QƏBİR ƏZABI

Aliq Nağıoğlu

 “Salam, ana, çoxdandır görüşünə gələ bilmədiyimə görə məni bağışla. Yaman darıxmışam sənin üçün...”

 “Xoş gördük, oğlum, bilirsən, mən sağlığımda da heç birinizdən inciməzdim.

İndi ata-anamın, bacımın yanındayam, sənin nə yaşın var, bax gör hələ sənin darıxan vaxtındır? Sən heç ba­lalarını yerbəyer etməmisən, tələsmə ağrın mənə.
Mənim valideynlərim - sənin baban və nənən mənim bura köçməyimə nə az, nə çox, düz otuz il razılıq vermədilər.”

 “Vay-y Allah, sən heç yaşamamısan ki...”

“Elə demə, bizə ayrılan vaxtı biz müzakirə etmirik. Hə­mişə demişəm, yenə təkrar edirəm, sən mənim hə­ya­tı­mı bu sarıdan təkrarlama, ağrın mənə, sən istedadlısan, çox şey edə bilərsən, mən sənə inanıram, amma uğur­suz­luqlar səni müşayiət edir və edəcək, neyləməli dözməlisən.”

 “Asanlıqla heç nə əmələ gəlmir, indi sənə yaman eh­tiyacım var, bekaram. Xasiyyətimi bilirsən də, suyu da qorxa- qorxa içirəm, özümü dəyişə bilmirəm.”

 “Başın ağrımaz, belə yaxşıdır. Heç kəsə qarnına görə əyilmə. Yadındadır, bundan əvvəl səni səhvinə görə işdən çıxaranda hamıdan çox mən sarsılmışdım, amma ondan da betəri sən qayıtmaqdan ötrü lüzumsuz cəhdlər edirdin, mənsə xəcalətimdən ölürdüm. Nə oldu, bir müd­dət sonra hər şey qaydasına düşdü, başın qarışdı.”

 “Sən dədəmin bol çörəyindən yemədin, öz məğrur­lu­ğunu saxlaya bildin, indi də bu xəstə qoca xatırladıqca yanıb-yaxılır. Niyə sən beləsən, izah edə bilmədiyin kimi mən də qeyri-müəyyən hərəkətlərimi izah edə bilmirəm. Bu axmaq bədii məşğuliyyət məni zaman-zaman çıxıl­maz vəziyyətlərə salır. Sən yeganə adamdın ki, məni başa düşürdün, o səbəbdən mən bütün sirlərimi ancaq sənə açırdım. Mən bədii eskizlərlə başımı qatanda özümə elə məəttəl qalası ssenarilər hazırlayırdılar...

İndi özümə yer tapa bilmirəm, yenə yazıram, amma yazdıqlarımı heç kəsə göstərmirəm, qorxuram ciddi say­ma­yalar. Ömürdən də elə bir şey qalmayıb, sağlamlığıma da etibarım azalır. Susursan...”

 “Sən danışanda susmaq yaxşıdır. Sən sadədən də sadəsən, heç bicliyin-zadın yoxdur, uşaq kimisən... O tün­bətün oğlu tünbətünə yenə qulaq asırsan...”

 “Tomazo Albinonini deyirsən (gülür). “Adajio”... indi belə şeylərlə heç kəsi təəccübləndirə bilməzsən... İndi bahalı maşınlar, başgicəlləndirən villalar dəbdədir.

Yaman naqolay zamandır.”

 “Sənin kimilər az deyil, çox da iç dünyanla baş- başa qalma... Uşaqlara bir gün ağlamasan səni söyə­cək­lər, yasin oxudan da olmayacaq...”

 “Yasin demişkən, bu yaramazlar sənə heç baş çəkir­lər?.. Amma sənə bəri başdan deyim, sənin ölümündən sonra mən o həyətə, o evə ayaq basa bilmirəm...”

 “Kim nə edir, ancaq özü üçün edir, durub kimi nəyə­sə məcbur etmək olmaz. Elə şeylər var onları heç nəylə əsaslandırmaq olmur. Deyim ki, sənin iki il bundan əvvəl­ki hərəkətin məni indiyə kimi rahat qoymur.”  “(Susur.)”

 “Sən uşaq deyilsən, amma bunu uşaq da etməzdi. Elə bilirsən burda mənə asandır (Doluxsunur). Mən sə­nin­lə qürur duyurdum. Hətta bir müddət işsiz qalanda sən mal-qara dalınca düşdün, bu mənə zərrəcə toxunmadı, bilirdim bu müvəqqətidir, sən layiq olacağın yeri tapa­caq­dın. Bu belə də oldu, çünki o vaxta qədər sənin o ana qədərki həyatına kölgə salacaq əməlin yox idi. İndi de­mə­yə söz tapmıram. Mənə hələ də qaranlıqdır ki, bu necə və niyə baş verdi, kimlər səni bu yola təhrik elədi. Bilirsən ki, o vaxt mən səni sorğu-sual etmədim, amma ana kimi mənə bu dərdi çəkmək olduqca çətin idi. Ət­rafda səni tanıyanlar da bu hərəkətini gözləmirdilər. Bili­rəm, bu söhbət sənin xoşuna gəlmir, amma indi oturub cızmaqara etmək sənə nə verəcək... Görürəm, çox nara­hat­san, yükün də ağırdır, hətta düşündüklərini gerçək­ləş­dirə bilsən belə, o qaranı üstündən götürə biləcəksənmi... (Ah çəkir, bir müddət susur). Sən ağıllısan, amma ağıllı olduğun qədər də tərssən...”

