14.02.2020

İraq "Hizbullah"ı sənədləri açıqladı: ABŞ Müqtəda Sədri öldürəcəkdi, Qasim Süleymani mane oldu

Eastnews.org-un verdiyi xəbərə görə, İraqın “Əsaibu Əhlil-Həqq” hərəkatının komandiri Şeyz Qeys Xəzəli İraq gündəmi ilə bağlı çox əhəmiyyətli açıqlamalar verib. O bildirib ki, general Qasim Süleymaninin göndərdiyi sənədlərə əsasən, İraqın üç əsas qüvvələrindən biri ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə xidmət edir.
Qeys Xəzəli qeyd edib ki, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Qüds briqadaları komandanı general-mayor Qasim Süleymaninin verdiyi məlumatlara əsasən, 2012-ci ildən bəri üç təhlükəsizlik mərkəzindən biri (Prezident, Parlament, Baş Nazir) ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə xidmət edir. Aksiyalarda snayperlərlə aksiyaçılara atəş açanlar da onların tapşırıqlarını icra edib.
O daha sonra qeyd edib ki, ABŞ İraqın "Sədr" hərəkatının lideri Müqtəda Sədri öldürüb daha sonra bunu “Əsaibu Əhlil-Həqq” hərəkatının üzərinə atmaq istəyib: "İraqdakı ilk ABŞ-İsrail layihəsi Müqtəda Sədrin terroru idi. Bununla da bizi ittiham etmək istəyirdilər. Bu məlumat Müqtəda Sədr və İrana çatdı, buna görə vəziyyət düzəldildi. Plan uğursuz oldu".
"Bu sənədlərin mənbəyi general Qasim Süleymani idi. O, etibarlı bir mənbə idi. Ona görə ABŞ kəşfiyyatına işləyən bu şəxsin məsuliyyət daşıdığına əminəm, bu şəxs vətənpərvər bir iraqlı kimi çalışmır, ancaq Amerika rəhbərliyi ilə işləyir", - deyə Qeys Xəzəli bildirib.
O daha sonra qeyd edib ki, ABŞ-ın İraqdakı layihəsinin iki əsas məqsədi var. Biri "Həşd Şabi"ni daxildən zəiflətmək, ikincisi isə nümayişçilər və təhlükəsizlik qüvvələri arasında qarşıdurma yaratmaq: "Bununla da Baş Naziri istefa verməyə məcbur edib, öz adamlarını vəzifəyə gətirmək idi. Nümayişçilərin əksəriyyəti haqlıdır, lakin bəziləri təxribatçıdır".

Prezidentdən xəbərdarlıq: Heç kim 8 saatdan artıq işləməməlidir

“Mənə verilən məlumata görə, bəzi hallarda işçiləri vaxtından çox işlədirlər. Bizim 8 saatlıq iş günümüz var. Heç kim ondan artıq işləməməlidir. Amma daha çox pula qənaət etmək üçün 10 saat, 12 saat, ondan da çox işlədirlər”.
konkret.az xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrasının birinci ilinin yekunlarına həsr olunan konfransında çıxışında deyib.
Dövlət başçısı bildirib ki, buna son qoyulmalıdır və Nazirlər Kabineti buna nəzarət etməlidir: “Xüsusi müşavirə keçirilsin ki, bu məsələlər müzakirə olunsun və əgər belə hallara yol verilirsə, o sahibkar cəzalandırılacaq. İşçilərə də müraciət edirəm. Siz də əmək müqaviləsi olmadan işləməyin. Mən bilirəm ki, bəzi hallarda sizi məcbur edirlər. Amma bilin ki, əgər əmək müqaviləsi olmasa, sabah pensiya, tibbi sığorta ala bilməyəcəksiniz. Ona görə sahibkarlar vergisini ödəməli, bütün qanuni tələblərə riayət etməli və məsuliyyətli olmalıdırlar. İmkanlı sahibkarlar, əlbəttə ki, öz sosial məsuliyyətini də dərk etməlidirlər. Eyni zamanda, əsassız olaraq işçiləri ixtisar etməməlidirlər. Çünki ixtisar edilən hər bir iş yeri bir ailəni çörəksiz qoyur. Buna getmək olmaz”.

“Qarabağ məsələsi Putinin diqqət mərkəzindədir” - Rəsmi Moskva

“Rusiya həmişə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasında fəal vasitəçi mövqe tutub. Bu uzun sürən münaqişənin həllində tərəflərə kömək etmək şərtsiz xarici siyasət prioritetlərimizdən biridir”.
Teleqraf.com xəbər verir ki, bunu Rusiya Xarici İşlər nazirinin müavini Andrey Rudenko “Rossiya seqodnya”ya müsahibəsində deyib.
Onun sözlərinə görə, Qarabağ məsələsi Rusiya prezidentinin, Xarici İşlər Nazirinin diqqət mərkəzində qalmaqdadır: “Bu durum həyata keçirilən vasitəçilik fəaliyyətinə xüsusi əhəmiyyət verir, onun nəticələrinə artan diqqəti müəyyənləşdirir”.
“Ölkəmizin vasitəçilik səyləri yolundakı mühüm mərhələ 2008-ci ildə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin siyasi yolla həllini ifadə edən Moskva Bəyannaməsinin qəbulu oldu. Bu, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması ilə bağlı altında Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin imzası olan ilk və hələ ki yeganə sənəddir. Bildiyiniz kimi, Rusiya Azərbaycan və Ermənistanın baş qərargah rəislərini Moskvaya dəvət etməklə 2016-cı ildəki genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların sona çatdırılmasında həlledici rol oynayıb”, - A.Rudenko vurğulayıb.
XİN başçısının müavini xatırladıb ki, ötən ilin aprel ayında Moskvada Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov tərəfindən Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşü təşkil edilib və bu görüşdə ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrləri də iştirak edib: “Görüş zamanı nizamlama mahiyyəti üzrə danışıqlar prosesinin yenidən başlamasına şərait yaradan konkret təkliflər işlənib hazırlanıb. Bunlar arasında münaqişə zonasında vəziyyətin daha da sabitləşməsi ilə bağlı tədbirlər var. Media nümayəndələrinin qarşılıqlı səfərləri razılışdırılıb, tənzimləmə ilə bağlı bəzi “düyün” məsələlər nəzərdən keçirilib. Bu təkliflərin bəziləri artıq həyata keçirilib. Sərhəddə və təmas xəttində vəziyyət nisbətən sakit olaraq qalır. Yerevanla Bakı arasında rabitə xətti mövcuddur. Jurnalistlər qarşılıqlı səfərlər ediblər. Əsirlikdə saxlanılan Zaven Karapetyan və Elvin İbrahimov geri qaytarılıb. Digər məhbuslar üzrə iş davam edir. Hesab edirik ki, bütün bunlar tərəflərin əhalini sülhə hazırlamaq üçün konkret addımlar atmaq niyyətindən xəbər verir. Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin Cenevrədəki son görüşündə də bu barədə müzakirə aparıldı. Tərəflər güzəştli həll axtarışlarını davam etdirməyə hazır olduqlarını bəyan edirlər. Bu ab-havanı dəstəkləyirik. İşin davam etdirilməsi üçün əsas var. Əsas siyasi iradə göstərməkdir”. /teleqraf.com/

13.02.2020

Пятеро военных НАТО потерялись на учениях в лесах Литвы

Пятеро военных, проходивших службу в разведывательном подразделении НАТО, были объявлены пропавшими без вести во время военных учений 4-6 февраля. Полагая, что тренировки по-прежнему продолжаются, они избегали всех сил, посланных, чтобы их найти. Об этом сообщает литовская вещательная компания LRT.
Литовский военный представитель Лаймис Братикас рассказал, что во время выпускного экзамена для разведывательных войск в центральной Литве пять солдат, в том числе призывников, проходящих службу в Жемайтийской мотострелковой бригаде, были объявлены пропавшими без вести, так как не прибыли в заранее обозначенное место.
Братикас пояснил, что было решено начать поиски исчезнувших солдат, однако на этом этапе начались трудности.
Полагая, что учения все еще продолжаются, «пропавшие» военные избежали захвата обученными собаками и вертолетом. По словам военного представителя, в течение суток они «двигались по лесу, избегая контакта и не будучи обнаруженными». «Военная разведывательная подготовка является особой, поскольку они должны выполнить свою задачу, оставаясь незамеченными. В данном случае они действовали таким образом до самого конца», — подчеркнул он, добавив, что их «выживаемость» была оценена как образцовая.
Исключительную «выживаемость» военных НАТО оценили и пользователи Сети. Они отметили, что служащие справились с заданием отлично, кто-то выразил мнение, что своей неуязвимостью они даже заслужили медали. Некоторые над курьезной ситуацией пошутили: «А победителями чемпионата мира по пряткам 2020 года являются именно они», «Некоторые люди сделают все, чтобы избежать уборки».
Ранее военные Североатлантического альянса оконфузились на учениях в соседней Латвии. Эксперты НАТО в Риге решили провести необычные испытания с целью проверить, насколько легко служащие могут выдать секретную информацию при общении в Интернете. Результаты оказались неутешительными — натовцы легко поддались на провокации искусственной девушки в Tinder и решили пообщаться с прекрасной незнакомкой, а также без опасений сообщили потенциальным злоумышленникам свои домашние адреса, заказывая себе футболки через липовый сайт.

