, стремительно улучшались советско-американские отношения, а в воздухе чувствовалась свобода.
Между тем в маленьком мире на пространстве того же самого СССР дали о себе знать застарелые межнациональные конфликты, казалось бы, надежно спрятанные «под ковер» властью.
Первый удар по единству народов был нанесен в Нагорном Карабахе (НКАО) – автономной области в составе Азербайджанской ССР, в которой преобладало армянское население. Карабах стал триггером – спусковым крючком всех последующих конфликтов и, как справедливо отмечено в предисловии к книге британского журналиста Томаса де Ваала «Черный сад. Армения и Азербайджан между миром и войной», «стал первым конфликтом, взбудоражившим горбачевский Советский Союз». Потом начались столкновения между грузинами и абхазцами, погромы турок-месхетинцев в Узбекистане, столкновения между узбеками и киргизами. Именно эти события сделали возможным последующий «парад суверенитетов» советских республик.
Но первое массовое националистическое движение началось в Нагорном Карабахе. Что же там произошло? Разрушение мира на древней карабахской земле, где мирно испокон веков жили армяне и азербайджанцы, стартовало в 1987 году в Ереване после образования из различных разрозненных общественно-политических групп комитета «Карабах», который поставил своей целью борьбу за выход области из состава Азербайджанской ССР и за передачу автономии в состав Армянской ССР.
Уровень жизни в Нагорном Карабахе был существенно выше, чем в соседних районах Азербайджана и Армении. Но националистические активисты, выдвигая красивые лозунги, мало были озабочены тем, что обрекают людей на кровь и нищету. Часто бывает, что протесты проводят те, кто живет не хуже, а лучше других. А затем теряют и то, что имеют. Так было и в Карабахе – сейчас в автономии живут значительно беднее, чем в среднем и в Азербайджане, и в Армении.
Члены комитета «Карабах» были уважаемыми людьми, среди которых оказались учителя, журналисты, ученые и даже академики. Однако ни академическая скрупулезность, ни журналистская беспристрастность не помешали им броситься в раж революционной борьбы, которая через год привела к кровавым и жестоким событиям.
Ключевой участник комитета «Карабах» Игорь Мурадян был научным сотрудником экономического института и работал в Госплане Армянской ССР. Стоит отметить, что сам Мурадян прошел цикл изменений – от демократа горбачевского разлива до националиста и сегодня называет армян «рабами России». В интервью Томасу де Ваалу Мурадян откровенно признается, что мнения проживавших в Карабахе азербайджанцев сторонников референдума не интересовало: «Нас не интересовала их судьба тогда и не интересует сейчас». При этом представители азербайджанцев были названы «инструментами власти». И это тоже важный вывод: те, кто начинает разрушать страну протестами, сначала прикидываются патриотами. А время показывает, что они с самого начала были предателями.
Еще один общий признак деятельности разрушителей, который вошел потом в учебники по организации «цветных революций», – соединение прозападных и националистических идей. С помощью национализма кукловодам легче обманывать людей.
Один из членов комитета «Карабах» математик Вазген Манукян впоследствии признавался, что «идея демократии не могла поднять волну сама по себе». «Поднять волну» могла идея передачи Карабаха Армении, она расшатывала пусть и неладно скроенное, но, казалось, крепко сшитое советское государство.
Первые забастовки с требованием отделения Карабаха в октябре 1987 года провели в НКАО «заряженные» националистами студенты. 20 февраля 1988 года сессия областного Совета НКАО обратилась в Верховный совет СССР и Верховный совет АзССР с просьбой передать область в состав Армении. В тот же день в Степанакерте и Ереване прошли многотысячные митинги в поддержку инициативы. Организаторам удалось разжечь столкновения между армянами и азербайджанцами. То, что стало горем для тысяч семей, для разрушителей было успехом.
Одновременно была поднята идея «референдума», активным сборщиком подписей в поддержку которого был член комитета «Карабах» писатель Зорий Балаян. Интеллигент, защитник Байкала, который в молодости работал врачом, Балаян забыл о главном врачебном принципе «не навреди». Идеи независимости Карабаха ломали основы межнационального мира, пускай даже худого, открывая дорогу для открытой кровавой вражды между народами.
Собранные сторонниками «Карабаха» 80 тыс. подписей активисты передали в ЦК КПСС, надеясь на поддержку со стороны сочувствующего «армянского лобби». И их надежды на предательство наверху советской власти оправдались. Советник президента СССР Горбачева Абел Аганбегян оказался армянским националистом более чем коммунистом и более чем государственным деятелем. Он в решающий момент поддержал не единство страны, а свою нацию. Аганбегян заявил в интервью газете французских коммунистов L'Humanite, что «хотел бы видеть возвращение Карабаха Армении». Он как экономист считает, что связи между Арменией и НКАО лучше, чем у НКАО с Азербайджаном.
Безответственные слова человека, который прежде всего должен был заниматься вопросами советской экономики, а не межнациональных отношений, заметили во всем мире, и хотя в ЦК азербайджанскую сторону постарались уверить, что это «личное мнение товарища Аганбегяна», «осадок остался». Встревоженное Политбюро, выражаясь словами Горбачева, понимало, что «процесс пошел», но боялось предпринимать какие-то действия, опасаясь еще худших событий.
И если в команде Михаила Горбачева разрушителям страны помогал Аганбегян, то в команде Бориса Ельцина ненависть армян и азербайджанцев друг к другу разжигала больше всего депутат Верховного Совета СССР Галина Старовойтова. Она оказывала активную помощь комитету «Карабах». Одна из активисток демократического движения, она хорошо знала Карабах в его спокойные и мирные времена и часто бывала в этих местах как этнограф, изучая феномен местных долгожителей.
Старовойтова стала одним из главных апологетов независимости Карабаха. Осознавала ли она, что тем самым подрывает основы единства страны? Известный правозащитник Светлана Ганушкина вспоминала позже в журнале «Власть», что на одном из собраний столичных демократов, посвященных Карабаху, еще в середине 1980-х Старовойтова говорила, что «христианство – демократическая религия, а ислам недемократическая». Думаю, это слова не демократа, а или того, кто занимается разжиганием вражды, или провокатора. Старовойтова выступила связующим звеном между «Карабахом» и группой российских демократов, во главе которых был Ельцин.
Брошенные в толпу слова достигали цели – уставшие от советских партсобраний и набивших оскомину речей люди слушали новых демократических кумиров, не понимая, что игра с межнациональными проблемами в многонациональной стране ведет к ее гибели.
В одном из интервью российским СМИ Манукян, который впоследствии стал премьер-министром Армении, признавался, что хотя и мечтал о независимости Армении, думал, что не доживет до распада СССР: «Мне казалось, что только следующее поколение увидит независимую Армению, а наше поколение должно увидеть реформированный социализм в рамках Советского Союза. Лишь в 1988 году с появлением в Армении карабахского движения возникло ощущение, что мы можем обрести независимость».
Пока союзный центр застрял в бесконечной говорильне и «процедурных вопросах», влияние комитета «Карабах» росло, а в марте 1988 года в помощь ему была создана общественно-политическая организация армян «Крунк». Организация провозглашала своей целью изучение памятников культуры и истории Армении, однако ее реальной целью была политическая борьба за выход Карабаха из состава Азербайджана и выход Армении из СССР. «Крунк» стал первой организацией в СССР, которая начала «использовать стачки как оружие». Ядром «Крунка», как и «Карабаха», была интеллигенция, а главным идеологом стал будущий премьер Армении Роберт Кочарян.
Главой «Крунка» стал директор местного завода стройматериалов Аркадий Манучаров, который по иронии судьбы в советские годы был награжден орденом Дружбы народов. Убежден, что он предал этот орден, когда как политик стал апологетом не дружбы, а вражды народов. Возможно, эта награда сегодня может казаться официозной, но многие из тех, кто жил в те годы, вспоминают не об официозных названиях орденов и набивших оскомину лозунгах, а о реальной дружбе, которая связывала многих в тогдашнем СССР.
Мы все любили грузинское кино, восхищались аккуратностью прибалтов и хлебосольностью украинцев и белорусов, болели за футбольные команды друг друга и осматривали достопримечательности древних городов Центральной Азии. Мы были разными, говорили на разных языках и принадлежали к разным культурам, но были едины, и нашей скрепой были отнюдь не проповеди вождей и не демонстрации трудящихся. Это было нечто большее – межнациональные браки, общее прошлое – великое и трагическое, неприязнь к национализму и Победа 1945 года.
Так национализм был выпущен наружу, и последствия этого были разрушительны – распадались браки и семьи, людей охватывала взаимная ненависть, а вчерашние солдаты некогда единой армии смотрели друг в друга через прицелы автоматов.
Борьба сторонников отделения НКАО от Азербайджана привела к печальным последствиям – распри не обошли стороной село Туг на юге Карабаха, где жило немало смешанных семей. Люди разных национальностей, много лет жившие бок о бок друг с другом, говорили приезжим, что вражда их не затронет. Однако уже к сентябрю 1988 года была прочерчена граница между армянской и азербайджанской частями села. Символом трагедии стала история одной многодетной семьи: муж азербайджанец остался на одной стороне с тремя детьми, а его жена армянка – на другой, тоже с тремя детьми.
Между тем обстановка в Карабахе ухудшалась. Останавливались предприятия, на которых проходили многочисленные митинги сторонников передачи автономии Армении.
Чтобы еще раз продемонстрировать союзную позицию, в марте 1988 года в главном органе ЦК КПСС «Правде» была выпущена статья «Эмоции и разум. О событиях в Нагорном Карабахе и вокруг него», целью которой было остудить горячие головы с обеих сторон конфликта. Статью, где было взвешено каждое слово, готовили вместе три сотрудника «Правды» разных национальностей – спецкор Георгий Овчаренко, корреспондент по Азербайджанской ССР Заур Кадымбеков, корреспондент по Армянской ССР Юра Аракелян.
Однако публикация была принята в штыки. «Дошло до того, что прямо на улицах стали сжигать целые пачки того выпуска газеты «Правда» и выкрикивать в мой адрес, в адрес редакции и в адрес самого Аракеляна оскорбительные выражения», – рассказывал позже в одном из интервью сам Овчаренко.
Свою деструктивную работу «Карабах» продолжал даже тогда, когда сама Армения справлялась с тяжелыми последствиями землетрясения в Спитаке, а на помощь республике пришел весь СССР, в том числе и Азербайджан. Возмущенный поведением комитета «Карабах», Михаил Горбачев в декабре 1988 года на встрече с представителями ЦК Компартии Армении обвинил членов комитета в распространении провокационных слухов. Например, республику будоражили сообщениями, будто армянские дети не вернутся домой из России, где они жили в семьях, а всех армян якобы переселяют в Красноярский край.
Премьер союзного правительства Николай Рыжков вспоминает, что сторонники отделения Карабаха не гнушались даже тем, что блокировали идущие на помощь жертвам землетрясения машины со строительной техникой из Азербайджана. «Хочу лишь напомнить, что во все времена во всех концах земли горе сближало людей. Если не наступал мир, то было перемирие. В нашем же «конце» беду использовали, чтобы стало больнее», – писал он в воспоминаниях.
Стоит отметить, что даже злейший враг Горбачева генерал Альберт Макашов солидарен с президентом СССР в оценке действий сторонников независимости Карабаха во время спасательной операции. «Страшное землетрясение не утихомирило, а только подстегнуло сепаратистов», – пишет Макашов, назначенный комендантом Еревана во время спасательной операции. В своих воспоминаниях он справедливо называет вопрос Карабаха «рычагом для расшатывания в регионе сепаратистских страстей». Генерал в книге мемуаров «Трагедия СССР» напоминает о мирной жизни армян и азербайджанцев в Карабахе в советские времена: «Хорошо жили и соперничали только в том, у кого вино лучше сделано и хлеб вкуснее».
Именно Макашов волей судьбы в декабре 1988 года арестовал лидеров комитета «Карабах». Правда, через некоторое время их выпустили под давлением «московской общественности». Среди арестованных был и будущий президент Армении Левон Тер-Петросян.
Советский премьер Николай Рыжков, который немало сделал для борьбы с последствиями землетрясения в Спитаке, с возмущением вспоминал, что члены комитета «Карабах» говорили, будто бедствие было вызвано взрывом бомбы. Все самые невообразимые слухи были поставлены движением и его московскими союзниками на службу разрушения великой многонациональной страны.
Карабах стал первой ласточкой, предвещающей распад страны. Как будто получив сигнал к действию, в разных республиках СССР начали возникать народные фронты и национальные движения, которыми умело манипулировали бывшие «румяные комсомольские вожди» и преподаватели марксизма-ленинизма.
Стремления людей к большей независимости можно было понять, если бы ни одно «но» – в большей части на митингах клеймили не местное и даже союзное партийное начальство, а простых людей, приехавших в национальные республики часто не по зову сердца, а для работы или восстановления разрушенного войной хозяйства. Еще вчера друзья и добрые соседи, они ловили на себе косые взгляды тех, кто еще вчера приглашал их в гости и интересовался здоровьем детей. «Уезжайте» – самое мягкое слово, которое приходилось выслушивать тем, кто еще совсем недавно чувствовал если не любовь, то хотя бы симпатию к республике, где пришлось жить, работать воспитывать детей.
По примеру армянских националистов активисты оппозиционных организаций прибалтийских республик требовали немедленной независимости. В августе 1989 года они организовали живую цепь от Таллина да Вильнюса, чтобы таким образом продемонстрировать свою силу. Точечные попытки властей СССР подавить выступления лишь озлобляли людей. Центральная власть не предлагала альтернативы – жить по-старому никто не хотел, а новое, представлявшееся светлым и прекрасным, оказалось ужасно.
Пожар, зажженный в Карабахе, скоро запылал по всей стране.
Спустя 30 лет после начала противостояния конфликт в Карабахе продолжается. У известного армянского поэта Ованеса Туманяна, творчество которого хорошо известно и в Азербайджане, и во всем мире, есть сказка про каплю меда. Она об охотнике, который возвращается с охоты с собакой и видит у дороги лавку, где продают мед. Он просит продавца налить мед в банку, капля меда падает на пол, и ее слизывает кошка хозяина. Увидев кошку, собака бросается и душит ее… Хозяин кошки убивает собаку. Хозяин собаки убивает хозяина кошки и потом начинается гражданская война. Сегодня эта грустная сказка все еще актуальна, и больше всего – для России.
Локальный конфликт в Карабахе, который начался с сепаратистских требований армянских националистов и сопровождался насильственным изгнанием азербайджанцев с их земель, спровоцировал волну кровавого насилия. Конфликт был создан и взлелеян при активном участии некоторых представителей советской правящей элиты и западных сил, заинтересованных в ослаблении страны. Он не был вовремя потушен и стал идеальной моделью для подрывных движений по всему Советскому Союзу, что в конце концов привело к краху огромного государства. В этом году исполняется 30 лет со дня начала трагических событий. Наша задача извлечь уроки из той недавней трагедии, чтобы никогда не допустить ее вновь и не дать националистам и предателям опять разрушить страну безответственными требованиями.