 “Sən Allah, bu qədər üzülmə, canlı həyatda bu olayı unutduracaq, o qədər təsəlli gətirəcək şeylər var ki... On­la­rın qazandıqları halal pullar deyil və olmayıb.

Bu pullar ən azından orada işləyənlərin qanı bahasına ərsəyə gəlir.”

 “Başqasının hesabını aparma, oğlum, bu sənin özün üçün yaxşıdır. Çox təfərrüata vardığıma görə məni bağışla...”

 “Sənə çox ehtiyacım var, özümə yer tapa bilmirəm, dərdimi bölməyə heç kimim yoxdur. Yeganə pənahım uğursuz məşğuliyyətimdir, onu da sən qəbul etmirsən.”

 “Sən düz danışmırsan, bəlkə bilə- bilə qarışdırırsan, amma bütün hallarda sənə çətin olsa da dözməlisən və yaşamalısan. Biz sənin bura gəlməyinə qərar verməmişik, odur ki, qalan ömrünü səmərəli keçirməlisən, bunu sən edə bilərsən, bunu sən etməlisən. Hər şeyi yarımçıq qo­ya­raq gəlməklə, sonradan elə bura da sənə rahatlıq gətir­mə­yə­cək. Qəbir əzabı hər əzabdan ağırdır. Yaxşısı budur sən mənə əslində nə baş verdiyini anlat.”

 “Mən qurulan tələyə çox rahatca düşdüm, hətta onların gözlədiklərindən də artıq yaxşı düşdüm, məni tanıyanlar əməlli-başlı çaşmışdılar. İndi bu hazır materialı ancaq qələmə almaq qalır. Amma sən bilirsən ki, həyatda bu adamlar əslində hansı yuvanın quşudurlar.”

 “Onu heç kəs deməyəcək, çünki bu gün ətrafdakı insanların dolanışıqları onlardan keçir. Hər kəs sizin dünyada çörəyinin quludur, bu psixologiyanı sən dəyişmək gücündə ola bilməzsən. Ona görə də taleyinlə barışmaqdan başqa çarə görmürəm. Sən susma danış.”

 “Sahibkarın atasına hələ cavanlığında eynən buna oxşar tələ qurmuşdular. O vaxt mən uşaq idum, amma hər şeyi indiki kimi xatırlayıram. Yadındadır, o zaman iki il onu “gördüm” deyən olmadı: xəcalətindənmi, ya nədən­sə, evdən bayıra çıxmadı. Bilirəm, o, sənin xətrini qardaş kimi çox istəyərdi, amma səhv baş vermişdi... Mənim işimdə iki əsas iştirakçı ölməsə də, işləyə də bilmədilər. Düşünmə ki, mən bununla təsəlli tapıram, sən mənim səmimiyyətmə inanmırsan, mən baş verənlərə görə əziy­yət çəkirəm, amma artıq gecdir, onlar bir tikə çörək­lə­rinin quludur, sən haqlısan. Mən səhv etmişdim, yava iş tutmuşdum, qalan ömrümün sonuna kimi mənim içimi yeyəcək qəbahət etmişdim, boynuma alıram.

Amma sahibkarın cavab hərəkəti ləyaqətinə və cə­miy­yətdəki mövqeyinə zərrəcə ucalıq gətirmədi, daha çox əksinə oldu. Mən çox yaxşı iş aparırdım, ürəklə çalışır­dım, sən məni tanıyırsan, bu məndə Allah vergisidir. Məndən sonra orada nələr baş verdi, yerim hələ də görsənir...”

 “Alovlanma, indi bunun əhəmiyyəti yoxdur, sahib­kara sənin başın və sağlam canın lazımdır, bunların iki­sin­dən biri olmasa, dalından dəyəcək, bu şübhəsizdir. Onlar boş yerə pul vermirlər.”

 “Sənin sözlərin öz təsdiqini tapır, ancaq qalanlar da bunu görə-görə çalışmaqda davam edirlər. İnsan bir tikə çörəyinin quludur.”

 “Elədir.”

 “Mən sahibkara hər şeyi etiraf etdim, amma hər zaman, elə indinin özündə də min cür fırıldaqdan çıxan ətrafı bu cür etməzdi. Mən sınmadım, ondan hansı qərarı qəbul etsə, razılaşacağımı dedim. Sən inanmazsan, mən onunla necə ötkəm danışdım.”

 “Sən axmaq iş tutanda ailəni, uşaqlarını düşün­mür­dün?.. Sən elə bilirsən həyat eynən sənin yazdıqların kimidir. İndi bunun əziyyətini daha çox onlar çəkir. Sənə  bir sirr açım: mən bura düşəndən sənin arvadın və kiçik oğlun hər cümə axşamı mənə baş çəkirlər. Sən buna ina­nardın?.. Onların günahı nədir, niyə əziyyət çəkmə­li­dir­lər, amma əzablarını həmişə səndən gizlədiblər, sən nə qəribə adamsan...

Özünü axmaq situasiyalara salırsan ki, sonra cızma­qa­ra ilə bir müddət başını qatasan. Mənə düzünü etiraf et: sən bilərəkdən bu tələyə düşdün, gerisini danışma, gerisindən məlumatlıyam.”

 “Təxminən elədir...”

 “Sən gedə bilərsən! Mən bir az rahatlandım...”