Автор: Ольга Евсеева              riafan.ru

А вы знаете, что она – Бакинка? Самая красивая блондинка советского кино

Наш очередной материал посвящен Ирине Азер, которую в 60-80-х годах называли самой красивой блондинкой советского киноэкрана, самой красивой советской актрисой и "советской Мэрилин Монро", "Персидской принцессой".
Ирина Абдуррезаевна (Ирэн Абдур-Резаевна) Азер родилась 18 сентября 1949 года в Баку. Её отец - польский лётчик Йофан после войны работал в Баку испытателем на военном аэродроме, но вынужден был вернуться на родину. Мать - Лилия Георгиевна, казачка, участница Великой Отечественной войны, отказалась покидать Баку. Своими необычными фамилией и отчеством она обязана отчиму Резе Азеру, который принадлежал к богатейшему иранскому роду.
Реза Азер в свое время учился в Сорбонне, работал в контрразведке, был известным генералом, вхож в окружение иранского шахиншаха Мохаммеда Резы Пехлеви. Но стал ярым коммунистом и личным врагом Пехлеви, на которого в 1945 году было совершено покушение. Его приговорили к казни, однако ему удалось бежать из Ирана и получить политическое убежище в СССР. Он стал жить в Баку, в собственной роскошной резиденции. Здесь он и познакомился с Лилией, они создали семью. Актриса очень любила своего отчима, считала его настоящим отцом. Хотя она была приемной дочерью, Реза Азер не только дал ей свою фамилию и даже национальность (в метрике она записана как иранка), но и окружил любовью и заботой, как родную дочь, Всю жизнь баловал свою принцессу, и даже создал перед домом роскошный бассейн для своей любимой Ирэн. Он называл ее Голяндам, что с иранского означает фея цветов. Любопытный факт - Реза общался с ней только на фарси. Вскоре у Ирен появилась сестренка – Деларам.
Сам же Реза Азер занимался переложением фарси на латиницу. Именно он перевел на русский известную поэму под названием "Шахнамэ". Также он, защитив диссертацию, стал доктором наук. Когда Ирэн исполнилось 16 лет, семья переехала в Москву. Реза Азер стал преподавать в Институте востоковедения, а Ирэн начала работать фотомоделью. На протяжении 12 лет рекламировала меха, драгоценности, шляпки, ткани… Параллельно, в 19 лет, поступила во ВГИК, на актёрский факультет Сергея Герасимова. Встречу с Герасимовым и его мастерской актриса считала судьбоносным моментом в своей жизни.
Начиная с третьего курса снялась в четырех картинах: "Красный агитатор Трофим Глушков" (1969, режиссёр Валерий Рубинчик), "У озера" (1970, режиссёр Сергей Герасимов), "Внимание, черепаха!" (1970, режиссёр Ролан Быков) и даже в знаменитом эпическом киноцикле "Освобождение" (1970 - 1972), поставленном режиссёром Юрием Озеровым и удостоенном Ленинской премии. За творческую жизнь снялась в более тридцати художественных фильмах и двух телевизионных постановках – "Кабачок "13 стульев"" и "Джентльмены, которым не повезло". Причем, в популярнейшей юмористической передаче советского телевидения "Кабачок "13 стульев"" (1966- 1981) она появлялась дважды с разрывом в девять лет. Ещё студенткой в 1969 году она сыграла роль пани Каролины, а в 1978 году - пани Ольгицы.
Уже в ранних фильмах молодая актриса обратила на себя внимание зрителей. Её первая заметная роль в кино - Анна Сергеевна в детской комедии "Внимание, черепаха!", очаровательная учительница младших классов, которой пытаются украдкой подражать её ученицы.
Популярность Ирине Азер принесла роль Люськи в четырёхсерийном телевизионном художественном фильме "Большая перемена" (1972 -1973; режиссёр Алексей Коренев). Актрисе достался образ эффектной блондинки, подруги Генки Ляпишева (актёр Виктор Проскурин), одного из учеников вечерней школы, которого Люська отвлекает от учёбы танцами. В финале фильма Люська сама приходит учиться в вечернюю школу.
Актриса рассказывала: "Помните сцену, когда Люська ждёт Ляпишева на танцах, а его увёл на лекцию Петрыкин - Быков? Появился кавалер поздно вечером и весь мокрый, потому что бежал по пояс в воде. Витя Проскурин страшно замёрз на съёмке, и, чтобы согреться, ему налили водки. По-моему, он первый раз в жизни её тогда попробовал. Захмелел и пошёл искупнуться… Все его ищут, а Вити нет… Возвращается раненый. Оказывается, напоролся в пруду на стекло и порезал ногу. Ногу забинтовали и опять начали снимать. "Витя, я тебя прошу, не надо меня целовать. Камеры стоят так, что ничего не видно. Просто обнимемся", - говорю я хмельному Проскурину. А он возьми, да и поцелуй меня с пьяных глаз по-настоящему. Еле отцепилась. Именно этот дубль и вошёл в картину. А другая сцена вообще получилась у меня случайно. Иду я обиженная от Ляпишева в своих белых туфельках, камера работает, и вдруг отваливается каблук. Хорошо, не растерялась. Сняла вторую туфлю, выбросила её и пошла босиком в гордом одиночестве. Не знаю, почему каблук отвалился, туфли были новые".
Фильм "Большая перемена" открыл дорогу в большой кинематограф многим актёрам, снявшимся в нём, в том числе и Ирине Азер. В течение 1970-1980-х годов она была востребованной актрисой, снималась с такими замечательными актёрами, как Георгий Жжёнов, Николай Крючков, Эммануил Виторган, Станислав Любшин и другие. Активно снималась в таких популярных советских фильмах, как "Дорогой мальчик" (режиссёр Александр Стефанович), "Горожане" (режиссёр Владимир Роговой), "Не стреляйте в белых лебедей" (режиссёр Родион Нахапетов), "Возвращение резидента", "Конец операции "Резидент"" (режиссёр Вениамин Дорман) и др.
В этот же период произошло одно событие. В конце своей жизни, незадолго до смерти, ее отец Реза Азер вернулся в Тегеран. Вместе с ним были Ирина и ее младшая сестра Деларам. Девушкам было обещано богатое наследство. Возможно, Ирина планировала остаться в Иране (с миллионами долларов ее вряд ли пустили бы в СССР). Но сразу же после смерти отчима в 1978 году в стране произошла исламская революция и Ирина с сестрой Деларам, были вынуждены бежать из Ирана, так ничего и не получив из завещанного отчимом наследства.
С середины 80-х- до начала 90-х продолжала сниматься в кино, но последней картиной стала "Графиня" (1991, режиссер Дмитрий Шинкаренко). Это было связано с развалом системы советского кинематографа, невостребованностью многих актеров и чтобы прокормить себя и семью, пришлось уйти в мелкий бизнес. Она торговала женским бельём, у нее была собственная палатка около здания "Микрохирургии глаза", за прилавком которой она стояла, надев тёмные очки и парик для неузнаваемости.
Актрисе многие завидовали, ведь она вела совсем не советский образ жизни: носила модную одежду и дорогие украшения, приезжала в институт на такси и часто посещала дорогие рестораны. Ходили слухи о том, что у нее высокопоставленный поклонник или любовник-иностранец. За ней действительно часто ухаживали влиятельные мужчины, известные актеры и режиссеры. Говорят, за ней ухаживал даже Никита Михалков. Актриса вспоминает: "В то время меня окружало очень много поклонников. Боря Токарев с курса Вики Токаревой как-то мне признался: "Знаешь, Ирка, наши ребята тайком бегали на переменках в мастерские смотреть на тебя. Почти все парни с курса были в тебя влюблены". Ирина признает, что была избалована вниманием мужчин, поэтому рвала с ними легко, даже не всегда отдавая себе отчета, почему так поступает.
Так случилось и с кинорежиссёром Владимиром Досталем. Она познакомилась с ним на съёмках курсовой работы одного из друзей Ирины. Актриса вспоминает: "Мы так влюбились друг в друга, что немедленно решили пожениться, и в ближайшем же магазине купили кожаную красную коробочку для будущего свидетельства о браке. Меня очень сблизило с ним и то, что мама Володи – иранка. Естественно, как принято в восточных сказках, мы поклялись в вечной любви! Володя отправился в Германию на съёмки, а я вернулась в Москву. Через какое-то время он приехал с заморскими подарками, но, видимо, разлука сделала свое чёрное дело, и я раздумала в восемнадцать лет выходить замуж".
Замуж Ирина вышла за журналиста Юрия Шварца. В 1975 году у пары родилась дочь Вика, но брак продлился недолго. Развод с ним произошёл по причине его измены с американской киноактрисой русского происхождения Натали Вуд.
Второй брак. О нем практически ничего не известно, лишь то, что супруга звали Владимир, но его не стало в 1998 году. Это был страшный удар для актрисы! Неудачи словно преследовали Ирину. Она решила продать квартиру, но нарвалась на мошенников, которые оставили её без 20 тысяч долларов. А в 2002 году единственная сестра покончила с собой. Ей было всего лишь сорок пять. После таких событий Ирен начала злоупотреблять спиртным. Ирина начала крепко выпивать. От одиночества, тоски и безденежья актриса решила бежать из страны к дочери, которая вышла замуж за американца и уехала в США. С тех пор Ирина Азер живет в Лос-Анджелесе, не дает интервью. В настоящее время проживает с дочерью в Калифорнии, воспитывает двух внуков. Актриса считает себя абсолютно счастливым человеком, а такие знаки отличия и титулы, как "заслуженная" или "народная", по её словам, далеко не всегда отражают это ощущение. "Главное, чтобы совесть была чиста: только так человек может реализовать себя в максимальной степени", - говорит Ирина Азер.
А недавно Ирэн сообщила, что она собирается написать книгу воспоминаний. Если эта книга выйдет в свет, мы, возможно, узнаем правду о родителях, жизни в Баку, Тегеране, Москве и Лос-Анджелесе, мужьях, самой загадочной блондинке советского кинематографа.