ng.ru

23.04.2017

Astara gömrüyündə

Heç nə, İrana həkimə gedirdim. Bizim Astara gömrüyündəki, dəmir barmaqlıqlarda ilişib qaldım. İlişmək deyəndə, dəmirə iləşmədim, yüzlərlə insanın arasında sıxılıb qaldım.
Demək orda dəmir turbalardan elə bir sistem düzəldiblər ki, mən həmin sistemdən Rusyanın Kaşırıskıy rayonunun Dankov kəndində fermada görmüşdüm. İnəkləri, qoyunları elə yerə salıb sağırlar ki, təpik zad atmasın. Nəisə məndə elə orda hamı kimi can verirdim . 
Bilirsiz, orda belə bir abu hava var. Hamı bir-birinə məhrəmdi sanki. Ay əl vurma mənə, özüvü niyə sürtürsən mənə? Ay kişi get o yanda dayan! Və s. kimi sözlər orda işlədilmir. Hamı girib bir-birinə. 
Mən bədbəxtin sağımda solumda 4-5 qız var idi. Belə az qala qucaqlayaq bir-birimizi. O qədər mehriban yəni. Orda belə bir hal var. Kimsə səni itəliyəndə dizi, dirsəyi, çiyni söykənir sənə və həmin yeri sanki iti bir dəmirlə deşirlər. İstədim bu qızlardan aralanım bir az. Utandığımdan yerə girmək istəyirdim. Bilmədim hansıydı, amma 1-2-si reksona səpməmişdi . İnanın ki o qədər adamın tər iyindən piyan olmuşdum. Nəhayət bir-ikisini əzib bir az qabağa keçdim və əsl müsübət onda başladı. Bu fağır canımla millimetrlərlə irəliləyirdim ki, arxadan nəsə bir qüvvə məni sıxmağa başladı. Yox, nəsə dəmir fason bir şey batsın kürəyimə falan elə deyildi, sanki böyük bir ağırlığ məni var gücüylə sıxırdı. Məndən qabaqda da xətli, ipli maykalı bir xanım var idi. Bütün gücümü sərf etmişdim ki, ona toxunmayım. Amma bu qüvvə nə idisə mənə güc gəlirdi . Zülümlə başımı arxaya çevirəndə, nə görsəm yaxşıdı, İlahi! Yekə, pota bir xala! Xalanın qaşları obşı üzümdəki saqqalımdan çox idi. Bir sözlə xanım olasan, elə zəhimli olasan, mən görməmişdim. Əvvəl və hələ də görməmişəm. Xala sinəsini, qarnını mənə necə dayıyıb itələyirsə, az qala ciyərlərim partlasın. Sən demə gəlib bunun yerinə keçmişəm. Qarşıdakı xanımda arada üzümə elə bir ifadəylə baxır ki, yəni mənə toxunsan özüvü ölmüş bil! Səni şərləyib, özümü sırımasam sənə, dədəmə lənət! Məndə qalmışam arada. 
Nə isə ardı qalsın, deyiləsi deyil vicdan haqqı. Nəhayət, ordan çıxıb getdim həkimə!
Allah kimsəni elə çətində qoymasın.

Pərvin Cəfərzadə

Zamiq Səfai - Əlindən

Bu şeiri ustadım şair İlqar Bizəbana həsr edirəm. Yüz yaşayasan, əziz ustad...

Aldıqca meyi dəhrdə dildarın əlindən,
Bəh-bəh, nə gözəldir, öpəsən yarın əlindən.

Çox dəmləri əfsus verib badə itirdik,
Sarsıntıya salmış bizi qəddarın əlindən.

Var isə xətamız, yəqin açmaz, ümid var,
Ə`malımıza nur düşə Səttarın əlindən.

Gər istəməsək də bu cahanın acı seyrin,
Seyr etmədəyik nakəsin, əğyarın əlindən.

Ey dost, neçə naz-nemətə çatdıqsa fənadır,
Rəhm etsə bəqa, allıq O Qəffarın əlindən.

Kor tutduğunun fərqinə varma, bu fənadə,
Can təngə gələr bir belə israrın əlindən.

Zahirdə susur,nəhrdi batində, Səfai,
Cəhd eylə, cam al, Bizəban İlqarın əlindən.

Vicdan məhbusunun anası: Ortada tək qalmışıq

Blogger Rəşad Ramazanov artıq 4-cü ildir ki, həbsdədir.  O, 2013-cü ildə 9 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Bloggerə qarşı CM-in 234.4.3-cü (qanunsuz olaraq külli miqdarda narkotik vasitələri saxlamaq və satmaq) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb. 
Öz facebook səhifəsində din, azadlıq, ədalət mövzularında statuslar yazan Ramazanov ittihamı qəbul etməyib, sosial şəbəkələrdə hakimiyyəti tənqid etdiyi üçün siyasi motivlərlə, saxta ittihamla həbs edildiyini düşünür.
Son zamanlar bloggerin səhhətində problemlərin olması ilə bağlı xəbərlər gəlir. 
Toplum.Tv Rəşad Ramazanovun anası Zemfira Ələkbərova ilə söhbətləşib yaranmış suallara cavab tapmağa çalışıb.

-Rəşadla görüşürsünüz? Görüşlərinizə problem yaradılmır?
-Yox, görüşlərimizə problem yaradılmır. Ayda iki dəfə görüş verilir. Ancaq ayda iki dəfə getmək imkanımız olmur. Yalnız bir dəfə gedə bilirik.

-Son dəfə Rəşadı nə vaxt görmüsünüz? Vəziyyəti necədir?
-Özüm bir ildən çoxdu gedə bilmirəm, onun dərdindən yataq xəstəsi oldum deyə. Yoldaşı axırıncı dəfə martda getmişdi yanına. İmkan olsa, bu ay da gedəcək. O tutulanda ağ ciyəri xəstə idi. Su çəkilmişdi ciyərlərindən. İndi bir dəridir, bir sümük.

-Rəşad necə oldu siyasi proseslərə qoşuldu? Nə zamansa həbs olunacağını gözləyirdinizmi?
-Heç bir partiyanın üzvü deyil. Nəsə fikrində belə olub, özündən yaranıb, necə olub, mənim xəbərim olmayıb. O, Bakıda olurdu. Necə oldu bu proseslərə qoşuldu, xəbərim olmadı. Yalan deyərəm. Nə vaxtsa həbs olmağına gəlincə, bəlkə o gözləyirdi, amma mənim onun fəaliyyətindən xəbərim olmadığı üçün həbs olunacağını da gözləmirdim.

-Rəşadın mübarizə yoldaşlarından  kimlər maraqlanır onunla?
-Heç kəs maraqlanmır. Tək qalmışıq ortada. 

-Rəşadın həbsindən sonra ailənin durumu necədi?
-Ailəsi indi atasının himayəsindədir. Mən də 240 manat pensiya alıram. Oğlumun evinə gedəndə uşaqları deyir: "Nənə nə gətirmisən?” Bu pulla həm kommunal xərcləri ödəyirəm, həm özümüzə xərcləyirəm, həm də Rəşadın ailəsini saxlayıram. Mən neçə yerə bölüm 240 manatı? 