Автор: Вугар Иманов                 trend.az
“Türkiye kadın olsaydı, İsrail ile sevişen, İŞİD ile flört eden, NATO ile elleşip, ABD'den hamile kalmış bir sürtük olurdu”. Barış Atay

11.02.2020

Bizim kommunistlər: AZƏRBAYCANIN İLK MƏDƏNİYYƏT NAZİRİ

Məmməd Həmid oğlu Ələkbərov (Ələkbərli) 1899-cu ildə Lənkəranda anadan olub.
1909-cu ildə atası Məşədi Həmidin ölümündən sonra qohumlarının himayəsində yaşayıb, Lənkərandakı "Behcət" rus-tatar (Azərbaycan) məktəbində oxuyub, lakin təhsilini başa vura bilməyib.
1920-ci ilə qədər əmisi oğlunun balıq təsərrüfatında çalışıb. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra müəllim hazırlığı kursunu bitirərək Astraxanbazardakı (indiki Cəlilabad) I dərəcəli məktəbə müəllim göndərilib.
1921-ci ildə Lənkəran şəhərindəki 5 nömrəli məktəbdə çalışmağa başlayıb. 1923-1926-cı illərdə Pedaqoji İnstitutda (Bakı) oxuyub. Ali təhsilli mütəxəssis kimi Məmməd Ələkbərov Balaxanıda, Borçalının Başkeçid bölgəsində müəllimlik edib. Quba Qəza Xalq Maarifi Şöbəsinin müdiri işləyib.
1928-ci ildə Xalq Maarifi Komissarlığı aparatına işə qəbul olunub, metodist, məsul icraçı, ibtidai və orta məktəb idarəsi rəisinin müavini vəzifələrində çalışmaqla yanaşı Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat Məktəblər İnstitutunda, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda əvəzçilik qaydasında işləyib.
1939-1943-cü illərdə Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun direktor müavini vəzifəsində fəaliyyət göstərib. Sonra Azərbaycan Xalq Maarifi Komissarlığında kadrlar idarəsinin rəisi təyin olunub.
Məmməd Həmid oğlu Ələkbərov 1946-cı ildə Azərbaycan xalq maarifi komissarı təyin olunub, 6 il bu vəzifədə çalışıb, dövrün və ictimai qurumun qarşıya qoyduğu vəzifələri yerinə yetirmək üçün bilik və bacarığını əsirgəməyib.
Məmməd Ələkbərov ötən əsrin 50-ci illərində Nazirlər Soveti sədrinin müavini, Azərbaycanın ilk mədəniyyət naziri olub.
Azərbaycan dili və ədəbiyyatın tədrisi metodikası mövzusunda məqalələr yazıb. "Natamam orta və orta məktəblərdə yazı işləri" (1940), "İbtidai məktəbdə oxu metodikası" (1940) və s. kitabları nəşr edilib.
O "Əməkdar müəllim" fəxri adına layiq görülüb, 1950-ci ildə elmlər namizədi alimlik dərəcəsi alıb.
Məmməd Ələkbərov 1959-cu ildə vəfat edib.

Жена сценариста картины «Москва слезам не верит» рассказала о своем отношении к провинциалам

Людмила Кожинова сообщила «Звезде», что таким людям, как правило, везло больше, чем коренным жителям столицы.
На приезжих в Москву провинциалах строилась не только столица, но и вся Советская власть. В этом убеждена супруга сценариста оскароносного фильма «Москва слезам не верит» Людмила Кожинова. Она рассказала «Звезде», что российский характер заключается именно в этом. «Самые разные люди приходили в Москву бог знает с какими устоями и привычками, необразованностью, бескультурием и так далее. Но как-то очень быстро переламывались и перемалывались», - отметила Кожинова.
Она рассказала, что приезжие почти сразу же поступали учиться в какие-то заочные вечерние школы, училища. «Ловили женихов московских, рожали детей без мужей, на зато дети уже рождались москвичами», - подчеркнула женщина.
Она отметила, что провинциалам, которые решили переехать, как правило, очень сильно везло. Не имея образования, уже через месяц они могли колесить по столице на собственном автомобиле.
По мнению Людмилы Кожиновой, именно из-за этого фильм, сценаристом которого был ее супруг, получился таким успешным - он рассказывает о жизни. /tvzvezda.ru/
Afiq Əliyev: "Suriya Ordusu tərəfindən terrorçulardan azad edilən İdlib əyalətinin Sərakib şəhərində yol kənarında asılmış banner: "Şiə İslamın düşmənidir". Ümumiyyətlə bu axırıncı hadisələrdə Suriya ordusunu və Bəşər Əsədi pisləyib, İdlibdə olan terrorçuları və Türkiyə ordusunu dəstəkləyənlərin boynunu yerə soxum!"
Türkiyə ordusu keçən bütün yerlərdən bu bannerlər asılıb və asılacaq. Bu xalq nə tez unutdu ki, Osmanlılar qızılbaş dövründə Təbrizdə 200 min, Ərdəbildə 100 min, Salyanda 40 min, Astarada 20 min şiənin başını kəsən elə həmin osmanlılardır, heç nə dəyişməyib.

03.02.2020

General Süleymani qəhrəman kimi yaşadı, qəhrəman kimi döyüşdü və qəhrəman kimi də öldü. O Dəccala və qaramata qarşı döyüşdü. Nümunəvi həyat tərzi, nümunəvi sonluq. Bu sublime adlanır, itirilmiş əzəmət, estetikanın özəyi. Təkcə düzgün həyat tərzi sürmək vacib deyil, düzgün ölmək də şərtdir. Bu əsl sənətkarlıqdır. Qlobal əclaflığa qarşı döyüşmək və igidcəsinə ölmək. İran Loqosu elə budur- İşığın Oğulları Qaranlığın Oğullarına qarşı döyüşürlər. Qələbə çalmaq əsas deyil, əsas düzgün tərəfdə vuruşmaqdır. Bax əsl şöhrət- Xvarenonun zərif işığı onlara məxsusdur. Heç bir hefslənmə, heç bir qüssə yoxdur -ideal nümunə, insanın başına gələcək ən yaxşı iş- əldə silah həlak olmaq, çoxluca igidliklər etməklə, İŞİD-in Səudiyyə marionetkalarını qırıb çatmaqla, dostları (Böyük Suriyanı) qorumaqla və düşmənləri pərişan salmaqla. Yaxın zamanda ən vacib hadisələr Liviyada yox, İraqda baş verəcək. İlk növbədə bu torpaq azad olunmağa məhkumdur. Məhz burda yeni Müqavimət doğulacaq. General Süleymaninin ruhundan doğulacaq.

Aleksandr Duqin, tanınmış Rusiya politoloqu, filosofu, Avrasiya Hərəkatının rəhbəri

02.02.2020

Как из-за одного химика немцы полгода не могли бомбить Ленинград

В начале октября 1941 года над Ленинградом был сбит немецкий Me-109. Пилот не дотянул до своих и посадил машину на окраине города. Пока его арестовывали собралась толпа зевак, среди которых был знаменитый советский химик-органик, ученик великого Фаворского, Александр Дмитриевич Петров.
Профессор заинтересовался на чём летают самолёты люфтваффе и собрал в бутылку стекающее из пробитых баков самолёта топливо. С полученной пробой Александр Дмитриевич поставил ряд опытов в своей лаборатории в опустевших корпусах Ленинградского Краснознамённого химико-технологического института, за имуществом которого профессор был оставлен следить.
В результате исследований Петров обнаружил, что температура замерзания трофейного авиационного горючего была -14ºC, против нашего -60ºC. Профессор понял, почему немецкие самолёты не поднимаются высоко. А как же они взлетать при температуре ниже -15?
Химик добился аудиенции у заместителя командующего ВВС Северо-Западного фронта. И так сразу с порога в лоб сообщил тому, что знает способ уничтожения всей вражеской авиации. Выслушав Петрова до конца генерал проявил интерес к полученной информации. Для полноты исследований химику доставили образцы с аналогично приземленного Ю-87, позже разведчики притащили ещё с аэродромов.
Когда результаты совпадали, военные в обстановке строгой секретности приготовили немцам сюрприз и как рыбаки стали ждать с моря погоды. Все начальники, которые знали об операции, по несколько раз на дню задавались вопросом: «Вы не подскажете сколько сейчас градусов ниже нуля?» Ждали, ждали и наконец дождались!
30 октября на стол в штабе ВВС фронта легли дешифрованные воздушные фотоснимки аэродромов в Гатчине и Сиверской. Разведчики только в Сиверской обнаружили 40 Ю-88, 31 истребитель и 4 транспортных самолета.
Утром 6 ноября в воздух поднялся 125-й бомбардировочный авиаполк майора Сандалова. С высоты 2550 метров наши Пе-2 обрушились на вражеские флюгплацы. Штурман ведущего бомбардировщика, капитан В.Н.Михайлов сбросил бомбы точно на самолетную стоянку противника. Вражеские зенитчики свирепствовали, но ни одного истребителя в воздух немцы поднять не могли – мороз был ниже -20ºC.
Через 15 минут "пешки" сменила шестерка штурмовиков 174 шап, ведомая старшим лейтенантом Смышляевым. В это же время группа из 9-ти И-153 подавляла зенитную артиллерию, а затем пулеметным огнем обстреляла стоянки вражеских самолетов. Через 2,5 часа семёрка бомбардировщиков 125 бап, ведомая капитаном Резвых, нанесла второй удар по аэродрому. Всего в налёте участвовало 14 бомбардировщиков, 6 штурмовиков и 33 истребителя. За этим налётом последовали налёты и на другие аэродромы, в результате которых с немецкий 1-й воздушный флот генерал-полковника Альфреда Келлера понёс существенные потери и на некоторое время фактически потерял боеспособность.
Конечно, немцы вскоре доставили своим авиаторам более качественный авиационный бензин, который выдерживал хотя и не 60-градусный мороз, но позволял запускать авиамоторы при -20 по Цельсию. Однако способность наносить массированные бомбовые удары по Ленинграду флот восстановил лишь к апрелю 1942 года. Петров вскоре был эвакуирован в Москву, а в 1947 году возглавил там лабораторию института органической химии АН СССР. Дожил Александр Дмитриевич до 1964 года.

30.01.2020

Почему Кедми сбежал из Израиля?

Что может заставить человека, который много лет боролся за эмиграцию на историческую родину, в пенсионном возрасте покинуть её, чтобы устроиться клоуном при педерастах за мелкий прайс? Понять это поможет нам биография известного лжеца и международного преступника, которого на российском телевидении считают экспертом. Знакомьтесь - Яков Кедми.
Молодой Яков Казаков (фамилию Кедми он взял только через несколько лет после переезда в Израиль) жил в Москве в обыкновенной семье инженеров. Учился в институте и работал на заводе бетонщиком-арматурщиков. В какой-то момент, ему как и некоторым его соплеменникам, пришла в голову мысль, что такая жизнь ему не подходит и он решил дать деру из СССР.
Действовал в этом направлении активно и деятельно: ходил по иностранным посольствам, обвинял руководство СССР в антисемитизме, публично отказался от советского гражданства. Эти подвиги дали свой результат: в 1969 году ему дали разрешение на выезд в Израиль и он без промедления слинял в Израиль.
Правда бороться с ненавистным СССР он не перестал. Даже ездил в Нью-Йорк, что протестовать перед зданием ООН.
Яростные антисоветские позиции помогли Казакову-Кедми выслужиться перед израильскими властями и получить работу. С 1977 до самой своей отставки он работал в "Натив" - израильском ведомстве, занимающимся вопросами переселения евреев в Израиль.
Контекст работы "Натив" довольно прост для понимания. Даже сейчас в Израиле невысокое качество жизни, на уровне не самых успешных стран Европы, а в 1970-ые по всем показателям он уступал не только развитым капиталистическим странам, но и доброй половине стран социалистического блока.
Евреев, желающих покинуть СССР и другие страны соц. блока было действительно немало. Правда, многие рассматривали для эмиграции в первую очередь США, а не нищий Израиль, находящийся в кольце враждебных государств.
Задачей Кедми, как сотрудника, а затем главы "Натив", было создание всевозможных препятствий для еврейских эмигрантов на пути в США и создании условий для безальтернативной репатриации в Израиль.
Методы работы Кедми были довольно просты. Так как после разрыва дипотношений прямого сообщения между СССР и Израилем не было, евреи могли выехать из СССР только в транзитные страны: Румынию, Венгрию и Австрию. Там с помощью купленных сотрудников визовых служб и правоохранительных органов для них создавали такие условия, что попасть они могли только в Израиль.
Подкуп и другие незаконные методы послужили поводом для отставки и громкого скандала, после которого Кедми вылетел с государственной службы.
В 1996 году было выяснено, что Кедми используя подкупленных чиновников РФ и Польши, нелегально вывозил в Израиль детей от 5 до 18 лет из российских детдомов. Обнародование деталей операции вызвало однозначное осуждение действий Кедми со стороны парламента Израиля, МИД-а, разведки "Моссад" и контрразведки "Шабак".
Кедми выгнали со службы, его ведомство прикрыли, передав часть в дел в "Моссад". Хотя с ним поступили довольно гуманно, дав хорошую пенсию в Израиле, Кедми было не спокойно. Ряд последовавших публикаций и разоблачений израильских журналистов, грозили Кедми обвинениями как в коррупции, так и обвинениями в преступлениях против человечности. А вскрывшиеся факты деятельности "Натив" делали его персоной ненавистной как среди израильских правых, так и среди русскоязычных евреев.
Теперь этот человек, официально обвиненный в Израиле в подкупе российского чиновника и похищении российских граждан, ходит в эфиры российского телевидения, рассказывая нам, русским, как жить, кого ненавидеть и против кого воевать.

https://zen.yandex.ru/media/cherepikosty/pochemu-kedmi-sbejal-iz-izrailia-5cd217732b514100b39e3007?fbclid=IwAR3f5Bohaz0cZy8xQtkzyQ3G0CnX3Eb6zhOIQTrPG7xh8hKBb82mk-NoMjo

29.01.2020

Əli Həsənovun “WikiLeaks” yazışmaları üzə çıxdı — Sabiq köməkçi Prezidentin siyasətinə qarşı çıxıb

Azərbaycan Prezidentinin sabiq köməkçisi Əli Həsənovun “WikiLeaks” yazışmaları üzə çıxıb. 
Demokrat.az-ın əldə etdiyi məlumata görə, Əli Həsənov hələ Prezident Administrasiyasının ictimi-siyasi məsələlər şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışdığı zaman bəzən dövlət siyasi dəsti-xəttinə zidd olan addımlar atıb. 
ABŞ Dövlət Departamentinin daxili yazışmalarından aydın olur ki, 2008-ci il may ayının 15-də ABŞ səfiri xanım Ann Dersi Dövlət Departamentinə göndərdiyi məktubda Əli Həsənov ilə görüşündən və görüşdə müzakirə edilən məsələlər haqda yazır.
Səfirin yazdığına əsasən Əli Həsənov deyir ki, o, Prezident Administrasiyasının rəhbəri calışan Ramiz Mehdiyevin ABŞ-da prezident seçkilərinə dair verdiyi qiymətlə qətiyyən razı deyil və bu dövlət siyasətini əks etdirmir.
Eyni zamanda, xanım səfir Prezident Administrasiyasının Hüquq şöbəsinin müdiri Şahin Əliyevin fikirlərinin əslində Ramiz Mehdiyevin yanaşması ilə üst-üstə düşməsini qeyd edir. Xüsusilə, Şahin Əliyev səfirə Qərbin ikili standartlarla yanaşmasını qeyd edir. Qərblə yanaşı Şahin Əliyev ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosunu da Azərbaycandakı seçkilərin təhlilində qərəzli yanaşmada günahlandırır.
Maraqlıdır ki, dövlətin iki aparıcı məmuru, Prezidentlə gündəlik əlaqədə olan və hər bir sözünə görə məsuliyyəti anlayan şəxslər bir söz söyləyir, dövlətin siyasi xəttini ifadə edir, bu məqamda isə həmin vaxtı Prezident Administrasiyasında ictimai-siyasi şöbənin müdiri çalışan Əli Həsənov fərqli mövqe nümayiş etdirərək, özünü Amerika diplomatına fərqli obrazda təqdim etməyə calışır.
Digər maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, həmin dövrdə Əli Həsənovun oğlu Şamxal Həsənov ABŞ-da təhsil alır, lakin sonra təhsildə uğursuzluğuna görə geri qayıdır.
Əli Həsənov səfirə aşağıdakıları söyləmişdi: “Ramiz Mehdiyev özü demək istədiyini demişdi, ayrı-ayrı məmurların fikirləri dövlət siyasətini əks etdirmir”.
Maraqlısı odur ki, Prezident İlham Əliyevin 2008-ci il mayın 7-də Prezident Sarayında “Demokratiya və sabitlik naminə: əməkdaşlığın yeni imkanları” mövzusunda Bakıda keçirilən beynəlxalq konfransda demişdir ki: “Bəzi hallarda üç Cənubi Qafqaz ölkəsini müzakirə etmək üçün yanlış meyarlar seçilir. Biz özümüzü heç vaxt heç kimlə müqayisə etməmişik və belə fikrimiz yoxdur. Dünyada ikili standartların mövcudluğu və əfsuslar olsun ki, möhkəmləndiyi zaman belə açıq müzakirələrin aparılması çox vacibdir”.
Beləliklə, Prezident də ikili standartlardan narahatdır və bunu gündəmə gətirməkdən çəkinmir. Ramiz Mehdiyev isə daha acıq şəkildə ABŞ-a sözünü deyir, Şahin Əliyev səfirlə görüşdə dövlətin siyasi dəsti xəttini qoruyur. Və yalnız Əli Həsənov özü üçün ABŞ-la yeni imkanlar axtarışındadır.
ABŞ səfiri ilə görüşdə Əli Həsənov ağıllı mesaj verməkdən çox, özünü guya məsələləri bilən və bunu hər fürsətdə göstərməyə çalışan insan kimi xarakterizə edir.
Səfir qeyd edir ki, Əli Həsənov açıq şəkildə Ramiz Mehdiyevin sözlərini inkar edir və Əli Həsənov “düşünən beyin deyil, primitiv instrumentdir” (Hasanov is a blunt instrument, not a visionary thinker).

Rusiyada prezident yox, Ali rəhbər olacaq

Rusiyada Konstitusiyaya düzəlişlərin hazırlanması üzrə işçi qrup ölkənin əsas qanununa 100-dən çox maddənin əlavə edilməsini təklif edib. “Kommersant” qəzetinin yazdığına görə bunlardan biri də prezident postunun adının dəyişdirilərək “Ali rəhbər” (Verxovnıy pravitel) edilməsidir.
Bundan başqa Pravoslavlığın ölkənin əsas dini elan edilməsi, Rusiyaya II Dünya Müharibəsinin “qalibi” statusunun verilməsi təklif edilir. Prezident titulunun “Ali rəhbər” postu ilə əvəz edilməsinin təklif olunduğu barədə xəbəri jurnalistlərə işçi qrupun üzvü, Dövlət Duması dövlət quruculuğu və qanunvercilik komitəsinin sədri Pavel Kraşennikov verib. O habelə bildirib ki, Konstitusiyada “Ali” sözünün hər yerdə baş hərflə yazılması nəzərdə tutulur.
Rusiya Konstitusiyasını dəyişdirmək planını prezident Vladimir Putin yanvarın 15-də Federasiya Şurasında etdiyi çıxışda açıqlamışdı. O habelə təklif etmişdi ki, Rusiya Konstitusiyasının beynəlxalq qanunlardan üstün tutulacağı təsbit edilməlidir. Putinin təkliflərindən biri də indiyədək ölkədə elə də nüfuzu və hakimiyyəti olmayan Dövlət Şurası adlı qurumu gücləndirmək idi.
Təkliflərlə yanaşı Putin habelə Konstitusiyaya düzəlişlərin hazırlanması üçün işçi qrup təyin etmişdi. Bu qrupa 75 nəfər daxildir. Bunların arasında hakimiyyətin təhqir olunmasına görə cəza nəzərdə tutan qanunun, habelə suveren internet ideyasının müəllifi Andrey Klişas da var. Qrupa Donetsk Xalq Respublikasının komandirlərindən olan yazıçı Zaxar Prilepin, Ümumrusiya Kazak Cəmiyyətinin atamanı Nikolay Doluda, idmançı Yelena İsinbaeva və başqaları daxildir.
Konstitusiyaya düzəlişlər haqqında qanun layihəsi Dövlət Dumasında birinci oxunuşda qəbul edilib. İkinci oxunuş fevralın 11-də keçirilməlidir. Konstitusiya dəyişikliklər paketi apreldə keçiriləcək referenduma çıxarılmalıdır. /virtualaz.org/

28.01.2020

Günel Həsənova - Yol hekayələri

YAXŞILIQ

Bu gün avtobusla dərsdən çıxıb evə gəlirdim. Avtobusa minəndə iki boş yer gördüm. Onun birinə çantamı qoydum, digərində isə özüm oturdum. Bu zaman avtobusa qoca baba və nənə girdilər. Baba çəlik ilə gəzirdi. Avtobusda boş yer yox idi. Mən ayağa qalxdım və qocaları yer verdim.
Yolboyu aya qüstə qalsam da, ürəyim çox rahat idi.
Avtobus dayandı və mən düşəndə ətrafa baxmağa başladım. Evimiz yolun o biri üzündə idi. Məndən bir az aralıda qoca bir nənə dayanmışdı. Bu nənəyə yerimək çətin idi. Həm də yol çox enli olduğundan keçərkən yubanacaqdı. Nənəyə kömək etmək qərarına gəldim. Ona yaxınlaşdım və yolun o biri üzünə keçməkdə kömək etdim. Biz yolu keçəndən sonra nənə məni qucaqlayıb üzümdən öpdü.
Evə çatanda bütün bunları atama və anama danışdım. Onlar mənim hərəkətlərimi alqışladılar. Ancaq bir problem var idi; qıçım bərk ağrıyırdı. Buna baxmayaraq mən sevinə-sevinə deyirdim: “Eybi yoxdur, bu xeyirxah işləri görmüşəmsə, demək qıçımın ağrısına dözərəm”.