-Sizcə, hakimiyyət gənclərdən nə istəyir?
-Hakimiyyət gənclərdən onların siyasətini dəstəkləməyi istəyir. "Başınızı salın aşağı, işinizlə məşğul olun”, -deyir. Mənim oğlum dokturanturada oxuyurdu. Öz biliyi ilə girmişdi. Ata-ananın bir övladıdır. Oğlumu bağışlamalarını istəyirəm. 

-Bir çox siyasi məhbus vaxtından əvvəl əfv olunaraq azadlığına qovuşur. Nə zamansa Rəşadın da əfv olunaraq vaxtından əvvəl azadlığına qovuşacağına inanırsınızmı?
-İnanıram. Elə bilirəm ki, oğlum da nə vaxtsa, vaxtından əvvəl əfv olunacaq. 

-Rəşad azadlığa çıxdıqdan sonra onun yenidən mübarizə aparmasına münasibətiniz necə olacaq?
-Mənfi olar. Uşaqları yazıqdır. Gəlsin işləsin. Mən təkəm. Gəlsin ailəsinin, uşaqlarının yanına. Onu istəyirəm ondan. 

-Bir vicdan məhbusunun anası kimi bu gün meydanda mübarizə aparan gənclərə nə demək istərdiniz?
-Bu gün aparılan mübarizənin nəticəsi yoxdur. Gənclər bu gün mübarizə aparsalar da, bu mübarizəni dəstəkləyən yoxdur. Həqiqəti deyirəm mən. Bu 4 il ərzində Rəşadla bir adam da maraqlanmayıb. Nə deyim, Allah Rəşad başda olmaqla hamının qapısını açsın.

Vüsal Əfəndi                   toplum.tv

Bəşər Əsədin uşaqları rus dilini öyrənirlər

Suriya Prezidenti qərar verib ki, rus dili ölkədə ərəb dilindən sonra ikinci dil olmalıdır

İslamazeri.com-un “Islam Today”-ə istinadən verdiyi xəbərə əsasən,  Suriya Prezidenti Bəşər Əsədin uşaqları rus dilini öyrənirlər. Bu haqda Suriyanın Rusiyadakı səfiri Riyad Həddad rus dilinin Suriyadakı artan populyarlığı haqda sualın cavabında bildirib. “Suriya Prezidenti qərar verib ki, rus dili ölkədə ərəb dilindən sonra ikinci dil olmalıdır. Bu, Rusiya xalqının Suriya xalqına verdiyi dəstəyə minnətdarlığının əlamətidir.", -deyə o qeyd edib.
Səfirin sözlərinə görə, rus dili hazırda məktəblərdə 7-ci sinifdən başlayaraq tədris olunur. Bütün universitetlərdə isə, istisna olmadan rus dili kafedraları açılıb.
Bundan əlavə, hazırda Suriya çox sayda yeni doğulmuş uşaq Rusiya Prezidenti Vladmir Putin şərəfinə adlandırılır.

Rəvan Məhərrəmli - Sevərəm

Mən sevib etmərəm aşkar ki, müəmma sevərəm,
Olmaram hüsnünün heyrani, müəlla sevərəm.

Sevmərəm yarin əlindən tutam hər aşiq tək.
Heç toxunmaq diləməm yarə, mübərra sevərəm.

Mən sevən yari gərəkdir ki, düz aşiq olsun,
Ruhu qəlbimdə əgər etsə təcəlla sevərəm,

Sonda atəşlərə yansam da fəğan etməm mən,
Əvvəlindən kül edə qəlbimi sevda, sevərəm.

İmtahan etsə əgər eşq özü aşiqiləri, 
Bütün aşiqlərə qalib gəlib əla sevərəm.

Ölmüş aşiqlərə eşqimdən üfürsəm dirilər,
Mənim eşqimdi şəfabəxş, və yekta sevərəm.

Məni eşqim gətiribdir dilə, fürsətdi Rəvan,
Qeyd elə, yar oxusun ki onu tənha sevərəm...

22.04.2017

Netanyahu İranın Aralıq dənizinə doğru irəliləməsi barədə: “Dedim ki, cənab Putin...”

ABŞ İsraillə Barak Obamanın hakimiyyəti dövründə möhkəm müttəfiqlik münasibətlərini bərpa etmək üçün birinci addımı atıb.
Virtualaz.org xəbər verir ki, Birləşmiş Ştatların müdafiə naziri, “quduz köpək” ləqəbli dəniz piyadaları generalı Ceyms Mattis İsrailə səfər edib və başda İran olmaqla iki ölkəni maraqlandıran məsələləri müzakirə edib. Ceysm Mattis Trampın hakimiyyətə gəlişindən sonra ABŞ-dan İsrailə səfər edən ilk yüksək vəzifəlidir.
İsrail KİV-lərinin xəbərlərinə görə, Ceysm Mattislə danışıqlardan sonra İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Tramp administrasiyasının İran və Suriya məsələsində “dəqiq yanaşmasından” məmnunluq ifadə edib. Ceyms Mattis isə deyib ki, ABŞ-la İsrailin bir ümumi düşməni var- cihadçılar. Müdafiə nazirinin sözlərinə görə, iki ölkə İrandan qaynaqlanan təhdidlərə qarşı birgə fəaliyyət göstərməkdə davam edəcək.
Bu arada baş nazir Netanyahu ABŞ-ın Fox News telekanalına müsahibəsində İranın Suriya sahillərində hərbi dəniz bazası qurmaq planları barədə danışıb və deyib ki, bu məsələni mart ayında Moskvaya səfəri zamanı qaldırıb. Ancaq inandırıcı cavab ala bilməyib. “Onlar Suriyaya doğru irəliləyərək Aralıq dənizində hərbi-dəniz bazası qurmağa cəhd edirlər. Təsəvvür edin ki, İran, onun gəmiləri, sualtı qayıqları Aralıq dənizindədir. Sizin (ABŞ-ın) 6-cı donanmanız orada dislokasiya olunub, bizim gəmilərimiz oradan keçir. Biz İranın Aralıq dənizində belə bazasının olmasını istəyirikmi?”- Netanyahu deyib.
Baş nazir əlavə edib ki, Moskvaya səfəri zamanı prezident Vladimir Putinlə məhz bu məsələni müzakirə edib. “Onun nəzərinə çatdırdım ki, İsrail buna imkan verə bilməz. Mən cənab Putinə dedim ki, bu, heç də yaxşı ideya deyil. İranın Aralıq dənizində hərbi dəniz bazası qurması heç kimin maraqlarına cavab vermir, o cümlədən Rusiyanın. Lakin təəsüf ki, Putindən inandırıcı arqumentlər eşitmədim” -Netanyahu bildirib.

Sürətli inkişafın məhsulu

Pambıq satmaqla ailəsinə çörək pulu qazanan yeniyetmə. Hökumətin danışdığı sürətli inkişaf budur yəqin. 18 yaşı çatan kimi hökumət basıb aparacaq əsgərliyə, özü də cəbhə bölgəsinə. Orda da yarıtmaz siyasətin davamı nəticəsində bu uşaq şəhid olan kimi AzTV-də göstərəcəklər, bayrağı verəcəklər valideyninin əlinə ki, vətən sağ olsun.

21.04.2017

Mən öz ürəyimin yıxılmışıyam

Çalğın Məhəmməd

Nə səndən incidim nə ayrılıqdan
Günah başı batmış ürəyimdədir
Sən arxayın yaşa xatirələrin
Məni yaşatmağa köməyimdədir

Nə səndən incidim nə taleyimdən
Bəzən də eşqi də aldatmaq olar
Mən kimi sadənin altmış milyonun
Altmış il yalandan yaşatmaq olar

Məni dağdağan tək asta yaxandan
Bəlkə yaman gözdən saxladım səni
Səndən nə əskilər arzuma çatsam
Öləndə qoynunda dəfn eylə məni

Cavan ömrüm küçənizdə çürüdü
Həsrət çəkə-çəkə yar deyə-deyə
Yadıma düşəndə xatirələrin
Tüstüm papağımdan ucalır göyə

Nə qədər yaşasa adın yadımda
Səni arzu kimi becərdəcəyəm
Xəyal küçəsinin həndəvərində
Səni göz yaşımla cücərdəcəyəm

Düzdü niskillidir keçəcəklərim
Düzdü zəmanənin sıxılmışıyam
Yazıq neynəyəsən səndə günah yox
Mən öz ürəyimin yıxılmışıyam

Bədbəxt tayfa necə olur bəs?

Feysbukda paylaşılan ən qalmaqallı fikirlər -65

Arzu Abdulla: Sovet dönəmində uşaqlara verilən müavinəti müstəqillik və neft pullarının fontan vurduğu zamanda yığışdırdılar. Olmaz! Körpələrimizin pampers və çörək puluna göz dikənlər qadınlarımıza yük atı, kişilərimizə isə üzüyola eşşək kimi baxırlar.
Leyla Əliyeva: Mən kitabxanada işləyirəm, onu düşünürəm ki kitabxanaçı sənəti bizim hökümətçün süpürgəçi sənətiylə eynidi- zatən maaşları da birdi.
Zaur Xəlilov: Mənim elə yaşıdlarım var ki məktəbdə heç öz adını yaza bilmirdi, Rusiyada uzun illər sonra hərəsi lüks maşında, iş sahibidirlər... Yəni insanlara ilk növbədə münbit atmosfer lazımdır ki nəyəsə nail ola bilsinlər! Bir neçə gün öncə Az nömrə maşınla Bakıdan Rusiyaya gələn şəxs heyrətlə dedi ki burda yol qayda-qanunlarına heyranam, nə bezdirici səs siqnalları, nə də ki qayda pozan yoxdu, xəstəxanalarda tibbi sığortası olan xəstələrə tam təmənnasız qayğıkeş xidmət var, doğulan körpəyə 1 yaşadək limitlə qidalar pulsuz verilir (Rus vətəndaşlarına aiddir), üçüncü uşağın isə hesabına böyük məbləğdə pul qoyulur, məktəblərdə təlim-tərbiyə, bufetlərdə qidalar, gigiyena, tələbkarlıq var, məktəblilərdən sui-məqsədlə qəti pul yığılmır.
İlham Əlisoy: Haqqı deyin, amma kütlədən ötrü özünüzü öldürməyin.
Rahim Qəribov: Osmanlının pozğunluğunu bütün dünya təsdiqləyir.
Sahil Qənbərli: Azərbaycanın bəxti onda gətirib ki, iki nəhəng mədəniyyətin (rus və fars) tən ortasındadı. Bu mövzu müzakirəyə açıq deyil. Əksini iddia edənlər isə diskussiyaya layiq deyillər. Cəmiyyətin proqressiv və konservativ ziyalılarından xəbərsiz bizlər bunu sadəcə görmürük.
Nəsib Namazov: Bir mömin qardaşımızın bibisi oğlüna xərcəng diaqnozu qoyulmuşdu, boğazında şiş var idi. 2 dəfə əməliyyat olunmuşdu, 15 min və 20 min vermişdilər. 3-cü dəfə demişdilər ki artıq 2-3 aya öləcək. Gecəylə çıxdıq İrana, apardım Təbrizə, həkim baxdı güldü ki, bu ki vəzdi sadəcə. Və ordan sağaldı gəldi, artıq 1 il yarımdı.
Ceyhun Salahov: Türkiyə vaxtında Avropaya meyl salmasaydı, Amerikaya nökərçilik eləməsəydi, müsəlman qonşuları ilə, xüsusən də İranla düşmənçilik əvəzinə xoş münasibətlər yaratsaydı, indi belə bir biabırçı vəziyyətdə dalından təpik vurmazdılar.
Qəmlo Əsədullah: Azərbaycanda yeridilən Türkiyəçilik siyasəti istilanın bir mülayim növüdür. Daha doğrusu başlanğıcıdır, ilk mərhələsidir. AKP-çilər Azərbaycanı Türkiyəyə birləşdirmək haqqında fikirləri açıq şəkildə söyləyirlər.
Elxan Zaman: Əgər bizim ölkənin hansısa ölkəyə birləşməsi qaçılmaz olsa, mən Azərbaycanın Türkiyəyə deyil, Rusiyaya birləşdirilməsinin tərəfdarı olaram... Ruslar ən azından Məhəmməd Əmin, Xoyski, Ağaoğlu, Hüseynzadə, Nərimanov, Hacıbəyov kimi çox şəxsiyyətlərin yetişməsinə səbəb olublar... Türkiyəlilərin isə ən yaxşı formalaşdırdığı adamlar Elnur Aslanov, Rövnəq Abdullayev, Gündüz Osmanov və mediamıza doluşmuş sevil-nuriyeva kimilər dəstəsi olub...
Mirbağır Bünyatov: Oğraşlar demokratiyadan elə danışırlar ki, elə bil Xerosima və Naqasakiya atomu atan bunlar deyil!
Orxan Həbibli: Türkiyə İslam dünyasının üz qarasıdı. ABŞ-a tulalıq etmək Türkiyənin alnına yazılıb. Əgər Türkiyə siyasətini dəyişməsə, məhv olmağa məhkumdu.
Mamu RB Sute: Bizimkilər türk seriallarında, ya erotik səhnədə, ya xidmətçi, ya da süpürgəci roluna çəkilir, nə hikmətdirsə.
Fərhad Həsənzadə: AXCP də, Müsavat da, YAP da- şiəliyin əleyhinə işlər görürlər, onlar bir mərkəzdən idarə olunur.
Pərvin Cəfərzadə: Atama deyirəm 3000 ver köçürəm xaricə. Deyir pul verə bilmərəm, özün çıx get, 2-3 ildən sonra Xoşqədəm sənə də yarım kub vurub gətirəndə başa düşərsən vətən nədi))).
Cavid Məlikov: Ölkədə vəziyyət bərbad haldadır, iş yox, pul yox, olanda da pulun heç bir dəyəri yox, camaat Qazax tərəfdən adi yeməyə bir şey almaq üçün Gürcüstana pənah aparır, cənub bölgəsi İran tərəfə, şimal bölgəsi Dərbənd-Maxaçqala tərəfə pənah aparır, indi də sərhəddə əngəl törədilir, konkret soyqırım gedir.
Zaur Abdullayev: Axşam Atv-də bir kino verdilər, adi Xüsusi təyinatlı İbad, bizimkilər çəkib əsəbimdən yarıda söndürdüm. Azərbaycan bayrağını qaldırdılar, sonra türk mahnısı verdilər, bizim himinimiz yoxdu ki?! Sonra baş qəhrəman İbad əsgərlərinə deyir ermənilərə göstərməliyik ki, türk əsgəri necə olur. Çox təəssüf, hələ də milləti aldadırlar…
Muttəqi Bərməki: Türkiyəlilər Misir qarışanda hepsi ixvançı, erməni öldürüləndə hepsi erməni, petux özünü asanda hepsi onunla olmağa çalışırlar. 
Ferdinand Tomas: Vahhabilər osturançılara İran məsələsinə görə elə paz olub ki, o paz çıxsa osturançıların həm maliyyəsi kəsilər, həm də müsəlman camaatı müsəlman İrana qarşı qaldırmaq üçün istifadə olunan qurama dini materiallar da əllərindən çıxar. Osturançılığın Azərbaycanda əsas hədəfi İrandır. İranla isə vahhabilər olmadan effektiv mübarizə aparmaq mümkünsüzdür.
Oktay Quliyev: Amerikada MakDonaldsda ən yoxsul təbəqənin adamları otururlar. Azərbaycanda bizim imkanlılar MakDonaldsda oturanda özlərini Amerikada oturmuş kimi hiss edirlər))).
Nizami Məmmədov: Səudiyyə Ərəbistanı İsrailin quludur. Bəhreyndə, Suriyada, İraqda baş verən bütün qanlı-qadalı hadisələr onların fitnəsilə həyata keçirilir.
İlkin Fəryad: Öz gül kimi dilimiz qala-qala geydirmə sözləri dilimizə məcbur soxan Zaur Baxşəliyevi efirdən rədd eləmək lazımdır. Bir də Xəzər TV-ni baglamaq lazımdır, çünki nurçuların tək kanalıdır Azərbaycanda. Bunların məqsədi Azərbaycanı Türkiyənin köləsi eləməkdir. Dilimizi tamamilə məhv edib bu kanal!
İmran İsrafilov: Rəhmətlik atam deyərdi sağlığında: A bala, bu hökuməti dağıdırsız, amma vaxt gələcək düz Dərbəndə kimi qaçıb dizinizi yerə atıb deyəcəksiz hardasan, ay Sovet hökuməti? Hardasan?! Ay rus, hardasan, gəl bizi bu türkün əlindən al!
Kərbəlayi Hüseyn: Çox hayıf o dövlətdən, SSRİ gözəl dövlət idi.
Rahim Qəribov: Bir çoxları 1918-20-ci illərin Türkiyə ordusunu gözümüzə islam ordusu kimi soxur. O zaman belə bir adda ordu mövcud olmayıb! Azərbaycanı işğal edən osmanlı ordusu olub ki, onlar da yerli əhalinin əlindəki yeməklərini belə alıblar. Burada fəaliyyət göstərən şirkətlərin var-yoxuna əl qoyublar. Azərbaycanı İngiltərəyə peşkəş ediblər. Bütün bu olanlardan sonra Türkiyə ilə birləşmək istəyən bir çox “vətən-vətən! deyənlər cahildirlər!
Vinni Puxx: Demokratiya istəmirik, ləyaqətlə qazanılan çörək, iş və sosial ədalət istəyirik.
Taleh Məmmədov: Cəmil bəy niyə hirslənir? “Yolumuz Rəsulzadə-Elçibəy yoludur” deyəndə bilmirdi ki elə onun qabağına bu yolun bərkgedənləri olan Hafizi və Matişkəsifət Qüdrəti çıxaracaqlar?! Vaxtiykən aşınıza tökdüklərinizdir çıxıb qaşığınıza! Nə qədər deyərlər ək çəkin bu Elçibəy yolundan! Elçibəy yolu balığ hafizlərdir, qüdrətlərdir, canım sənə desin donqili sərdarlardır! Dərs olsun!
İqbal Haşimi: İran dünyada ən qədim dövlətə və dövlətçilik ənənələrinə malik bir ölkədir. İranı gözü götürməyən, ona hər cürə iftiralar atanlar Qərbin maşasından başqa bir şey deyillər.
Qafar Şövqi: İraq Şam İngilis Dövleti. İşidin kodunu tapmışam, ey ehli-qubur...)(
Əkrəm Məlikov: İndi bəzilərinin ağzına söz düşüb- “rus bizi talayırdi”. O qədər kor olublar ki, bu gün əsl talançıları öz həndəvərlərində görmürlər. O qədər bədbəxtdirlər ki, saxta, vaxtı ötmüş məhsulları bəh-bəhlə od qiymətinə alıb yeyirlər. O qədər savadsızdırlar ki, iki sözə cümlə qoşub yaza bilmədikləri halda “rusun çökəcəyindən” az qala siyasi icmal hazırlayırlar. Bədbəxt tayfa necə olur bəs?
Seymur S-ev: İt hürər karvan keçər. Yenə Rusla İran sübut etdi ki, ay Amerika, ay Türkiyə, ay ərəblər, ay yəhudilər, dünyanın ən güclü dövləti bizik, istədiyimizi edər, istədiyimiz siyasəti də yürüdərik. Azərbaycanda Rusun Suyiyaya girməsini pisləyənlər əlbəttə pantürkçü, türkpərəst bişərəflərdi, başqa heç kim! Onlar da itdi it- hürər, karvan keçər!
Rüstəm Hüseynov: 23 ildi qorxudan Kükərlidən o tərəfə keçə bilməyənlərin Böyük Turan yaratmaq iştahasına ağlamağım gəlir.
Zahid Mikayılov: Putin dünyanın yetişdirdiyi ən böyük dahi şəxsiyyətlərdən biridir.
Rəhim Həsənli: 1827-ci ildə Əlcəzair hökmdarı fransız səfiri borcunu ödəmədiyinə görə milçəköldürənlə vurmuşdu. Bu hadisə 3 il sonra Fransanın Əlcəzairi işğal etməsinə bəhanə olmuşdu.
Elxan Xəlilov: Bu xalqın 1 nömrəli düşməni onun ziyalılarıdır. Sarsaq, yaltaq, məddah... Həmişə belə olub.
Aydın Hüseyni: Bilin ki vahhabilərin canı, malı, qanı, namusu bizə halaldır. Buna şəksiz inanın və onlarla hal-hazırkı dövrdə iqtisadi, maddi və s. bacardığınız yöndə mübarizə aparın. Gücünüz çatdığı hər nə varsa, və siz əsirgəyirsənizsə- bu günahdır. Və sizdən soruşulacaq.
Zeynəb Cəfərli: Sovet vaxtı hakimiyyət insan müdafiəçisi idi. İnsan hakimiyyəti idi...
Hamza Hüseyn: 1-ci sinif dərsliklərindəki şeirlərə baxdım, Elza Seyidcahanın şeirinə şükr elədim.
Zərdüşt Əlizadə: Elçibəy bilmədi ki, münaqişəni dərinləşdirmək lazım deyil. Bilmədi ki, on minlərlə insan həlak olmamış qüdrətli sülhün yollarını axtarıb tapmaq lazımdır. Elçibəyin o qədər siyasi savadı yox idi; Helsinkidə Levon Ter-Petrosyan ona dedi ki, gəl danışaq, Elçibəy cavab verdi ki, mən sənlə danışmaq istəmirəm. Bu nə deməkdir? Sən dövlət başçısısan. Böyük dövlətlər səni barmağına dolayıb. Sən də Ermənistan prezidentinə deyirsən ki, mən sənlə danışmaq istəmirəm. Bu hansı siyasi savadın, hansı qabiliyyətin təzahürüdür?
Doktor Əli Şəriəti: Bu avropalı ziyalılar- əslində İslam və ya Şərq ölkələrində müəyyən bir obrazı öhdəliyinə götürmüş ziyalıdır. İmperialistlərin tanımadıqları ölkələrdə “yol göstərən, lider” olaraq dilini bilmədikləri insanların arasında onların köməkçiləri olan “ziyalı”lardır. Şərqdə gur, sulu və möhtəşəm ağacların arasında Qərb imperializminin zəhərli mədəniyyət, fəlsəfə, iqtisadiyyatı üçün bir qurd, bir həşərat rolunu oynamaqdadırlar.
Samir Tağıyev: Azərbaycan tarix boyu heç vaxt osmanlının tərkibində olmayıb. Bu görmək istəyənlər satqın vicdansızlardır.
Rusiya Dağılacaq: Baxmayaraq ki, Azərbaycan xalqı bütün bu türkçülüyə, rəsulzadə-elçibəyçiliyə, üçrəngli bayrağa şüurlu şəkildə müqavimət göstərmək dərəcəsinə qədər inkişaf etməyib, xalq yenə də bütün bunlara özünün sabotajı ilə qeyri-şüuri etiraz edir: valyutaya rəzulzadəni yapışdırırlar- xalq “məmməd” adı qoyur, əlinə üçrəngli bayraq verirlər- xalq 25 ildir ki o bayrağı tərs tutmaqdan əl çəkmir, nə qədər çalışırlar kasıb-kusubun uşağından türkiyə modelli millətçi düzəltsinlər- xalq vətəni “dağılmış”, “xaraba”-dan savayı epitetlərə layiq görmür. Çünki, təkrar edirik, azərbaycanlılar realist xalqdır. Onlara müvəqqəti türkvari vətənpərvərliyi aşılamaq olar- amma süni mənzərə yaranacaq. Sistem vaxt keçdikcə daha çox “sboy” verməyə başlayacaq. Alınmayacaq.