QONAQLIQ

Bir dəfə Elşad atası ilə uzaq bir ölkəyə getmək məcburiyyətində qaldı. O dostlarını uzun müddət görməyəcəyini düşünüb qonaqlıq vermək fikrinə düşdü və iki nəfər sinif yoldaşını evinə dəvət etdi.
Onlar oturub söhbətləşdikdən sonra Elşad dostlarını bağa gətirdi. Bağda nar, armud, gilas, gavalı, heyva və başqa cür meyvə ağacları var idi. Elşad müxtəlif meyvələr dərib qaba yığdı, suda yudu və qarağacın altındakı taxta mizin üstünə qoydu.
Dostlar meyvə yeyə-yeyə maraqlı söhbət edirdilər. Elşad xırda hekayələr yazırdı. Dostları məktəbdə Elşadın hekayələrini oxumuşdular. Onlar bu hekayələr barədə danışırdılar. Elşad dostlarına təklif etdi ki, onlar da başlarına gələn hadisələr barədə hekayələr yazsınlar, sonda bu hekayələri bir yerə toplayıb birgə hekayələr kitabı nəşr etdirsinlər. Elşadın təklifi dostlarının xoşuna gəldi. Bundan sonra Elşad vərəqə yazdığı gülməli hekayələrindən birini gətirdi, oxumağa başladı. Dostlar hekayədəki mövzunu müzakirə edərək bir xeyli güldülər.
Elşad atası ilə bazardan aldığı səfər çemodanını gətirib dostlarına göstərdi. O söz verdi ki, səfərdən qayıdanda dostlarına konfetlər və cürbəcür şirin şeylər gətirəcək. Dostlar xahiş etdilər ki, Elşad gəzdikləri maraqlı yerlərin şəkillərini də çəkib onlara göstərsin. Sonda onlar qucaqlaşdılar və ayrıldılar.

VƏLİ BABA VƏ NURGÜL NƏNƏ

Biri var idi, biri yox idi. Bir kənddə Vəli baba və Nurgül nənə adlı ailə yaşayırdı. Onlar çox xeyirxah, mehriban və zəhmətkeş insanlar idilər.
Onların Ədalət adlı bir oğlu vardı. Ədalət şəhərə işləməyə getmişdi. O uzun müddət idi ki şəhərdə həyat yoldaşı və iki oğlu ilə şəhərdə qalırdı. Vəli baba oğlundan sarı darıxırdı və onun haqqında xəbər eşidəndə çox sevinirdi.
Bir dəfə Ədalət zəng edib Vəli babaya bazar günü ailəsi ilə kəndə gələcəyini bildirdi. Vəli baba sevincək gedib bu xəbəri Nurgül nənəyə dedi. Nurgül nənə də sevincindən bilmədi nə etsin.
Bazar günü onlar hər şeyi hazır etmişdilər. Vəli baba bazarlıq etmişdi, Nurgül nənə isə dadlı yemək bişirmişdi.
Artıq günorta olmuşdu. Birdən qapı döyüldü. Vəli baba tez gedib qapını açdı. Bu Ədalət və onun ailəsi idi.
Vəli baba onlarla görüşüb içəri dəvət etdi. Nurgül nənə səsi eşidib həyətə çıxdı, oğlunu və onun ailəsini görən kimi az qaldı sevincindən uçsun. Nurgül nənə onları qucaqlayıb o ki var öpdü.
Süfrə başında deyib gülərək söhbət edirdilər. Yeməkdən sonra Vəli baba və Ədalət həyətə düşdülər. Rüfət və Elnur da babalarının ardınca düşüb gəldilər. Nurgül nənə və gəlini Gülnar isə uşaqların əşyalarını yerbəyer etməyə başladılar.
Nurgül nənə uşaqların əşyaları yığılmış çantada bəzəkli bir kitab gördü və onu götürüb vərəqləməyə başladı. Amma Nurgül nənə oxuya bilmədiyi üçün Gülnardan soruşdu:
- Qızım, Gülnar, bu kitab nə barədədir?
Gülnar gülümsəyərək dedi:
- Bu nağıl kitabıdır. Mən hər gecə Elnur üçün nağıllar oxuyuram. Elnurun 5 yaşı var, oxuya bilmir, amma nağıl kitablarına qulaq asmağı çox sevir. Heç görməmişəm ki, bircə gecəsini nağılsız buraxsın.
Bu zaman Rüfət içəri daxil olaraq dedi:
- Nənə, mən şəhərdə sizdən sarı darıxıram. Mən ora qayıtmaq istəmirəm, mən burda qalmaq istəyirəm.
Nurgül nənə gülüb onu qucaqladı.
Artıq gecə olmuşdu. Hər kəs yatmağa hazırlaşırdı. Ədalət isə stulda oturub nəsə fikirləşirdi. Vəli baba buna dözməyib dedi:
-Oğlum, sənə nə olub? Yaman fikirlisən.
Ədalət dedi:
- Ata, mən istəyirəm şəhərə bir yerdə gedək. Siz də bizimlə ora gedəsiniz, birgə orda yaşayaq.
Vəli baba bir müddət susduqdan sonra dedi:
- Oğlum, sən nə danışırsan? Mənim ən şirin, ən acı günlərim bu evdə olub. Mənim bütün taleyim bu evlə bağlıdır. Özümü burdan başqa heç yerdə rahat hiss etmirəm.
Nurgül nənə isə dedi:
- Sən bizə görə narahat olma, oğlum, bizə elə burda da yaxşıdır.
Səhəri gün axşamçağı onlar əşyalarını yığıb şəhərə qayıtmaq istəyəndə Vəli baba gülümsəməyə çalışsa da, Nurgül nənənin sifəti kədərə qərq olmuşdu. Maşına minmək istəyəndə Elnur ağlamağa başladı. O deyirdi:
- Bəs demişdiniz nənə də bizimlə gedəcək?
Anası və nənəsi onu bir cür bir təhər sakitləşdirdikdən sonra maşına oturtdular. Nənə maşının dalıyca su atdı və siqaret çəkən baba üçün çay gətirməyə getdi.
Ədalət və ailəsi ildə iki-üç dəfə kəndə gəlirlər. Lakin Vəli baba hesab edir ki, bu düz deyil, onlar tez-tez, heç olmasa ayda bir dəfə kəndə qayıtmalıdırlar.