Kredit oliqarxının məhkəməsi dayandırıldı

Bu gün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-dən yüz milyonlarla kredit götürüb qaytarmamaqda ittiham olunan sabiq deputat, oliqarx Dünyamin Xəlilov və digər altı nəfərin – “Aqora” MMC-nin direktoru Fərhad Əmiraslanov, “Səbail Mebel” ASC-nin baş direktoru Seyfulla Seyfullayev, “Kondor Qrup” MMC-nin direktoru Mənsur Zeynalov, «Sport Layn» MMC-nin direktoru Rauf Əliyev, Şakir Musayev və Ruslan Əsgərovun cinayət işi üzrə növbəti məhkəmə prosesi keçirilib.
Virtualaz.org saytının xəbərinə görə, prosesə hakim Əhməd Quliyev sədrlik edib.
Prosesdə şahidlər dindirilib. Şahid qismində öncə Beynəlxalq Bankın sabiq filial müdiri Faiq Baladadaşov ifadə verib. O, ifadəsində Beynəlxalq Bankın Kredit komitəsinin sədri vəzifəsində çalışan Akif Əliyevin D. Xəlilova 1 milyon 500 min manat kredit verilməsi ilə bağlı göstəriş verdiyini göstərib.
Növbəti şahid qismində Beynəlxalq Bankın İdarə Heyətinin sədr müavini Emil Mustafayev dindirilib. Şahidin ifadəsinə görə, 2011-ci ildən 2015-ci ilədək Beynəlxalq Bankın Kredit komitəsinin sədri vəzifəsində işləyib. Dünyamin Xəlilovun adına kreditləri Beynəlxalq Bankın İdarə Heyətinin sabiq sədri, hazırda həbsdə olan Cahangir Hacıyevin göstərişi ilə rəsmiləşdirdiyini bildirib: "Bu kreditlərin ayrılmasında mənim heç bir rolum olmayıb. Layihələrin keçirilməsində iştirak etməmişəm. Dünyamin Xəlilov kreditlərin xaricdəki layihələrə yönəldiləcəyini deyirdi. Mütəmadi olaraq banka gəlirdi, ancaq mən onunla görüşməmişəm".
Təqsirləndirilən D. Xəlilov isə buna etiraz edərək, E. Mustafayevlə dəfələrlə görüşdüyünü deyib: "Mən sizinlə görüşmüşəm. Niyə bunu danırsınız?".
Şahid isə cavabında "Siz bankda Cahangir Hacıyevdən başqa heç kimlə görüşmürdünüz" deyib.
E.Mustafayevin dediklərinə D.Xəlilovun reaksiya bu cür olub: "Niyə ki, sizinlə də görüşürdüm. Siz səmimi deyilsiniz deyilsiniz".
Daha sonra Beynəlxalq Bankın İdarə Heyəti sədrinin müşaviri Akif Əliyev dindirilib. A.Əliyev ifadəsində göstərib ki, bütün göstərişləri Cahangir Hacıyevdən alıb: "Bankın filiallarına sədrin adından göstəriş vermişdim ki, Dünyamin Xəlilovun layihələrinə maliyyə dəstəyi göstərmək lazımdır. Bu, Cahangir Hacıyevin göstərişləri idi. 2011-ci ildən 2015-ci ilə qədər bankın baş direktoru işləmişəm, eyni zamanda Kredit komitəsinin üzvü olmuşam. Dünyamin Xəlilovu uzun müddətdir tanıyıram, onun Cahangir Hacıyevlə yaxın əlaqələri vardı. Cahangir Hacıyev Dünyamin Xəlilovu özü bizə təqdim edərək, ona kredit ayrılması barədə göstəriş vermişdi. Dünyamin Xəlilova ayrılan kreditlər heç müzakirə olunmurdu".
Şahidin ifadəsinə görə, Dünyamin Xəlilov Cahangir Hacıyevlə razılaşdıqdan sonra, banka göndərdiyi 30 nəfər şəxsin adına 6 milyon manat kredit götürüb. Bundan başqa 2008-ci ildə Dünyamin Xəlilovun hesabına 1 milyon 800 min dollar kredit ayrılması ilə bağlı Cahangir Hacıyevdən göstəriş alaraq icra edib.
Sonra prosesdə dövlət ittihamçısı Ramin Nağdəliyev çıxış edərək, təqsirləndirilən şəxslərə məxsus və hazırda üzərlərinə həbs qoyulmuş əmlakların qiymətləndirilməsinə dair məhkəmə əmtəəşünaslıq ekpertizasının keçirilməsi iıə bağlı vəsatət qaldırıb.
Məhkəmə vəsatəti təmin edib. Buna görə də hazırda cinayət işinin icraatı dayandırılıb və məhkəmə prosesi qeyri-müəyyən vaxta qədər təxirə salınıb.
İttihama görə, Dünyamin Xəlilov dostu- Beynəlxalq Bankın hazırda həbsdə olan keçmiş rəhbəri Cahangir Hacıyevin dəstəyi ilə rəhbərlik etdiyi şirkətlərdəki işçilərinin adına milyonlarla manat kredit götürüb və qaytarmayıb.
DİN-in Mütəşəkkil Cinayətkarlığa Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən aparılmış istintaqın materiallarına əsasən, Dünyamin Xəlilov Beynəlxalq Bankın pullarını “Səbail Mebel” ASC, “Aqora” MMC, “Kondor Group” MMC və digər şirkətlərin adlarına kredit kimi rəsmiləşdirib, daha sonra həmin pulları Panamada qeydiyyatdan keçmiş “Oceanstream İnc” ofşor şirkəti üzərindən ölkədən çıxarıb.
Təqsirləndirilən D.Xəlilov, Ş.Musayev və S.Seyfullayevin epizodları üzrə 36 nəfər fiziki şəxsə "Azərbaycan Beynəlxalq Bank" ASC-dən kredit verilib. Hazırda bank həmin kreditin - 3 milyon 359 min 399 manat məbləğində faiz borclarını tələb edir.
Bundan başqa cinayət işində qeyd edilib ki, D.Xəlilov, M.Zeynalov, F.Əmiraslanov, Ş.Musayev, R.Əsgərov və Rauf Əliyev "Aqrarkredit" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Bank olmayan Kredit Təşkilatına 85 milyon 355 min 786 manat məbləğində ziyan vurub. Həmin təşkilat dəymiş ziyanın ödənilməsi üçün mülki iddia qaldırıb. Zərərçəkmiş qismində tanınan iki bank və bir dövlət qurumu tərəfindən təqsirləndirilən şəxslərə qarşı ümumilikdə 90 milyon 467 min 544 manat mülki iddia qaldırılıb.

İnarə Rafiqqızı              virtualaz.org

DİQQƏT!!! Mal-qara, televizor, kompüter girov qoyaraq kredit götürmək olacaq - Azərbaycanda yeni dəyişiklik

Azərbaycanda vergi, məcburi dövlət sosial sığorta haqları, gömrük borcu olan şəxslər öhdəliklərini yerinə yetirmədikləri təqdirdə, onlara məxsus daşınar əmlak üzərindəki mülkiyyət və digər əşya hüquqları məhdudlaşdırıla bilər. Bu, "Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında" qanun layihəsində əksini tapıb.
Qeyd edək ki, "Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında qanun" layihəsinə əsasən, kredit təşkilatları mal-qaranı, maşın və avadanlıqları, kiçik texnikanı, televizor və kompüteri və digər daşınar əmlakları girov kimi qəbul edə biləcəklər. Bu zaman həmin əmlaklarla bağlı məlumatlar, onların göstəriciləri qeydə alınacaq və reyestrə ötürüləcək. Beləliklə, istənilən kredit təşkilatı daşınar əmlakı girov kimi qəbul etməzdən əvvəl reyestr vasitəsilə bu əmlakın üzərində yüklülüyün olub-olmadığını aydınlaşdıra biləcək. Ekspertlər hesab edir ki, bu qanunun qəbulundan və tətbiqindən sonra bankların girov kimi qəbul etdiyi daşınar əmlakın sayının 2 dəfə artacaq, kiçik və orta biznesə kredit qoyuluşunda nəzərəçarpacaq irəliləyiş olacaq. (APA)

"Qaz xəttinə havanı bu aparatla vurub, əhaliyə satırlar"

Qaz borularına hava vurulması iddiaları tez-tez səslənir. Sosial şəbəkələrdə bununla bağlı müxtəlif videolar paylaşılır, mənzillərə mavi yanacağın verilməsi bərpa olunandan sonra bir müddət hava gəldiyi iddiaları irəli sürülür. Qəribədir ki, bu iddialar təkcə sadə vətəndaşlar tərəfindən deyil, ekspertlər tərəfindən də irəli sürülür.
ulus.az xəbər verir ki, Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Komitəsinin sədri Mirvari Qəhrəmanlı isə bu günlərdə sosial şəbəkədə bir qurğunun fotosunu paylaşıb. Dediyinə görə, qaz kəmərlərinə havanı vuran qurğu məhz budur.
"İslehlakçının qənimi, bir çox Regional Qaz İstismar İdarəsi rəisinin dostu. Bu qurğu vasitəsilə qaz kəmərlərinə hava vurulur. O hava ki, mənzillərimizdəki qaz qurğularının forsunkalarından çıxır və havanı da sayğacımız pul kimi qeyd edir",- deyə Mirvari Qəhrəmanlı bildirib.
Mirvari Qəhrəmanlı bir maraqlı məqama da toxunub: "Hazırda Praqadayam. Evdə qaldığım üçün təbii ki, qazdan istifadə edirəm. Bilmək istərdim, nəyə görə xörək bişirərkən qaynama, qızartma prosesi burda, daha tez başa çatır? Qazın tərkibi, yoxsa başqa amil".
Onun bu sualı ciddi müzakirələrə səbəb olub. Hüquq müdafiəçisi Sahib Məmmədovun onun sualına cavabı belə olub: "Bizdə qazın tərkibinə yanmayan qatışıqlar əlavə olunur. Yanma zamanı o qazlar sadəcə uçub gedir və istilikyaratma prosesində iştirak etmir. Uçub gedən təkçə qaz olmur, həm də istehlakçıların pulu olur..."