27.01.2020

Yaddan çıxmış sənətkarlar: Kiçik obrazlar yaradan böyük aktyor Yusif Yulduz

O filmlərdə daha çox epizodik rollar oynayıb, lakin canlandırdığı personajlar baş qəhrəmandan az sevilməyib və tamaşaçı yaddaşına əbədi həkk olub.
Söhbət “Axırıncı aşırım” (kəndli), “Alma almaya bənzər” (satıcı), “Əhməd haradadır?” (Yusif), “O qızı tapın” (şahid), “Yenilməz Batalyon” (Hacı Xeyri) və daha neçə-neçə film və tamaşalarda kiçik, amma unudulmaz obrazlar yaradan rejissor və aktyor Yusif Yulduzdan gedir.
Onu yadınıza salmaq üçün “Əhməd haradadır” filmindəki çamadanların dəyişik düşdüyü səhnəni xatırlayın. Arvadının gətirdiyi çamadanı açan Yusif:
- Girdim yarın baxçasına... Bu nədi, bunları kimə gətirmisən, ay arvad?
- Sənə gətirmişəm, Yusif. Ye bir az cana gəl.
- Bəs bunlar hardandır?
- Zəhmətimin bəhrəsidi.
- Ofelyaaa!!!
Xaricdə peşəkar rejissorluq təhsili alaraq ölkəyə qayıdan ilk azərbaycanlı aktyor Yusif Yulduz yaratdığı xarakterik obrazlarla tamaşaçıların, mülayim xasiyyəti ilə bütün çevrəsində olan insanların ürəyinə yol tapmağı bacarıb.
Onun özünəməxsus və qəribə bir ifa tərzi var idi. Bu yaxınlarda onun anım günü idi... 7 noyabrda dünyadan köçmüşdü, ağrı-acısını hiss etdirmədən, heç nədən gileylənmədən...
modern.az saytının “Yaddan çıxmış sənətkarlar” layihəsi bu dəfə kinorejissor və aktyor Yusif Yulduzdan (Yusif Əliyev) bəhs edir.
Azərbaycanın teatr və kino rejissoru və aktyoru Yusif Seyfulla oğlu Əliyev 4 avqust 1905-ci ildə Bakıda anadan olub. Orta təhsilini Bakıda alaraq 1923-cü ildə Leninqrad Səhnə Sənəti İnstitutunda rejissor və dram aktyoru fakültəsinə daxil olub. 1928-ci il universiteti bitirdikdən sonra Bakıya qayıdıb. Azərbaycanda ilk tamaşası M.Qorkinin "Həyatın dibində" əsəri olub. Bakı, Tiflis və İrəvan teatrlarında rejissor kimi şöhrət qazanandan sonra 1936-1937-ci il teatr mövsümündə Naxçıvana dəvət alıb. Teatrda Mirzə İbrahimovun "Həyat", Cəfər Cabbarlının "Od gəlini", Uilyam Şekspirin "Otello" pyeslərinə monumental üslubda səhnə quruluşları verib. Jan Batist Molyerin "Cancur Səməd" komediyasını, Məmməd Səid Ordubadi və Səid Rüstəmovun "Beş manatlıq gəlin" operettasını tamaşaya hazırlayıb. Sonralar -1955-ci ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor assistenti, rejissor, dublyaj rejissoru işləməyə başlayıb. 30-a yaxın filmdə müxtəlif obrazları canlandırıb.
Yusif Yulduz 1979-cu ilin noyabrında 74 yaşında, Bakıda dünyasını dəyişib.
Yusif Yulduz barədə xatirlərini danışan Əməkdar artist Elxan Qasımov deyir ki, kinostudiyada hamı ona yaşından aslı olmayaraq “müəllim” deyə xitab edirdi. Deyir ki, hər zaman Yusif müəllim haqqında söhbət açılanda mütləq “Əhməd haradadır?” filmindəki obrazı da yada düşür, xatırlanır: “Filmdə kiçik epizodda görünsə də, ən yaddaqalan obrazlardan birini yaradıb, tamaşaçının yaddaşına yazılıb. Kinoda bir sıra komik obrazlar yaratsa da, həyatda çox ciddi insan idi. Bir insan, şəxsiyyət kimi hamı onu çox sevirdi. Xüsusən də biz cavanlar. Kinoda elə şəxsiyətlər var ki, cəmi bir-iki rolla xalqın, kinosevərlərin yaddaşında iz buraxa bilir. Onlardan, deyərdim ki, birinci yerdə dayananı Yusif Yulduzdur. O Leninqradda rejissorluq üzrə təhsil alıb Azərbaycana qayıdan ilk azərbaycanlıdır. Əvvəllər rejissor kimi teatrlarda, xüsusilə Gəncə Teatrında bir sıra tamaşalar təşkil edirdi. Sonradan demək olar ki rejissor kimi özünü ancaq kinoda sınayırdı. Olduqca zarafatcıl, mehriban insan idi. Mənim danışıb-gülən deməyimə baxmayın, Yusif Yulduz işə gələndə çox ciddi idi. Yəni çəkiliş zamanı aktyorlarla, rejisorla münasibəti bir başqa olurdu. Deyirdi ki, hər nə qədər zarafatımız olur-olsun, iş zamanı ciddiliyi itirmək olmaz. Bəlkə də elə bu davranışından dolayı böyüklü-kiçikli hamımız ona “müəllim” deyirdik. Çəkiliş zamanı işə çox can yandırıdı. Bir də görürdün həm rejissorluq edir, həm aktyorluq, həm də qrimyorluq. Yəni o bir yerdə dayanmırdı, ancaq öz işini düşünmürdü. İnanın mənə, hətta elə çəkiliş olub ki, rejissor aktyorun səhnəni canlandırmasından razı qalsa da, Yusif Yulduz “yox, yaxşı deyil” deyib, 10 dəfədən çox aktyoru eyni mətni oxumağa vadar edib. Deyirdi ki, “tamaşaçı hiss etməməlidir ki, sən aktyorsan, tamaşaçı hiss etməlidir ki, sən elə canlandırdığın obrazsan, nəyi göstərirsənsə, elə həmin adamsan”. Bilirsiniz, o vaxtlar Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) kimi böyük şəhərdə Azərbaycanı təmsil edəcək aktyor ölkəmizdə barmaqla sayılacaq qədər idi. Leninqrad Teatrında Şeksprin “Hamlet” əsəri tamaşaya qoyulacaqdı. Yusif Yulduz o şəhərdə təhsil aldığı üçün teatr rəhbərliyinin ağlına gələn ilk ad elə onun adı olmuşdu. Gənc olmağına baxmayaraq, obrazı elə canlandırmışdı ki, Rusiya mətbuatı onun haqqında ardıcıl olaraq yazılar dərc etdirirdi. Bəlkə də o şəhərdə qalsaydı, dünyada bizi təmsil edən, tanınmış aktyor olardı. Lakin yəqin bilirəm ki, el-obasından ayrı qala bilmirdi. Onunla işlə əlaqədar olaraq hansısa ölkəyə səfər edəndə elə can atırdı tez evinə qayıtsın. Açığı bilmirəm ailəsi üçün darıxırdı ya vətəni üçün, amma çox nisgilli olurdu. Ailəvi mövzularda çox qapalı idi, heç kimə ailəsi, övladları barədə danışmırdı. Belə deyim də, işdə ancaq işlə bağlı mövzular, başqa heç nə. O qədər sadə, dilsiz-ağızsız adam idi ki, bəlkə də ona görə zamanın tələbini ortaya qoya bilmirdi. Özü rejissor olmasa da, bütün rejissorlar onu hədsiz sevirdilər. Təəssüf ki, indi o dövrün rejissorlarından çoxu dünyasını dəyişib. Lakin həmin rejissorlardan heç olmasa biri ilə həmsöhbət olsaydınız görərdiniz ki, Yusifdən necə ağız dolusu danışırlar. Belə deyim də, Yusif Yulduz çəkildiyi filmlərin "duzu-istiotu, ədviyyatı" idi. Lap ən kiçik obraz olsa belə, o, həmin obrazı elə canlandrırdı ki, sanki baş rol ifaçısıdır. Yəni bütün ruhu ilə tamaşaçıya obrazı sevdirib yaddaşlarda qalmağı bacarırdı. İndi necə ki müğənnilərə sponsorluq edirlər, o vaxt da tanınan kişiləri qonaq çağırıb kef məclisi düzəldirdilər.Yusif Yulduz da ki, nə yalan deyim, əsl məclis adamı idi. Yeyib-içmək, çal-çağır olan yerdə onu görməmək qeyri-mümkün idi. Onu da deyim ki, o təkcə yeyib-içməkdə yaxşı deyildi. Yaşının çoxluğuna baxmayaraq, kinostudiyada kimin nə xeyir işi olurdu, ya tədbir təşkil olunardısa, təşkilatçılıq işinə o baxardı. Bütün toy boyu ortalıqdan çıxmazdı, yaxşı rəqs etməyi var idi. Həm də içki içən idi deyə, əhvalı bir başqa olurdu. Kimsə məclisdə sakit-dinməz otururdusa, gedib qolundan tutub məcburən oynamağa çağırırdı. Ən çox da gənclərə sakit dayanmağı, həyata küskün olmağı yaraşdırmırdı. Deyirdi “nə olur-olsun üzünüz gülməlidir, gələcəyə ümidli olmalısınız”. Ömrünün son illərində ən çox dublyajda işləyirdi. Çox məhsuldar insan olub, yaşı çox olsa da işsiz dayana bilmirdi. Deyirdi “heç olmasa dublyajda da bir az xeyrim dəysin”. Düzdür, ömrü o qədər də uzun olmadı, amma yenə də yaşı çox idi və buna rəğmən bir dəqiqə də boş dayanmırdı. Qoca vaxtlarında tez-tez ondan soruşurduq ki, “Yusif müəllim, nəyə ehtiyacınız var, nə köməklik edək?”. İnanın ki tək bir dəfə də olsun “xəstəyəm” deyib kimsədən köməklik istəmədi. Ayağında problem olduğuna görə yeriməkdə çətinlik çəkirdi. Bəzən görürdün ki, getdiyi yerdə dayanıb bir kənarda oturdu. Amma deməzdi ki, “ayağım ağrıdı, narahatam”. Bir bəhanə ilə söhbəti dəyişərdi. Çünki narahat olmağını dilə gətirən adam deyildi. Yusif hər şeylə qane olan adam idi. Bəzi aktyorlar kimi ad alsın, təltif edilsin deyə, bir istəyi omayıb. Elə bütün günü işinə vaxt ayırırdı. Kiməsə ağız açıb, xahiş-minnət etmək onluq deyildi. Soruşanda da deyirdi ki, “xalqın sevgisi diplom, ya da hədiyyə ilə ölçülmür”. Sizə onu da deyim ki, Yusifin ətrafı, dost-tanışı çox idi, bəlkə də istəsə, həqiqətən ad ala bilər, daha yüksəklərdə olardı. Amma dediyim kimi, minnət götürməyi özünə yaraşdırmazdı. Yusif kiçik obrazları canlandıran böyük aktyor idi. Ad almasa da, sizi inandırım ki kimlərinsə hesabına ad alanlardan qat-qat istedadlı və işini bilən aktyor idi. Onu tanıdğım müddət ərzində bir dəfə də olsun studiyada, ya da kənar bir yerdə kimləsə dava etdiyini görmədim. Dediyim kimi, fağır adam idi, heç kimlə işi olmazdı. Amma vay o gündən ki, Yusifin səbr kasasını daşdırasan. İnanın mənə, əgər bir kimsədən inciyirdisə, hirsi soyumurdu. Daha demirəm ki, hay-küy salsın, ya həmin şəxsi acılasın, yox. Sadəcə əsəbləşəndə, inciyəndə könlünü almaq çətin məsələ idi. Bəlkə də elə buna görə hamı onunla hörmətlə, ehtiyatla danışırdı. Görəndə ki onunla sözümüz çəpləşir, məsələni uzatmadan yanından uzaqlaşırdım. Bilirdim ki, Yusif asan-asan mənə qarşı bir də yumşalan adam deyil. Düzü, işinə o qədər başı qarışıq olurdu ki, əlavə söhbətlərə, ya da dava-dalaşa vaxtı qalmırdı. Çox məsuliyyətli insan, işçi idi. Studiyaya hamıdan tez gəlirdi desəm, yalan olmaz. Hamını da evə yol salmamış öz evinə getmirdi. Tələsən yeri yox idi ya da iş sevgisi çox idi, artıq bunu deyə bilmərəm. 73 yaşında vəfat etdi. Allah rəhmət eləsin. O hər zaman xoş xatirələrlə anılmağa layiq sənətkardır”.
Yusif Yulduzla bir sıra filmlərdə tərəf-müqabili olmuş Əməkdar artist Ramiz Məmmədov da sənətkarı xoş xatirələrlə yada saldı: “Onunla “Alma almaya bənzər“ filmində (1975) tərəf-müqabili olmuşduq. O vaxt mən II kurs tələbəsi idim. Bir çox tanınmış aktyorlar da bu filmdə çəkilirdi. Rayonda çəkilişlərimiz zamanı Yusif müəllimlə mən bir otaqda qalırdıq. Çox unikal insan idi. Dövrünə görə dünyagörüşü və təfəkkürü güclü olmaqla yanaşı, eyni zamanda, həlim xasiyyətli və uzaqgörən idi. Yusif müəllimlə tanış olduğum illərdən xatirimdə iki mahnı yadigar qalıb. Onun hər zaman zümzümə etdiyi iki mahnıdan biri “Durnam” sonradan tanınmış xanəndəmiz Hacıbaba Hüseynovun repertuarında yer aldı. İkinci mahnı da yaddaşıma əbədi həkk olub və gözəl sözləri var. Mahnı “Başın üçün” adlanır - yəni, and mənasında. Bu gün də həmin mahnını hərdən özüm üçün zümzümə edirəm. Həmişə gənc aktyorlara yol göstərər, tövsiyələrini əsirgəməzdi. Yadımdadır deyərdi: “Səhnə həyatın bir parçasıdır. Aktyor təbii olmalıdır, real oynamalıdır. Həyatın özünü səhnəyə gətirmək böyük sənətkarlıqdır. Aktyor komik səhnələri yüngül oynamamalıdır. Bir var obrazı oynamaq, bir də yaşamaq”. Rəhmətlik həmişə bizə deyərdi ki, obrazı oynamağa yox, yaşamağa çalışın. Çox vaxt bizə azman aktyorlarımız Ülvi Rəcəb, Sidqi Ruhulla, Abbas Mirzə Şərifzadə ilə bağlı xatirələrini danışardı. Daxili dünyası zəngin insan idi. Onun kimi sənətkarlar kino sənəti tariximizdə həmişə yaşayacaqlar. “Axırıncı aşırım”, “Bizim küçə”, “Koroğlu”, “Qərib cinlər diyarında” və s. filmlərdə ümumilikdə 20-yədək maraqlı obraz yaradaraq tamaşaçı sevgisi qazanan Yusif Yulduzun xatirəsi kino ictimaiyyəti tərəfindən həmişə dərin ehtiramla yad edilir”.

Rusiya ilə bağlı polemikaların üzərinə

Sərxan Şahverdiyev

Mənə elə gəlir ki, Rusiya iqtisadiyyatı dunyada ən güclülərdəndir.
Təsəvvür edin ölkədə keçmiş Sovet ölkələrindən olan milyonlarla insan pul qazanır. Heç biri nə vergi, nə də digər dövlət rüsümu ödəmir.
Üstəlik qazanılan pullar qeyri-qanuni olaraq ölkədən çıxarılır.
Bunu heç düşündünüzmü?
Bu ölkə iqtisadiyyatının terroru deyil, bəs nədir?
Təkcə azərbaycanlılar bir ayda ölkədən milyonlarla pul çıxardır. Bu hələ təkcə Azərbaycandır!
Məsələ içməyə gələndə, ruslar artıq içmir. Sizin bir çox məsələlərdən xəbəriniz yoxdur.
Düşündüyümüz rus artıq dəyişildi.
İndi gənc nəsil ruslar az içir, çox işləyir, pul qazanır, bahalı maşınlar sürür, bir neçə evə sahibdirlər, 2-3 uşaq dünyaya gətirirlər.
2 gün öncə burda bir rus toyu oldu, inanın toyda araq verilmədi. Və heç kim də istəmədi. Bir viski, bir az da konyak içdilər.
Rusların əksinə bizimkilər burda alkaşlıq edir.
Sizin qınamıram. Mən də ilk Rusiyaya gələndə çaşıb qalmışdım. Çünki təsəvürümüzdə olan Rusiyanın əksini gördüm. Fikirləşirdim ki, rus hara 2-3 uşaq hara, rus hara bahalı maşın hara, rus hara böyük ev hara və s. və i.
Odur ki yanılmayın. Rusiya daim dinamik inkişafdadır. Dünya durduqca da bu artım davam edəcək.
Özünüzdən muğayat olun.

26.01.2020

В тоталитарном Советском Союзе уровень безработицы был — "ноль". Именно так, 100% населения были обеспечны работой. Это один из признаков тоталитаризма — всё население страны тотально обеспечено работой и зарплатой, вполне достаточной для нормальной жизни, а также бесплатным жильём, медицинским обслуживанием, образованием и далее по списку.

Yəmən Ənsarullahının yeni qələbəsi

Yəmən Ənsarullahı Səna şəhərinin şimal şərqində yerləşən Nəhum şəhərini mühasirəyə alaraq yeni zəfərlər əldə etmişdir.
Nəhum şəhərinin mühasirəsi olduqca mühüm bir əməliyyat idi. Səud koalisiyası bu mühasirəni yarmaq üçün hava əməliyyatları keçirirdi. Lakin Səud koalisiyasının canfəşanlığın baxmayaraq, Yəmən Ənsurallahının Nəhum şəhərindəki mühasirəsi böyük qələbə ilə nəticələndi.
Bundan əvvəl verilən xəbərlərdə deyilirdi ki, əgər Səudiyyə koalisiyası bu mühasirəni yara bilməsə, böyük itkilər verəcək və yəmənlilər çoxlu qənimət ələ keçirəcəklər. Nəticədə yəmənlilər strateji və müharibənin müqəddəratını dəyişə bilən bir qələbə qazandılar.
Bu qələbə zamanı ələ keçirilən qənimətlər heç də "Nəsru minəllah" əməliyyatındakı qənimətlərdən az deyil. Qeyd edək ki, "Nəsru minəllah" əməliyyatı nəticəsində Ənsarullah 700-ə yaxın Səud hərbçisini və muzdlu əsgərləri əsir götürmüşdü. Çoxlu sayda silah-sursat da qənimətlər arasında idi. 
Nəhum əməliyyatı zamanı da çoxlu sayda silah, tank və maşınlar qənimət götürülüb. Ənsarullahın bu böyük uğuru Yəmən xalqının sevincinə səbəb olub və ruh yüksəkliyi yaradıb.
Tanınmış politoloq Dr. Raefpur öz tvitter hesabında qeyd edib ki, Səudiyyənin şiələrdən ibarət olan Qətif şəhər əhalisinin "Ölüm olsun Amerikaya, ölüm olsun Ali-Səuda!" şüarları səsləndirməsi olduqca mühümdür. Səudiyyə neft ehtiyatının 80%-i, eləcə də ən böyük neft şirkəti Səudi-Aramco bu şəhərdə yerləşir. O qeyd edib ki, tezliklə dünyanın enerji nəbzi müqavimətin əlinə keçəcək.
Ənsarullah bir neçə məntəqəni Səudiyyənin işğalından azad edib. Azad edilən bölgələr arasında Bəran, Əl-Mədaric, Əl-Hul, Vadi-Milh, Əl-Səlta və Həram dağlarını da qeyd etmək olar.