20.04.2017

AXCP-də mühacir skandalı – partiya üzvündən heyrətamiz açıqlamalar

Özünü müxalif biri hesab edən Fikrət Hüseynli məni DTX ilə hədələməyə başladı...

Neçə illərdir ki, Azərbaycandan Avropaya mühacirətə adam yollayan cinayətkar bir şəbəkənin mövcudluğu barədə mətbuatda yazılar dərc olunur, faktlar, dəlillər, zərərçəkmişlər ortaya çıxır. Bu kimi hadisələr daha çox AXCP ətrafında cərəyan edir. musavat.com-a edilən növbəti şikayət də elə AXCP ilə bağlıdır.
Belə ki, AXCP üzvü olan gənc- partiyanın Xətai rayon şöbəsinin üzvü Tural Hüseynov (Azərtürk) “mühacirət biznesi” ilə məşğul olan “mafiya”nın toruna düşüb.
Tural Hüseynov başına gələnləri belə nəql edir: “Mən yaşadığım və haqsızlığa məruz qaldığım bir hadisə ilə bağlı sizlərə məlumat vermək istəyirəm. Yəqin çoxlarınıza məlumdur ki, son zamanlar bir çox vətəndaşlarımız ölkəni tərk edərək Avropaya getmək haqqında düşünür. Sirr deyil ki, bu fikrə düşən insanlar Avropaya getmək üçün sənəd düzəldən işbaz alverçilərlə kontakt yaratmağa çalışırlar... Bir neçə ay bundan əvvəl mən də belə bir fikrə düşdüm. Ailəmi götürüb Almaniyaya getmək istəyirdim, məni də bu yola sövq edən öz səbəblərim var idi. Sənəd işlərində kömək edəcək etibarlı birini axtarırdım və sonda bu işlərlə məşğul olan biri ilə əlaqə yarada bildim. Düzü, özünü haqq adamı kimi tanıtdığına, həm də Qənimət Zahidin yanında işlədiyinə görə bu adama etibarım var idi. Həm də AXCP-çilərlə sıx əlaqədə olduğundan bu şəxsi normal biri hesab etdim və düşündüm ki, cəbhəçi olduğuma görə məni aldatmaz. Bir neçə ailənin də Avropaya mühacir kimi gedib çıxmasını təşkil etdiyi üçün onun işinə heç bir şübhəm qalmamışdı. Kim fikirləşərdi ki, özünü demokratik düşərgənin mübariz nümayəndəsi kimi təqdim edən bu adam sözün əsl mənasında dələduz, fırıldaqçı imiş. Bu şəxsin adı Fikrət Hüseynlidir. Hollandiyada mühacir həyatı yaşayan, “Turan Tv”nin (rəhbəri hazırda Fransada yaşayan “Azadlıq” qəzetinin baş redaktoru, AXCP funksioneri Qənimət Zahiddir -red.) efirində “Cəbhə Xətti” verilişinin aparıcısı, özünü insan haqları müdafiəçisi kimi tanıdan Fikrət Hüseynli... Onunla ilk əlaqəmiz skaypla oldu. Məndən bu işin həll olunması üçün 5700 dollar pul istədi. İlk növbədə tapşırdı ki, elə günü sabah pulu avroya çevirim, qardaşı Hüseynov Elxan Nurəli oğlunun adına olan «Unibank» hesabına 2000 avro köçürdüm. Qeyd edim ki, Fikrətin qardaşı da Hollandiyada yaşayır və bu məbləğ bilavasitə Hollandiyaya gedib (pulun köçürüldüyü haqqında qəbz əlimdədir və surətini sizə təqdim edirəm). Mənim işim Bakıda görüldüyü halda bu 2000 avro Hollandiyaya niyə gedirdi? Demək, bu adam o pulu bəri başdan nağd edib öz cibinə qoyur. Sonra mənə Bakıda onun işgörəni olan Mətləb adlı bir şəxs zəng vurdu və özünü turizm firmasının nümayəndəsi kimi təqdim etdi (sonra öyrəndim ki, bu adam o şirkətdə çalışmır). Bu Mətləb adlı şəxs mənə turizm firmasının bank hesabını verdi və mən Fikrətin tapşırığı ilə o hesaba 1135 avro pul köçürdüm. Bu pulun müqabilində firma mənim sənədlərimi viza almaq üçün hazırlayacaqdı, guya qanuni şəkildə. Beləliklə, bu işin görülməsi üçün cəmisi 1135 avro pul lazım imiş, 2000 avronu isə Fikrət heç bir iş görmədiyi halda mənimsəyirmiş. Çünki Bakıda görülən digər işlərə mən yenidən öz cibimdən pul xərcləmişəm. Sonra Fikrət mənə bildirdi ki, iş yerim haqqında sənədlərim olmalıdır. Mən də o sənədləri topladım, amma Fikrət hansısa arayışın və möhürün çatışmadığını dedi. Fikrət vatsapla mənə səs yazısı göndərərək dedi ki, bu işi sənə 100 manata düzəldə bilərik, belə şeylər praktikada çox olub, birinci dəfə deyil və mənim Mətləbə 100 manat verməyimi istədi. Bir gün sonra isə Fikrətin əlaltısı mənə sənəd verdi, o vaxt heç ağlıma da gəlməzdi ki, onların düzəltdiyi bu sənəd saxtadır. Sonra bütün bu sənədlər, içində Fikrətin əlaltısının düzəltdiyi saxta sənəd də daxil olmaqla, Macarıstan səfirliyinə təqdim olundu. Bir müddət sonra Macarıstan səfirliyi mənə və yoldaşıma viza icazəsi verdi, amma iki körpə övladıma icazə verilmədi. Mən də təbii ki, övladlarımı qoyub xaricə gedə bilməzdim. Fikrətlə əlaqə saxlayıb etirazımı bildirdim. Dedim ki, ya mənim işimi tam gör, ya da mənə yarımçıq iş lazım deyil, pulumu qaytar! O isə dedi ki, bu xırda məsələdir, konsul bu icazəni vermək üçün zamin istəyir. Sənə bir nəfər zamin duracaq adam lazımdır, o adamı tap, yenidən konsulun qəbuluna düş. Ona yenidən inandım. Onun dediyi kimi etdim və yenidən viza icazəsi ala bilmədim. Elə hər şey bundan sonra başladı. Fikrət yeni yalanını ortaya atdı: bildirdi ki, yoldaşınla ikiniz gedin bir həftə Avropada gəzin gəlin, iki ay sonra yenə də bu xərcləri çəkərək başqa səfirliyə müraciət edib, gedə bilərsiz. Amma qeyd etdi ki, bunun baş tutacağına da heç bir zəmanət vermir. Təbii ki axırıncı pulumu bu işlərə xərclədiyimə görə mən bu riskə gedə bilməzdim. Həm də artıq Fikrət o qədər yalan danışmışdı ki, ona inanmırdım. Bu insan başladı məni hər üsulla aldatmağa. Pulumu geri tələb edəndə isə bildirdi ki, mənim sənə verəcək pulum yoxdur. İddia etdi ki, qalan pulu Macarıstan səfirliyinə rüşvət kimi vermişəm. Bunu da araşdırmaq lazımdır. Daha sonra özünü müxalif biri hesab edən Fikrət məni DTX ilə hədələməyə başladı. Düşündüm ki, məni DTX ilə hədələyən biri elə özü DTX agenti olar. Məni gömrükdə mal qaçaqçısı kimi ilişdirəcəyini bildirdi. Əgər məsələni ictimailəşdirsəm, mənim özümün biabır olacağımı, heç kimin mənə inanmayacağını dedi. Almaniyada və Hollandiyada yaşayan qohumlarımla təhdid edərək onların və AXCP adının da hallanacağını dedi. Bildirdi ki, onun arxasında AXCP kütləsi, müxalif dairə var, mənim arxamda isə heç kim yoxdur. Yəni onun dələduz olduğunu ictimailəşdirsəm, AXCP də zərbə alacaq. Əlimlə verdiyim halal pulumu bu adam mənə qaytarmaq istəmədi".
T.Hüseynov deyir ki, Bakıda turizm firmasına müraciət edib, onlara köçürdüyü puldan 1000 avro qaytara bilib: “”Turizm.az" adlı bir firmadır, ofisi Zivərbəy Əhmədbəyov küçəsində yerləşir. Fikrətin dediyinə görə, bu məbləğin hansısa bir hissəsini o geri qaytarıb, amma heç özü də dəqiq bilmir ki, nə qədərini o qaytarıb, nə qədərini firma. Çünki hər dəfə mənə üst-üstə düşməyən məbləğlər yazırdı. Bu işi həmən ictimailəşdirmək istədim. Lakin üzvü olduğum AXCP və bilavasitə onun sədri Əli Kərimli gəldi gözümün qabağına. Bildim ki, bu insidentdən iqtidar nümayəndələri AXCP-yə və birbaşa Əli bəyə zərbə vurmaq üçün maksimal dərəcədə istifadə edəcək. Eləcə də “Turan Tv”yə. Mən isə üzvü olduğum partiyaya bu ləkənin gəlməsini istəməzdim. Qənimət bəyə olan böyük hörmətimdən məsələni birinci ona bildirdim. Amma Fikrət Qənimət bəyi yalan sözləriylə hadisələrin guya belə olmadığına inandırdı. Daha sonra Milli Şura üzvü Eldəniz Quliyevə məsələni bildirdim. Eldəniz bəy bu məsələnin ictimailəşdirilməsinin əleyhinə oldu. Deyirdi ki, yəqin Fikrətin ağlı başına gələr. Amma bu adamın başı ancaq haram və əyri yollarla pul qazanmaq istiqamətində işləyir. Eldəniz bəy Əli bəylə görüşməyimi təklif etdi. Bir neçə gün sonra isə Əli bəylə görüş aldım. İstədim ki, Əli bəy də içimizdə olan dələduzdan xəbərdar olsun. Fikrətin adını çəkən kimi Əli bəy o insan haqqında bundan əvvəl də neqativ sözlər, dolandırıcılıq əməllərini eşitdiyini Eldəniz bəyə bildirmişdi. Mənə isə dedi ki, o insanı tanımır və onun bizim partiya ilə heç bir əlaqəsi yoxdur, amma Fikrətin tutduğu bu pis əməlin bizə də təsiri olacaq, çünki o mənim dostum Qənimət Zahidin yanında işləyir. O, Qənimət bəylə əlaqə saxlayıb Fikrət Hüseynlinin bu cür işlərlə məşğul olduğunu və faktlarla məni aldatdığını bildirdi. Qeyd etdi ki, o insan “Turan TV”dən uzaqlaşdırılmalıdır və mənim halal pulum geri qaytarılmalıdır. Əli bəy “Fikrət partiyanın üzvü olmadığından ona təsir gücüm bu ola bilər” dedi. Əli bəydən ayrıldıqdan bir neçə saat sonra Fikrətdən mənə xəbər gəldi ki, “kimə istəyirsən de, kimi istəyirsən üstümə göndər, mən heç kimi saymıram və heç kimdən də qorxmuram”. Belə çıxır ki, Əli bəydən və yanında işlədiyi Qənimət bəydən də. Bildirdi ki, məsələni ictimailəşdirsəm, onun arxasında olan kütlənin əlindən evdən bayıra bir addım ata bilməyəcəm. Bu adam cəbhəçini cəbhə yoldaşlarıyla hədələyir, çox gülüncdür. Elə məsələ də bu yerdə qaldı... Bütün bu hadisələrdə Fikrətlə olan yazışmalar, dəlil-sübutlar, səs yazıları, bank qəbzləri, aldığım sənədlər hamısı bir fakt kimi əlimdədir. Bu işdə bu faktlara ehtiyac varsa, onları da paylaşa bilərəm. Bütün screenləri, dəlil-sübutları və səs yazılarını açıqlamağa hazıram. Mənim arxamda Allah var və mən haqq olduğuma əminəm. Buna Eldəniz bəylə Əli bəy də şahiddir. Bu məsələni ictimailəşdirməkdə məqsədim yalnız belə dələduzun əməllərinin ifşa olunması və mənim kimi digərlərinin aldadılmamasına nail olmaqdır. Bu tip insanlar bizim aramızda, bilavasitə müxalif dairə içində olmamalıdır. AXCP-nin adından sui-istifadə etməməlidir, bu partiyanın üzvlərinə qarşı inanclarından və etibarlarından istifadə edib dələduzluq etməməlidir. Belə tipajlar bizim adımıza ancaq və ancaq ləkə gətirir. Fikrət Hüseynli Avropa ölkəsi olan Macarıstanın rəsmi səfirliyinə rüşvət verdiyini iddia edir. Bir neçə nəfərdən eşitdiyimizə görə, o, Avropaya çatdıra bildiyi adamların orada oturum alması üçün Azərbaycan Respublikası Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin sənəd və möhürünü saxta şəkildə düzəldir və onlardan istifadə edərək hazırladığı saxta sənədləri lazımi yerlərə təqdim edir. Adını da belə qoyur ki, guya onun bu məhkəmədə tanışları var və onlar da aldıqları pul müqabilində bu sənədləri ona göndərirlər. Maraqlıdır, müxalifəti təmsil edən birinin hökumətlə necə əlaqəsi ola bilər?! Faktiki olaraq belə nəticə hasil olur ki, bu adam Avropanı da saxta sənədlər təqdim etməklə barmağına dolayır".
Yazıda adları çəkilən hər kəsin mövqeyini dərc etməyə hazırıq. Lakin bəri başdan onu deyək ki, AXCP üzvünün verdiyi bu açıqlama bir cinayət şəbəkəsinin ifşasıdır. Burada dəhşətli iddialar var. Sənəd saxtakarlığından tutmuş, Avropa ölkəsi olan Macarıstan səfirliyinə rüşvət verilməsi, «Turizm.az» adlı şirkətin köməyi ilə beynəlxalq cinayət şəbəkəsinin qurulması da bu iddiaların içindədir. Müsavat Partiyasını və onun rəhbərliyini qərəzli şəkildə “saxta mühacirət” işinə cəlb edən istintaq orqanları bu faktları araşdırmalıdır. Dəfələrlə yazdığımız kimi, Azərbaycandan “saxta mühacirət” prosesi tamamilə fərqli ünvandan yönəldilir və bu yazıda həmin ünvana dair ciddi faktlar mövcuddur.

19.04.2017

6 ərəb kişisi səhrada 2 azərbaycanlı qızı beysbol ağacı ilə ZORLADI

Ötən il Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (ƏƏSMN) yanında İnsan Alveri Qurbanlarına Yardım Mərkəzinə (İAQYM) Daxili İşlər Nazirliyi İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi (DİN İAQMBİ) tərəfindən yönləndirilmiş 63, müxtəlif qeyri-hökümət təşkilatları tərəfindən yönləndirilmiş və ya fərdi olaraq müraciət etmiş 30 nəfər insan alverinin potensial qurbanına yardım göstərilib.
Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a ƏƏSMN İAQYM-in direktoru Nəzakət Balabəyova məlumat verib.
"İki qız vardı. Onlar Dubaya hansı məqsədlə getdiklərini yaxşı bilirdilər. Qızlar Dubaya getdikdən sonra fahişəliyə başlayırlar. Bir gün ərəblər də bunların xidmətindən itifadə etmək istəyib. 5-6 ərəb bu iki qızı götürüb aparıblar səhraya. Bilirsiniz də, səhrada günortalar qızmar isti, axşamlar isə çox soyuq olur. Və ərəblər saatlarla qızları beysbol ağacı ilə zorlayıblar. İşlərini bitirəndən sonra qızları lüt soyundurub, buraxıblar səhraya. Azərbaycana qayıdanda qızın birinin daxili qadınlıq üzvləri hamısı çıxarıldı- sıradan çıxmışdı. Digər qız isə ağır ruhi sarsıntı keçirib, hələ də özünə gələ bilmir".

Саудовский шейх погиб от копыт осла

Саудовский шейх умер при попытке изнасиловать осла. Бедное животное, в первую очередь стало жертвой в данном случае.
По сообщениям в сети, саудовские полицейские обнаружили тело шейха на следующий день после произошедшего. Установили, что жертва получила тяжелый удар в лицо и в грудь, когда попытался изнасиловать бедное животное.
Шейх скончался от полученных травм после долгих страданий. Полицейские которые нашли осла, нашли штаны жертвы, которые он снял и оставил рядом со своим внедорожником, прежде чем попытался совершить сие деяние.

Yəmənlilərin məğlubedilməzlik sirri

İran generallarından biri Tv-də Ənsarullah hərəkatını təhlil edərkən belə deyirdi:
-Biz illər öncə bir qrup yəmənlilərə hərbi təlimlər keçirdik. Bütün dərsləri mükəmməl mənimsəyən yəmənlilər bir dərsdən imtina etdilər. Onlar düşmən hücumu zamanı ordunun qüdrəti çatmadıqda "taktiki geriləmə" dərsində iştirak etməyərək, hamısı yekdilliklə dedilər: "Bizdə "geriyə addım" deyə anlayış yoxdur. Ya irəli getməlisən, ya da ölməlisən. Bu dərsi öyrənməyi özümüzə ar bilirik. Bizə yalnız İrəli getməyin sirlərini öyrədin".
P.S.: İllərdir qaniçən Səudiyyənin amansız hücumlarına baxmayaraq, yəmənli mücahidlər səudiyyə vahhabiləri tərəfindən işğal olunmuş torpaqlarını ayaqyalın ala-ala irəliləyirlər.

Əkrəm Hacızadə

Mohsün Pakayin:

"Bakıdakı anti-İran dairələr siyasi ölüyə çevrilmişlər. Bu dairələrin düşüncə və təbliğatının Azərbaycan xalqı arasında artıq heç bir yeri yoxdur. Azərbaycan xalqı hər addımda onlara qarşı çıxır. ABŞ konqresinin dollarları ilə nəfəs alan həmin dairələr eyni zamanda Azərbaycan hakimiyyətinin də əleyhinədir və Azərbaycan rəsmiləri dəfələrlə bizimlə görüşlərində belə dairələrin fəaliyyətindən narazı olduqlarını bildirmişlər. Belə pozucu dairələr nə Tehranın, nə də Bakının dostudur. Müəyyən zaman kəsimlərində insanların duyğuları, atifəsi və tarixi dəyərlərindən sui-istifadə edən və iki ölkənin əlaqələrini pozmaq istəyən bu dairələrin fəaliyyətinə qarşı ayıq olmalıyıq".

Möhsün Pakayin: Azərbaycan rəsmiləri anti-İran qrupların ölkədə fəaliyyətindən narazıdırlar

"Hər il təxminən bir milyon Azəri İrana səfər edir"

İran İslam Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı keçmiş səfiri Mohsün Pakayin
badkubeh.com saytına verdiyi eksklüziv müsahibəsində iki ölkə arasındakı münasibətlərə, regional əməkdaçlıq perspektivləri və bu kimi məslələrə dair süalları aşağıdakı kimi cavablandırmışdır.

-İlk öncə cənab Həsən Ruhaninin prezidentliyi dövründə İran və Azərbaycan Respublikasının əlaqələrinin mahiyyətini izah edərdiniz?
-Cənab Ruhaninin hakimiyyəyində, 11-ci iqtidarın qonşularla əlaqələrində etimad yaratma və münasibətlərin möhkəmləndirilməsi yönündə siyasətlərinin yerinə yetirmə mərhələsinin arxada qalmasını nəzərə alaraq, həmin mərhələdə Azərbaycan Respublikası ilə də münasibətlər uyğun şəkildə inkişaf etmişdir. 11-ci iqtidarın qonşularla dostluq münasibətlərin qarşılıqlı uduş prinsipinə dayanaraq möhkəmlndirilməsi istiqamətində düzgün xarici siyasət yürtməsi, İranın Azərbaycan Respublikası da daxil olmaqla qonşularla münasibətlərinin genişlənməsində öz təsirini göstərmişdir. İki prezidentin son dörd ildə 8 dəfə görüşməsi, münasibətlərimizin tarixində yeni bir rekord göstəricisidir. Prezident Ruhani və Prezident İlham Əliyevin bir-biri ilə olan yaxın əlaqələri hər iki dövlətin xüsusilə də təhlükəsizlik məsələlərində və özəlliklə terrorçuluğa, eksterimizm və nakotik maddələrə qarşı mübarizə sahəsində  beynalxalq və regional əməkdaşlığının mökəmlənməsinə səbəb olmuşdur və regionda sabitliyin bəqərar olması ilə nəticələnəcəkdir. Bu müddətdə Qəzvin-Rəşt-Astara dəmir yolunun tikintisi sürətlənmişdir və Azərbaycanı Fars körfəzinə qovuşduracaq bu marşrutun açılması üçün aparılan işlərdə Azərbaycan tərəfinin iştirakı da artmalıdır. İran-Azərbaycan-Rusiya üçtərəfli sammitinin keçirilməsi və onlarla əməkdaşlıq sənədinin imazalanması isə iki ölkənin iki tərəfli, regional və beynalxalq sahədə qarşılığlı maraq doğuran maəsələlərdə maksimum dərəcədə anlaşdıqlarının göstəricisi olaraq, Tehran-Bakı arasında dərin həmrəyliyi əks etdirən önəmli faktordur. Fikrimcə, İranla Azərbaycanı birləşdirən faktorlar onları bir-birindən ayıran faktorlardan daha çoxdur.