Nicat Kazımov                  avrasiya.info

23.01.2020

Hacı Qasim sirləri: Şəhidlər diridirlər

Sərdar Hacı Hüseyn Kaci müharibə qazisi öz xatirəsində belə deyir:
"Universitetlərin birində şəhidlərin xatirəsindən danışırdım. Şəhidlərin diri olmaları barədə misallar çəkirdim. Konfransdan sonra bir cavan yaxınlaşıb dedi ki, Hacı, mən bir tələbəyəm, o gördüyün qız da xanımımdı. Biz yenicə evlənmişik. Bir xatirə nəql etmək istəyirəm ki, doğrudan da şəhidlər diridirlər. Hacı, mən xanımımla elə universitetdə taniş olmuşuq. İlk dəfə elçiliyə gedəndə atası qəribə-qəribə bizə baxdı ki, bəs atası hardadır? Uşağın atası yoxdu? Bir anlıq tənhalıq hissi bürüdü məni. Heç bu qədər atasızlığımı belə dərk etməmişdim. Bir anlıq başa düşdüm ki, ata evin dayağıdı nə deməkdir. Atam şəhid olmuşdu. Dedim ki, atam Suriyada şəhid olub. Atası narahat halda dedi ki, eybi yox, mən bir söz demirəm. Hər halda özünüz aranızda razılaşmısınızsa olsun. Cümə axşamı kiçik bir mərasim keçirərik. Elə oradaca əqdinizi oxutdurarıq.
Evə qayıdanda ancaq bu söz qulağımda səslənirdi: Bəs atası hardadır?! Böyüyü yoxdur?
Bir neçə gün idi ki, bu fikir zehnimdən çıxmırdı. Mərasimə bir gün qalmış xanımım mənə yazdı ki, sabah əmilərim, xalalarım, bibilərim hamısı gələcəklər. Bizdən 50-60 nəfər qonaq olacaq. Siz kimlə gələcəksiniz?
Bunu oxudum stressim bir az da artdı. Axı mənim belə şeylərdə heç təcrübəm yox idi. Elə sanballı adamımız da yox idi ki, mərasimdə başımızı uca eləsin. Düşünəndə həyacan bürüyürdü məni. Görəsən necə olacaq, ilahi!
Birdən gözüm sataşdı atamın divardakı fotosuna. Başladım atamla danışmağa. Dedim atacan, niyə məni tək qoydun? Bu günlərdə nə qədər sənə ehtiyacım var kaş bilsəydin. Axı mən nə edim? Atacan, axı bir oğlun var idi. Heç olmasa onu yerbəyer edib gedərdin. Ata, qız atası məni utandırdı. Dedi: Böyüyün hardadır? Ata, axı mən bilmirəm nə deməliyəm. Axı mən bilmirəm belə mərasimlərdə nə edirlər. Çox ağladım. Ürəyimi boşaltdım. Dedim ata, deyirlər ki, sizlər dirisiniz. Ölməmisiniz. Elə isə yardım et. Ata, kömək ol mərasimim izzətli keçsin. Sabah necə olursa olsun mənə dayağ ol. Məni tək qoyma!
Gecə nə zaman yuxuya getdiyimi xatırlamıram. Yuxuda atamı gördüm. Bağrıma basaraq dedim, ata, xoş gəlmisən. Sabah mənim nişan mərasimimdi, bilirsən? Atam dedi: Oğlum, narahat olma, bilirəm. Düzdür, bəli şəhidlər diridirlər. Heç üzülmə. Sabah elə edəcəm ki, sənin mərasimin ömrünün sonunadək dillərə düşəcək. Sabah dostlarımdan birini yollayacam ki, məclisdə hər şeyi yoluna qoyacaq. Qəfildən yuxudan oyandım. Gördüm saat 3:00 dür. Kağız qələm götürüb yazdım: Gecə saat 3-dür. Atamı yuxuda gördüm. Dedi ki, oğlum, şəhidlər diridirlər. Narahat olma sabah elə bir iş görəcəm ki, bu mərasim dillərə düşəcək... Kağızı qatlayıb bir zərfə qoydum. Zərfi sübh namazında anama verdim. Dedi, bu nədir oğlum? Dedim anacan bunu özündə saxla, axşam mərasimdə deyərəm sənə.
Axşam hazırlıq görüb getdik mərasimə. Qızın bütün qohum-əqrabası cəm olmuşdu. Yenidən məni tənhalıq hissi bürümüşdü ki, birdən anamın telefonuna zəng gəldi. Gördüm anam həyəcanla kiminləsə danışır. Ayaq üstə danışmağa davam elədi. Telefonda kimsə anana mərasimə gəlməyini xəbər verirdi. Anamın danışa-danışa təəccübü daha da artırdı. Son sözü bu oldu ki, lütfən 3-cü təbəqəyə qalxın. Anam məclisə üzünü tutub dedi ki, biz tərəfdən bir qonaqdı. Mən anlamadım kimlə danışır. Bir neçə dəqiqədən sonra qapı açıldı. Hacı Qasim Süleymani içəri daxil oldu. Nişanlımın sevincindən gözləri doldu. Hamı sevinc içində idi. Mərasim ikiqat şadlığa çevirildi. Kimisi Hacı Qasimlə şəkil çəkdirir, kimisi bağrına basırdı Hacını, kimisi yaxınlarına zəng edirdi ki, bilirsən kim burdadır? Hacı Qasim özü... Qısası yarım saatdan çox məclis bir-birinə dəydi. Sevinc göz yaşları hamının üzünə süzülmüşdü. Hacı Qasim atalıq elədi. Məclisi ələ aldı. Mərasim barədə danışılandan sonra fürsət tapıb anama dedim: Anacan, sübh sənə verdiyi zərf yanındadır? Onu zəhmət olmada ver Hacıya. Anam zərfi Hacı Qasimə uzatdı. Dedim Hacı xahiş edirəm oxuyun. Hacı zərfi açaraq oxumağa başladı. Göz yaşları ixtiyarsız süzülməyə başladı. Hacı üzünü mənə tutub belə dedi: Bax, heç kəsə deməyəsən ha!..
Beləcə atam verdiyi sözünə əməl etdi. Hacı Qasim gəlişi ilə həyatımın ən şirin anlarını mənə yaşatdı. Həqiqətən də şəhidlər diridirlər..."

Rusiyada problemli kreditlər silinir, bəs Azərbaycanda?

Rusiyanın Məhkəmə İcraçıları Federal Xidmətinin əməkdaşları ötən il ölkə vətəndaşlarının 2,2 trilyon rubl (38,6 mlrd. ABŞ dolları) məbləğində problemli kredit borclarını siliblər. Rusiya mətbuatı yazır ki, bu borcların imkansızlıq ucbatından ödənilməsi mümkün olmayıb. 2017-ci ilin sonuna rusiyalıların 50%-dən çoxunun bağlanmamış krediti olub.
O da sirr deyil ki, Rusiyada hər hansı addım atılırsa, qısa müddət sonra onun Azərbaycanda da tətbiqi reallaşır. İqtisadi və qanunvericilik baxımından Azərbaycan daha çox qonşu Rusiyanın təcrübəsinə üstünlük verir. Problemli kreditlər isə Azərbaycan iqtisadiyyatına  da ciddi zərbə vuran faktorlardan biridir. Bu il fevralın 1-nə olan məlumata görə, vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 1 milyard 695,9 milyon manatdır. Kredit alanlar arasında imkansızlıq ucbatından borcunu ödəyə bilməyənlərin sayı kifayət qədərdir.
Bəs görəsən, ölkəmizdə ödənilməsi mümkün olmayan borclar, borc sahibinin imkansız olduğu  məhkəmə qaydasında təsdiq olunduğu halda bağışlana bilərmi? Azərbaycan qanunvericiliyində bu məsələ necə əks olunub?
“Yeni Müsavat”a açıqlamasında bu suallara cavab  verən iqtisadçı ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov bildirdi ki, Azərbaycan məhkəmələrinin bu cür qərarlar verəcəyini gözləmir: “Mən hesab etmirəm ki, ölkəmizdə də Rusiyanın bu təcrübəsi tezliklə tətbiq oluna bilər. Ancaq əslində bu təcrübə Rusiyada yeni deyil, illərdir tətbiq olunur. Azərbaycan qanunvericiliyi də bu məsələlərdə Rusiya qanunvericiliyi ilə eynidir, çünki vaxtilə qonşu ölkənin qanunları əsasında hazırlanıb. Konkret olaraq, "İcra haqqında" Qanun... Bu qanunda deyilir ki, icra məmuru məhkəmə qərarını iki ay ərzində icra etməlidir. Onu maksimum bir ay  uzada bilər. Bu, o deməkdir ki, icra məmuru məhkəmə qərarını 3 ay ərzində icra etməlidir. Qanunda daha sonra deyir ki, icrası mümkün deyilsə, onu dayandırmalıdır, xitam verməlidir. Həmin qanunda o da qeyd olunur ki, söhbət borcdan gedirsə, icra məmurunun vəzifəsidir ki, borclunun nə qədər əmlakı olduğunu müəyyənləşdirsin. Varsa, həmin əmlak əsasında ödənilməlidir, yoxdursa işə xitam verilməlidir. Maksimum 3 aya bu proses yekunlaşmalıdır. Biz isə təcrübədə onu görürük ki, illərlə icra məmurlarında borc işləri var və onlar qanuna riayət etmirlər, işləri bağlamırlar. Bəzən heç müəyyənləşdirmirlər ki, borclunun əmlakı var, ya yox. Əslində özləri də gözəl bilirlər ki, əmlak yoxdur. Əmlak  ya ona görə yoxdur ki, insan həqiqətən imkansızdır, ya da ona görə yoxdur ki, borclu dələduzdur, yüz minlərlə vəsaiti xərcləyib, əmlakını isə başqa adamların adına keçirib. Bu halda icra məmurları hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edə bilər ki, məsələ araşdırılsın. Lakin onlar bunu da etmirlər. Azərbaycanda məmurlar arasında ən çox korrupsiyalaşanlardan biri də məhz icra məmurlarıdır. Onların əməkhaqları həddindən artıq azdır, səlahiyyətləri isə əksinə, çoxdur. Ona görə də onlar vəzifələridən sui-istifadə edirlər".
Hüquqşünasa görə, Azərbaycanda ödənilməsi mümkün olmayan borclar üzrə məhkəmə işlərinin illərlə davam etməsində mental xüsusiyyətlərimizin də əhəmiyyətli rolu var: “Rusiyada da korrupsiya faktları var. Ancaq Rusiyada məhkəmələrin, icra məmurlarının bu cür etməməsinin səbəbi milli mentalitetdir. Məsələn, Azərbaycanda bir vətəndaşın borcu var və ödəmək imkanı yoxdur. Bu halda icra məmuru işə xitam vermir, əksinə, deyir ki, mənə "hörmət" elə, əks halda səni həbs etdirəcəyəm. Azərbaycanda borca görə qanunsuz inzibati həbslər var. Onların təşəbbüskarları da icra məmurlarıdır. İcra məmurları çox gözəl bilir ki, qarşısındakı azərbaycanlıdır və bizdə ailə münasibətləri, qohumluq münasibətləri güclüdür. Vətəndaşı həbslə qorxutduqdan sonra bütün qohumlar yığışıb kömək edəcək, ən pis halda icra məmuruna müəyyən qədər "hörmət" edəcəklər. İcra məmuru da düşünür ki, pulları çoxdursa borcu bağlayacaqlar, azdırsa, ən azından ona müəyyən qədər rüşvət verəcəklər. Bu baxımdan daim borcluları təzyiq altında saxlayırlar. Rusiyada isə qohumluq münasibətləri elə də güclü deyil. Orada heç kim başqasının borcunu verməz, icra məmurları da bunu bilirlər və məcbur olub borcu bağlayırlar. Bizdə qanuna görə əgər borcu olan vətəndaşın bir evi varsa, o əlindən alına bilməz. İcra məmurları isə vətəndaşı elə qorxudurlar ki, gedib evini özü satsın və borcu ödəsin. Rusiyada isə heç kim bunu etmir. Vətəndaş özü evini satmaq istəsə belə, həyat yoldaşı qoymayacaq. Orada ailə bağları bizdəki qədər güclü deyil və rus qadın qorxmur ki, evini satmasa, ərini tutarlar. Bizdə ailə münasibətləri daha güclüdür və bundan da məhkəmə proseslərində sui-istifadə edirlər".
Ə.Həsənov onu da qeyd etdi ki, hazırda borclunun müflis olması səbəbindən ödənilməsi mümkün olmayan kredit borclarının məbləği ilə bağlı dəqiq statistika yoxdur: “Mən bizə müraciət edənlərdən görürəm ki, problemli kreditlərin ən azı 50 faizi həqiqətən imkansız  olan vətəndaşlara məxsusdur. Bəziləri də var ki, əslində pulları var, ancaq baxanda görürsən ki, adlarında heç bir əmlak yoxdur. Əgər bu gün problemli kreditlər 2 milyard manata yaxındırsa, onun 50 faizi ödəmə imkanı olmayan borclulara aiddir”.

Nərgiz LİFTİYEVA              “Yeni Müsavat”