-İki tərəf arasında siyasi, iqtisadi və ticarət sahəsindəki potensiallar barəda hansı məsələlərə diqqət yetirilməlidir? Qarşılıqlı ticarət perspektivini necə dəyərldimək olar?
-Mənim qənaətimə görə, ticarət, tranzit və energetika əhəmiyyət kəsb edən əsas üç sahədir ki, iki ölkə bu sahələrdəki əlaqələrini inkişaf etdirə bilər. Tranzit sahəsində Azərbaycan Respublikasının İranla fəaliyyət göstərən 4 gömrük məntəqəsi vardır və bu ölkəni Avropa, Asiya və Fars körfəzi, oradan isə Afrika ilə birləşdirən ən qısa yol isə İrandan keçkir. Başqa sözlə, İran marşrutu həm iqtisadi, həm də təhlükəsiz və daha yaxındır. Bu səbəbdən də, tranzit daşımaları sahəsində marşutların açılması üçün iki ölkənin əməkdaşlığı və sərmayə qoyması hər iki dövlətin də xeyrinə olardı. “Qəzvin-Rəşt-Astara” və Astara (İran)-Astara (Azərbaycan) dəmiryolunun tikintisi latihəsi prioritetdir və yaxın zamanlarda Azərbaycan ərazisində Astaraya birləşdirilməsi nəzərdə tutulan dəmiryolunun tikintisinə yönəlik işlərə start veriləcəkdir ki, bu da çox əhəmiyyətli addımdır. Azərbaycan Respublikası İranı Qafqaz regionu ilə birləşdirən qapı rolunu oynaya bilər, özü isə İrandan keçməklə Fars körfəzi və Oman dənizi vasitəsilə dünyanın digər regionlarına çıxış imkanı əldə edə bilər. Bu noqteyi-nəzərdən sözügedən potensialdan istifadə edərək əməkdaşlığımızı gücləndirməliyik. Hazırda ticarət sahəsində əlaqələrimizin həcmi rəsmi olaraq təxminən 600 milyon dollara bərabərdir ki, bu balans da İranın xeyrinədir. Hər il təxminən bir milyon azəri İrana səfər edir və onların adam başına ən az 500 dollar xərclədiyini hesablayanda, gözəçarpacaq rəqəm əldə edilir. İki ölkənin özəl sektorları və tacirlərinin də əlaqələrinin günü-gündən genişləndiyini nəzərə alaraq, iqtidi münasibətlərin, eləcə də ticarətin həcminin artmasını proqnozlaşdırmaq olar. Təbii ki, burada lazımi səviyyəyə çatmaq üçün səy göstərilməli və əmək sərf edilməlidir. Mənim fikrimcə İran və Azərbaycan Respublikası bir-biri ilə ortaqlıqları və potensiallarına söykənərək, regionda əbədi müttəfiqlərə çevrilə bilərlər.      

-İllik ticarət həcminin orta dəyəri nə qədərdir?
-Qeyri-neft sektor sahəsində ticarət əlaqələrin həcmi 600 milyon dollardır. Bu əlaqələr o cəhətdən əhəmiyyətlidir ki, qeyri-neft sektordakı ticarət sahələrini əhatə edir. Üstəlik, hər il Azərbaycan qazının Naxçıvana svop əməliyyatından 250 milyon dollar və Xəzər dənizində “Şahdəniz” neft yatağına investisiya qoyuluşundan da 250 milyon dollar gəlir əldə edirik və bunları üst-üstə gələndə, iqtisadi mübadilələrimizin həcmi bir milyard dollardan da artıq olur.

-İki ölkə arasında yaxşı əlaqələr bəxımından həll edilməsi lazim olan məslələr hansılardır? Bəzi anti-İran dairələrin Bakıda fəaliyyət göstərməsi bizə məlumdur. Bu dairələrin mövcudluğu iki dövlətin əlaqələrində hər zaman pozucu təsir göstərib və bu əlaqələri ciddi problemlərlə üzləşdirmişdir. Digər tərəfdən, İrandakı siyasi ekspert və strateqlər Azərbaycan Respublikasındakı anti-İran siyasətləri görməzliyə vuraraq, strategiya müəyyənləşdirə bilməzlər. Buna görə də, hər zaman bir növ qorxu və ümid arasındayıq. Ümumiyyətlə Bakı rəsmiləri bu məsələ barədə necə düşünür və faktiki olaraq hansı addımları atırlar?
-Bakıdakı anti-İran dairələr siyasi ölüyə çevrilmişlər. Bu dairələrin panazərizm düşüncəsi və etnosentrist xarakterli təbliğatı Azərbaycan xalqı arasında artıq heç bir yeri yoxdur və Milli Məclis seçkiləri zamanı da Azərbaycan xalqının belə şəxslərə göstərdiyi münasibət, onlara öz yerini göstərdi. Separatçı və anti-İran ünsürlərin bu seçkilərdə ağır məğlubiyyəti, belə təfəkkürün çürük olmasının, Azərbaycan xalqının isə həmin şəxslərin radikal düşüncələrinə qarşı çıxdığının göstəricisi idi. ABŞ konqresinin dollarları ilə nəfəs alan etnosentrist dairələr eyn zamanda Azərbaycan hakimiyyətinin də əleyhinədir və Azərbaycan rəsmiləri dəfələrlə bizimlə görüşlərində belə dairələrin fəaliyyətindən narazı olduqlarını bildiriblər. Azərbaycan hakimiyyəti separatçı və etnosentrist dairələri qəbul etmir və iki ölkənin yaxşı münasibətləri də bəzi anti-İran dairələrin tərəfindən dəstəklənməsinə imkan vermir. İki ölkənin rəsmiləri bugün belə qənaətə gəlmişlər ki, separatçı dairələr nə Tehranın, nə də Bakının dostudur və müəyyən zaman kəsimlərində insanların duyğuları, atifəsi və tarixi dəyərlərindən sui-istifadə edən və iki ölkənin əlaqələri pozmaq istəyən bu dairələrin fəaliyyətini nəticəsiz qoymaq üçün ayıq olmalıyıq.

-Son zamanlar İsrailin Azərbaycan Respublikası ilə əlaqələri normal səviyyədən irəli gedərək, (Azərbaycanın Vaşintondakı səfirinin təbirincə desək) strateji əlaqəyə çevrilmişdir. Bakı eyn zamanda İranla yanaşı İsraillə də müttəfiq ola bilərmi?
-İsrail mətbuatı, eləcə də bəzi azəri siyasi şəxsiyyətlər İsrailin Azərbaycan Respublikası ilə olan əlaqələrini olduğundan daha çox şişirdir. İsrailin Bakı ilə olan əlaqəsi adi əlaqədir, qeyri-adi xarakter daşımır və strateji əlaqə ola bilməz. Azərbaycan müsəlman dövlət olaraq İslam Konfransı Təşkilatının üzvüdür və müsəlmanların birinci qibləsi, Fələstinin torpaqları hazırda İsrailin işğalında olduğuna görə, heç bir müsəlman dövlət sionist rejimlə strateji əlaqələr qura bilməz. Bu rejimin regiondakı mövcudluğu barədə yayılan xəbərlərə diqqətli yanaşdıqda, həmin məlumatların mənbəyinin daha çox sionist mətbuatı olduğunu görürük. Azərbaycanın Vaşinqtondakı səfirinin bu sözlərini qəbul etmirəm. Sionist təmayüllü Qərb mətbuatı İsrailin region dövlətləri ilə əlaqələrini hər zaman şişirdir. İsrailin Azərbaycanla olan əlaqələri Qərbin Azərbaycanla əlaqələrindən asılıdır və əgər Qərbin azərbaycanala münasibətləri zəifləyərsə, bunun mənfi təsiri özünü Bakı-Tel-Əviv münasibətlərinə də göstərər. Son illər ABŞ və Avropa dövlətləri və qurumlarının Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxiləsi və Azərbaycana qarşı çıxan qrupları dəstəklədiyi nəticəsində, Bakı ilə Qərb dövlətləri arasında bir növ soyuqluq və inamsızlıq yaranmışdır. Qərbin yumşaq müharibəsi və Azərbaycanda rəngli inqilab təşkil etməyə səy göstərməsi anlaşılan və inandırıcıdır. Bu vəziyyət isə sionistlərin Azərbaycandakı mövqeyininin sarsılmasına səbəb olmuşdur. İranın qonşu ölkələrlə münasibətləri nə qədər yaxşılaşır və və inkişaf edirsə, İsrailin də bu ölkələrdə İrana qarşı provokasiyaları da bir o qədər neytrallaşır. Bunun əksini də söyləmək olar, yəni İranla dünya dövlətləri arasında gərginliyin yaranması isə sionist lobbisinin fəaliyyətinə zəmin yaradır.

-İki ölkə arasında mədəni mübadilə məsələsinə geçək. Azərbaycan Respublikasının bəzi müstəqil sənətçiləri İranın etinasızlığından şikayət edir. Onlar İrana səfər etmək və bu ölkədəki çox səhədə ortaq olduqları mədəniyyət və tarixi abidələrlə tanış olmaq istəyir. İranın Azərbaycan Respublikasındakı Mədəniyyət Mərkəzi bu istiqamətdə müstəqil yazarlar və sənətçilərə hansı xidmətləri göstərə bilər?
-Mədəniyyət sahəsində iki ölkənin əlaqələri genişlənməkdədir və il ərzində bir çox sənətçi və ədəbiyyatçı, xüsusilə də musiqi səhəsində İrana səfər edir. Mənim fikirimcə bu sahədə etinasızlıqdan söz gedə bilməz. Bu il Tehranda Azərbaycan mədəniyyət həftəsi keçiriləcəkdir. Turizm sahəsində isə, Azərbaycan vətəndəşları üçün İran tərəfindən vizanın ləğv edildiyinə görə, hər il təxminən bir milyon nəfər İrana səyahətə gəlir və bu ölkənin mədəniyyəti, sivilizasiyası və tarixi abidələri ilə tanış olur. Bu sahədə əsas rolu İranın Azərbaycan Respublikasındakı Mədəniyyət Mərkəzi oynayır və bu mərkəz mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün plan işləyib hazırlaya bilər.

-“Hz.Yusif” serialını mədəni-sənət-kino mübadilə sahəsində uğurlu təcrübə hesab etmək olar. Ötən il Azərbaycan Respublikasından olan teatr qruplarının İranda icra etdiyi tamaşalara şahid olduq. Lakin belə görünür ki, bu əlaqə birtərəfli xarakter alıb və İranl tərəf bu sahədə aktiv deyil. İran kinosu Bakı sakinləri tərəfindən rəğbətlə qarşılanır. Digər tərəfdən isə İran kinolarında yer alan ortaq mədəniyyət və tarixi xatirələr də onlar üçün cəlbedicidir. Mədəniyyət işləri üzrə məsullarımız, o cümlədən Mədəniyyət Mərkəzi hansı səbəbdən İranın kino və serial istehsal edən şirkətlərinin Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərməsi üçün şərait yaratmır? Bir halda ki, Türkiyə bu işi yerinə yetirir.
-Bəli, qəbul edirəm ki, Azərbaycan Respublikasından olan sənətçi və yazarların İranda fəaliyyəti daha çoxdur. Bizimlə Türkiyə arasında olan fərq burasındadır ki, onların kinoları türk dilindədir və dublyaja ehtiyacı var. Lakin fars kinoları azəriyə tərcümə edilib göndərilməlidir. İranlı sənətçilər üçün viza problemi də mövcuddur. Lakin proqram əsasında və diqqəti artırmaqla bu sahənin fəaliyyətini əvvəlkilərə nisbətən daha da artırmaq olar. İran Teleradio Təşkilatı, xüsusilə də “Səhər” kanalı dublyaj edilmiş kino və serialları baxımından bu sahədə fəaliyyət göstərə bilərlər.